Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2019/8882, 29.03.2023

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

MEHMET TÜRKAY VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2019/8882)

Karar Tarihi: 29/3/2023

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN

ÖZETİ

1. Başvurular, davanın uzun sürmesi nedeniyle makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Başvurular,

süresi içinde yapılmıştır. Başvuruların kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Ekli tabloda yer alan başvurular bu

başvuru ile birleştirilmiştir.

II. DEĞERLENDİRME

A. Makul Sürede

Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

2. Anayasa Mahkemesi, hukuk davalarında makul sürede

yargılanma hakkının ihlali iddiasıyla yapılan başvurularda Güher Ergun ve

diğerleri (B. No: 2012/13, 2/7/2013), idari davalar yönünden Selahattin

Akyıl (B. No: 2012/1198, 7/11/2013), ceza davaları yönünden de B.E. (B.

No: 2012/625, 9/1/2014) ve Nevriye Kuruç ([GK], B. No: 2021/58970,

5/7/2022) kararlarında bütün ilkeleri ortaya koymuş; makul sürede yargılanma

hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşmıştır. Somut başvuruda, anılan kararlarda

açıklanan ilkelerden ve ulaşılan sonuçtan ayrılmayı gerektiren bir durum

bulunmamaktadır. Bu doğrultuda başvurucuların Anayasa'nın 36. maddesinde

güvence altına alınan makul sürede yargılanma haklarının ihlal edildiğine karar

verilmesi gerekir.

B. Diğer İhlal

İddiaları

3. Başvurucuların bir kısmı, makul sürede yargılanma

hakkının yanı sıra Anayasa'da güvence altına alınan diğer hak ve

özgürlüklerinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Başvurucuların iddiaları

Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru inceleme yetkisine girdiği ölçüde ve

sunulan belgeler çerçevesinde değerlendirildiğinde başvurucuların temel hak ve

özgürlüklerinin ihlal edildiğine ilişkin iddialarının 30/3/2011 tarihli ve 6216

sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'da

düzenlenen diğer kabul edilebilirlik kriterlerini karşılamadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan gerekçeyle başvurunun bu kısmının kabul edilebilirlik kriterlerini

karşılamaması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

III. GİDERİM

4. Başvurucular, ihlalin tespiti ile tazminat talebinde

bulunmuştur. İhlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için manevi zararları

karşılığında başvuruculara talepleri dikkate alınarak ekli tablonun (H)

sütununda belirtilen net tutarlarda manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi

gerekir. Başvurucuların uğradıklarını iddia ettikleri maddi zarar ile tespit

edilen ihlal arasında illiyet bağı bulunmayıp başvurucular da yeterli bilgi ve

belge sunmadığından maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.

IV. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Adli yardım talebinde bulunan başvurucuların adli

yardım taleplerinin KABULÜNE,

B. 1. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine

ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

2. Diğer ihlal iddialarının kabul edilebilirlik

kriterlerini karşılamaması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

C. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul

sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

D. Başvuruculara ekli tablonun (H) sütununda belirtilen

net tutarlarda manevi tazminatın AYRI AYRI ÖDENMESİNE, diğer tazminat

taleplerinin REDDİNE,

E. Vekille temsil edilen başvuruculara ekli tablonun (G)

sütununda belirtilen vekâlet ücretleri ile ekli tablonun (D) sütununda

belirtilen harçların bu tabloda gösterildiği şekilde ÖDENMESİNE,

F. Ödemelerin kararın tebliğini takiben başvurucuların

Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihlerinden itibaren dört ay içinde

yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten

ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

G. Kararın bir örneğinin bilgi için ilgili mahkemelere

GÖNDERİLMESİNE,

H. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına

GÖNDERİLMESİNE 29/3/2023 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Kadir ÖZKAYA

Üyeler

:

Engin YILDIRIM

Rıdvan GÜLEÇ

Basri BAĞCI

Kenan YAŞAR

Raportör

:

Hilmi Can TURAN

Başvurucular

:

Mehmet TÜRKAY ve diğerleri

(bkz. ekli tablo)

Vekilleri

:

bkz. ekli tablonun (E) sütunu