Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2017/4991, 21.07.2020

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

BAŞKENT GAZİNO İŞLETMECİLİĞİ TURİZM GIDA TİC. LTD. ŞTİ.

BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2017/4991)

Karar Tarihi: 21/7/2020

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvuru, karar sonucunu değiştirebilecek nitelikteki

esaslı iddiaların karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal

edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru 23/1/2017 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden

yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik

incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul

edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet

Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler

çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir:

8. Başvurucu Şirket, Ankara Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık

ve Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu tarafından yapılan kontrollerde yetmiş dört

yabancı uyruklu kadının izinsiz ve kaçak olarak çalıştırıldığının tespit

edildiği iddiasıyla 563.288,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmıştır.

9. Başvurucu Şirket; yabancı uyruklu çalışanların Çalışma

Bakanlığından alınan yasal izinle getirildiğini, işyerinde sigortalı işçi

olarak çalıştırıldıklarını, hatalı şekilde tanzim edilmiş İdari Para Cezası

Tutanağı nedeniyle aleyhine idari para cezası uygulandığını belirterek idari

yaptırım kararına karşı itirazda bulunmuştur.

10. Başvurucu Şirketin itirazı Ankara 8. Sulh Ceza

Hâkimliğinin 16/11/2016 tarihli kararıyla reddedilmiştir. İtirazın reddi

kararının ilgili kısmı şöyledir:

"... Kararına itiraz edilen

kurumdan celp edilen evrak ekinde bulunan 21/12/2014 tarih ve 06:45 saatli iş

yeri arama, yakalama ve muhafaza altına alma tutanağı başlıklı tutanak

içeriğinden 74 yabancı uyruklu şahsın hiçbirinin kendilerini tanıtabilecek

kimlik, pasaport ve çalışma izninin olmadığının tespit edilmesi karşısında

itiraz eden şirket adına düzenlenen idari para cezasının usul ve yasaya uygun

olarak düzenlenmiş olduğu, itiraz eden vekilinin itirazının 21/12/2014 tarihli

tutanak içeriği ve kurumdan celp edilen evrakların içeriği çerçevesinde yerinde

olmadığı anlaşılmakla itirazın reddine..."

11. Başvurucu Şirket Ankara 8. Sulh Ceza Hâkimliğinin

vermiş olduğu itirazın reddi kararına itiraz etmiştir. Başvurucu Şirket

itirazlarının ve delillerinin incelenmeden gerekçesiz şekilde itirazının

reddedildiğini belirtmiştir.

12. Başvurucu Şirketin itirazını değerlendiren Ankara 9.

Sulh Ceza Hâkimliği2/12/2016 tarihli ve 2016/2508 D. İş sayılı kararıyla 8.

Sulh Ceza Hakimliğinin kararında isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle itirazı

kesin olarak reddetmiştir.

13. Başvurucu Şirket nihai karar olarak ifade ettiği

Ankara 9. Sulh Ceza Hâkimliğinin 2/12/2016 tarihli ve 2016/2508 D. İş sayılı

kararından 30/12/2016 tarihinde haberdar olduğunu beyan ederek 23/1/2017

tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

14. UYAP kayıtlarının incelenmesinden başvurucu Şirketin

Ankara 9. Sulh Ceza Hâkimliğinin kesin olarak verdiği 2/12/2016 tarihli

kararına 5/12/2016 tarihinde bir kez daha itirazda bulunduğu ve anılan

Hâkimliğin 31/1/2017 tarihli ve 2017/3066 D. İş sayılı kararıyla itiraz kabul

edilerek idari yaptırım kararının kaldırılmasına kesin olarak karar verildiği

anlaşılmaktadır. UYAP kayıtlarında yer alan sözkonusu kararın ilgili kısmı

şöyledir:

"...Ankara 8. Sulh Hakimliğininin 16/11/2016tarih

ve 2015/670 D. İş sayılı idari para cezasına karşı yapılan itirazın reddine

dair karara karşı davacı vekili ... tarafından 05/12/2016 havale tarihli

dilekçe ile itiraz edilmiş olmakla dosya incelendi.

...

Ankara 8. Sulh Ceza Hakimliğince

16/12/2016 tarih ve 2015/670 D. İş sayılı kararının kaldırılmasına, T.C.

Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Ankara Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'nün

16/01/2015 tarihli 91717869-399-2850 sayılı (253584.06) idari para cezası

konulu tutanakile kesilen 563,288,00 tl idari para cezasının

kaldırılmasına, kararın bir suretinin Ankara 8. Sulh Ceza Hakimliğince

taraflara tebliğine, dosyanın Ankara 8. Sulh Ceza Hakimliğine gönderilmesine,

dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda kesin olarak karar verildi..."

15. Yine UYAP kayıtlarının incelenmesinden Ankara 9. Sulh

Ceza Hâkimliğince 1/2/2017 tarihinde UYAP uygulamaları düzeltme formu

düzenlediği anlaşılmaktadır. Söz konusu formda, Ankara 8. Sulh Ceza Hâkimliği

kararına yapılan itirazı değerlendirmek üzere sehven 2017/3066 D. İş ve

2016/2508 D. İş sayılı olmak üzere iki ayrı kayıt yapıldığı, bu nedenle de

kayıtlarda iki çelişkili karar bulunduğu belirtilmiş ve UYAP'tan sorumlu

birimden 2016/2508 D. İş sayılı kararın silinmesi talep edilmiştir.

16. Anayasa Mahkemesince UYAP kayıtlarındaki bu durumun

tespiti üzerine 24/2/2020 tarihli müzekkereyle başvurucu Şirketten, bireysel

başvuruya konu idari para cezasına itirazın Sulh Ceza Hakimliklerince sehven

iki kere değerlendirildiğinin görüldüğü belirtilerek idari para cezasının iptal

edilip edilmediğinin bildirilmesi, iptal edilmişse buna dair bilgi ve

belgelerin gönderilmesi istenmiştir. Başvurucu Şirket tarafından gönderilen

cevapta idari para cezasının sehven iki kere değerlendirilmediği ve cezanın

iptal edilmediği bildirilmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

17. Mahkemenin 21/7/2020 tarihinde yapmış olduğu

toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Başvuru hakkının

kötüye kullanılması" kenar başlıklı 51. maddesi şöyledir:

"Bireysel başvuru hakkını açıkça

kötüye kullandığı tespit edilen başvurucular aleyhine, yargılama giderlerinin

dışında, ayrıca ikibin Türk Lirasından fazla olmamak üzere disiplin para

cezasına hükmedilebilir."

19. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük)

"Başvuru hakkının kötüye kullanılması" kenar başlıklı 83. maddesi

şöyledir:

"Başvurucunun istismar edici,

yanıltıcı ve benzeri nitelikteki davranışlarıyla bireysel başvuru hakkını

açıkça kötüye kullandığının tespit edilmesi hâlinde incelemenin her aşamasında

başvuru reddedilir ve yargılama giderleri dışında, ilgilinin ikibin Türk

Lirasından fazla olmamak üzere disiplin para cezasıyla cezalandırılmasına karar

verilebilir."

20. İçtüzük'ün "Bireysel başvuru formu ve

ekleri" kenar başlıklı 59. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:

"Başvuru formunda belirtilen

bilgilerde ve başvuruyla ilgili koşullarda herhangi bir değişiklik olduğunda

bunun Mahkemeye bildirilmesi zorunludur."

21. Genel olarak bir hakkın öngörüldüğü amaç dışında ve

başkalarını zarara sokacak şekilde kullanılmasının hukuk düzenince himaye

edilmeyeceğini ifade eden hakkın kötüye kullanılmasının bireysel başvuru

alanında özel olarak ele alındığı açıkça görülmektedir. Bu bağlamda bireysel

başvuru usulünün amacına açıkça aykırı olan ve Anayasa Mahkemesinin başvuruyu

gereği gibi değerlendirmesini engelleyen davranışların başvuru hakkının kötüye

kullanılması olarak değerlendirilmesi mümkündür (Mehmet Güven Ulusoy [GK],

B. No: 2013/1013, 2/7/2015, § 31; S.Ö., B. No: 2013/7087, 18/9/2014, §

28).

22. Bu kapsamda özellikle Anayasa Mahkemesini yanıltmak

amacıyla gerçek olmayan maddi vakıalara dayanılması veya Anayasa Mahkemesine bu

nitelikte bilgi ve belge sunulması, başvurunun değerlendirilmesinde esaslı olan

bir unsur hakkında bilgi verilmemesi, başvurunun değerlendirilmesi sürecinde

vuku bulan ve söz konusu değerlendirmeyi etkileyecek nitelikte yeni ve önemli

gelişmeler hakkında Anayasa Mahkemesinin bilgilendirilmemesi suretiyle başvuru

hakkında doğru bir kanaat oluşmasının engellenmesi durumunda başvuru hakkının

kötüye kullanıldığı kabul edilebilecektir (Mehmet Güven Ulusoy, § 32; S.Ö.,

§ 29).

23. Başvurucu vekili bireysel başvuru formunda başvuruyla

ilgili koşullarda herhangi bir değişiklik meydana geldiğinde bunu Anayasa

Mahkemesine bildireceğini beyan etmesine rağmen İçtüzük'ün 59. maddesinin (5)

numaralı fıkrasında belirtilen yükümlülüklere aykırı olarak bireysel başvuru

konusu idari para cezasının iptal edildiğine ilişkin herhangi bir bildirimde

bulunmamıştır. İdari para cezasının iptal edilmesi başvurunun

değerlendirilmesini önemli ölçüde etkileyebilecek nitelikte bir husustur.

Dolayısıyla başvurucunun başvurunun sonucunu etkileyecek hususta -dava

kesinleşmese bile- Anayasa Mahkemesini bilgilendirmesi gerekir (Engin

Çırakoğlu, B. No: 2014/8520, 10/10/2018, § 27; Bayram Türk, B. No:

2014/15613, 18/4/2018, § 29).

24. UYAP kayıtları üzerinde yapılan incelemede başvuruya

konu idari para cezasının başvurucu Şirket vekili tarafından ikinci kez yapılan

itiraz üzerine Ankara 9. Sulh Ceza Hakimliğinin 31/1/2017 tarihli ve 2017/3066

D. İş sayılı kararıyla kaldırıldığının anlaşılması üzerine başvurucudan cezanın

iptal edilip edilmediği sorulmuş, iptal edilmişse buna dair bilgi ve belgeleri

temin ederek gönderilmesi istenmiştir. Ancak başvurucu tarafından herhangi bir

araştırma yapılmaksızın, UYAP'taki mükerrer kayıtların sebebi ilgili

mahkemesinden sorulmaksızın Anayasa Mahkemesine gönderilen cevapta idari para

cezasının iptal edilmediği belirtilmiştir. Şu halde başvurucunun Anayasa

Mahkemesinin müzekkeresine cevap verme hususunda yeterli özeni göstermediği

açıktır.

25. Anayasa Mahkemesinin müzekkeresine özenli bir şekilde

cevap verilmemesi kural olarak başvuru hakkının kötüye kullanımı olarak

yorumlanmamalıdır. Ancak somut olayda UYAP kayıtlarında yer alan Ankara 9. Sulh

Ceza Hakimliğinin 31/1/2017 tarihli ve 2017/3066 D. İş sayılı kararının başvuru

Şirket vekilinin talebi üzerine verildiği gözetildiğinde başvurucunun Anayasa

Mahkemesinin müzekkeresine gerekli araştırmaları yapmadan, eksik olarak cevap

vermiş olması başvuru hakkının kötüye kullanımı olarak kabul edilmiştir. Bu

durumda başvurunun başvuru hakkının kötüye kullanımı nedeniyle reddine

karar verilmesi gerekmiştir.

26. Başvurucu Şirket aleyhine başvuru hakkının kötüye

kullanılması nedeniyle 6216 sayılı Kanun'un 51. maddesi ve İçtüzük’ün 83.

maddesi uyarınca takdiren 2.000 TL disiplin para cezasına hükmedilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun başvuru hakkının kötüye kullanılması nedeniyle

REDDİNE,

B. Başvurucunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa

Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 51. maddesi ve

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 83. maddesi uyarınca 2.000 TL disiplin para

cezası ile CEZALANDIRILMASINA,

C. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde

BIRAKILMASINA 21/7/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Kadir ÖZKAYA

Üyeler

:

Engin YILDIRIM

Celal Mümtaz AKINCI

Yıldız SEFERİNOĞLU

Basri BAĞCI

Raportör

:

Cafiye Ece YALIM

Başvurucu

:

Başkent Gazino

İşletmeciliği Turizm Gıda Tic. Ltd. Şti.

Vekili

:

Av. Hikmet SÖNMEZ