Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2016/22582, 28.05.2019

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

HÜSEYİN ALTUNCI BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2016/22582)

Karar Tarihi: 28/5/2019

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru; sağlık durumu elverişsiz olmasına rağmen tutukluluğa

karar verilmesi ve itirazın hukuka aykırı şekilde reddedilerek tutukluluk

hâlinin devam ettirilmesi nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, sivil

kişilerce gerçekleştirilen yaralama olayına ilişkin bir ceza soruşturması

yapılmaması ve tutuklandıktan sonra konulduğu yerin fiziki koşullarının

yetersiz olması sebepleriyle de kötü muamele yasağının ihlal edildiği

iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 31/10/2016 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvurucu, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün

(İçtüzük) 73. maddesi uyarınca sağlık sorunları ve tutulduğu yerin koşulları

nedeniyle tedbiren tahliyesine karar verilmesini

talep etmiştir.

4. Komisyonca, tedbir talebinin Bölüm tarafından karara

bağlanması gerekli görüldüğünden İçtüzük'ün 73.

maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun -kabul edilebilirlik hususu

değerlendirilmeksizin- Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.

5.

Bölüm tarafından -başvurunun kabul edilebilirliği konusunda bir değerlendirme

yapılmadan- Elazığ E Tipi Ceza İnfaz Kurumu

Müdürlüğünün cevabi yazısı dikkate alınarak 7/11/2016 tarihinde tedbir

talebinin reddine karar verilmiştir. Verilen kararda başvurucunun ceza infaz

kurumunda tutulmaya başlandığı günden itibaren sağlık durumunun takip edildiği,

tedavi ve kontrollerinin sevk edildiği hastaneler ve kurum tabipliği tarafından

yapıldığı, ceza infaz kurumunda tutulmasının yaşamına

ya da maddi veya manevi bütünlüğüne tehlike oluşturmadığı belirtilmiştir.

6. Başvurucunun bireysel başvurusu Ulusal Yargı Ağı Projesi

(UYAP) üzerinden numara verilerek dosya oluşturulmuştur. Bireysel başvuruya

konu evrakların asılları Anayasa Mahkemesine ulaştığında sehven 2016/43044

başvuru numarasıyla 30/12/2016 tarihinde yeniden kayıt edilmiştir. İkinci Bölüm

İkinci Komisyon tarafından 21/3/2018 tarihinde 2016/43044 numaralı bireysel

başvuru dosyası hakkında kabul edilmezlik kararı verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

8. Başvurucu, FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan

Tunceli Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında

gözaltına alınmıştır. Tunceli Sulh Ceza Hâkimliğinin 20/8/2016 tarihli

kararıyla tutuklanarak Tunceli A 3 Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna

yerleştirilmiş, 25/8/2016 tarihinde ise Elazığ E Tipi

Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna nakledilmiştir.

9. Başvurucu, farklı tarihlerde birçok kez tahliye talebiyle

adli makamlara dilekçe sunmuştur.Bu

dilekçelerinde sağlık sorunları nedeniyle tahliyesini talep etmiş, Ceza İnfaz

Kurumundaki gayri sıhhi tutma koşullarının kötü muamele niteliğinde olduğunu

belirtmiştir. Ayrıca başvurucu üç buçuk yaşında bir çocuğunun bulunduğunu ifade

ederek gerekli tedbirlerin alınmasını ve Trabzon ilindeki ceza infaz kurumuna

nakledilmesini istemiştir. Başvurucunun bu itiraz ve talepleri Elazığ ve Tunceli Sulh Ceza Hâkimlikleri tarafından

reddedilmiştir.

10. Başvurucu 20/9/2016 tarihinde tedavi işlemlerinin kasıtlı

olarak geciktirildiği ve engellendiği iddiasıyla Ceza İnfaz Kurumu personeli

hakkında suç duyurusunda bulunmuştur. Elazığ

Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 13/10/2016 tarihinde -kayıtlara göre

başvurucunun tedavisinin sağlık birimlerince yapıldığının anlaşıldığı ve

iddialarını destekleyecek delil bulunmadığı gerekçesiyle- ilgililer hakkında

kovuşturmaya yapılmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

11. Başvurucunun tutukluluğun devamına ilişkin Tunceli Sulh Ceza

Hâkimliğinin 7/10/2016 tarihli kararına yaptığı itiraz Erzincan Sulh Ceza

Hâkimliğinin 21/10/2016 tarihli kararıyla kesin olarak reddedilmiştir.

12. Başvurucu 31/10/2016 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

13. Bireysel başvuru sonrası Anayasa Mahkemesi tarafından

başvurucunun tedbir talebinin değerlendirilmesi için yazılan yazıya verilen

cevapta; başvurucunun muayene ve takiplerinin yapıldığı, tedavisine devam

edildiği, ilaçlarının reçete edildiği, sağlık hizmetlerine erişiminin

sağlandığı belirtilmiştir. Ayrıca Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin 468 kişi

olduğu ancak 15/7/2016 tarihindeki darbe teşebbüsü sürecinden dolayı

öngörülemeyen artış yaşanması nedeniyle hâlihazırda kurumda 1136 hükümlü veya

tutuklunun bulunduğu, yaşam şartlarının düzeltilmesi için titizlikle

düzenlemeler yapıldığı, bu kapsamda spor kompleksinin koğuş haline getirildiği

ve burada 131 tutuklunun barındırıldığı, başvurucunun tutulduğu bölümde 4

tuvalet ve 2 banyonun bulunduğu belirtilmiştir. Bunula beraber yakın zamanda

faaliyete geçmesi planlanan Elazığ T Tipi Kapalı Ceza

İnfaz Kurumu açıldığında, bahse konu bölümde barındırılan tutukluların normal

koğuşlara alınarak yaşam şartlarının iyileştirileceği konusunda bilgi

verilmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

14. Mahkemenin 28/5/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

15.

Başvurucu,yakalanarak

gözaltına alındığı 16/8/2016 tarihinde Hopa’da köylüler tarafından darp edildiği

için karın bölgesindeki ameliyat yerinin patladığını, bu olaya ilişkin adli bir

soruşturma yapılmadığını belirtmiştir. Başvurucu, sağlık durumunun kötü

olduğunun görmezden gelinerek tutuklandığını ve buna ilişkin yaptığı

itirazların ise reddedildiğini, dosyadaki kısıtlama kararı nedeniyle savunma

hakkının sınırlandırıldığını söylemiştir. Yapılan kontrollerde altı ay önce ALS-Motor Nöron hastalığı teşhisi

konmasına rağmen Ceza İnfaz Kurumunun spor salonunda 132 kişiyle birlikte gayri

sıhhi şartlarda tutulduğu için sağlığının zarar gördüğünü beyan eden başvurucu,

ölüme terk edildiğini, tutma koşullarının insanlık onuruyla bağdaşmadığını

ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 48. maddesinin (5) numaralı

fıkrası şöyledir:

“Kabul

edilebilirlik şartları ve incelemesinin usul ve esasları ile ilgili diğer

hususlar İçtüzükle düzenlenir.”

17. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün

(İçtüzük) 80. maddesinin ilgili kısımları şöyledir:

“(1)

Bölümler ya da komisyonlarca yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hallerde

düşme kararı verilebilir:

…

ç) Bölümler ya da Komisyonlarca saptanan herhangi bir başka gerekçeden

ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden

görülmemesi.

(2)

Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdaki fıkrada belirtilen nitelikteki bir

başvuruyu, Anayasanın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların

kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli

kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir.”

18. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün

(İçtüzük) 81. maddesinin (3) numaralı fıkrası şöyledir:

"Bölümler ve Komisyonlarca verilen

kararlar kesindir. Kararların imzalı asıl suretleri Mahkeme arşivinde saklanır.

Birer örneği başvurucuya, Adalet Bakanlığına ve diğer ilgililere tebliğ

edilir."

19. Başvurucunun şikâyetlerinin özü hukuka aykırı şekilde

tutuklanması ve tutukluluğa yaptığı itirazlarının haksız şekilde reddedilmesi,

Ceza İnfaz Kurumunun fiziki koşullarının yetersiz olması ve sivil kişilerce

maruz kaldığı eylemler konusunda ceza soruşturması yapılmamasıdır.

20. Başvurucunun tahliye amacına yönelik tedbir talebi konusunda

Birinci Komisyon tarafından dosya Bölüme gönderilmiş ise de dosyanın kabul

edilebilir olup olmadığı konusunda hiçbir aşamada herhangi bir değerlendirme

yapılmış değildir. Başvurucunun tedbir talebi değerlendirilmiş ve

reddedilmiştir (bkz. § 5). Bununla birlikte dosya Bölüme sevk edilmiş iken

sehven yapılan kayıt sonrası oluşturulan 2016/43044 numaralı dosyada İkinci

Komisyon tarafından kabul edilemezlik kararı verilmiştir (bkz.§ 6). İkinci

Komisyon tarafından aynı konuya ilişkin olarak 21/3/2018 tarihinde verilen

kararın kesin olduğu hususunda bir kuşku bulunmamaktadır. Ayrıca verilen karardan farklı bir

değerlendirme yapmayı gerektiren sebep de bulunmamaktadır.

21. Başvurucunun bireysel başvuruya konu şikâyetlerinin Komisyon

tarafından başka bir esas numarasında olsa da karara bağlandığı, dile getirilen

şikayetlerin hiçbir aşamada kabul edilebilir bulunmadığı ve tedbir talebinin

Bölümce değerlendirildiği gözönüne alındığında

başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir nedenin kalmadığı

anlaşılmıştır.

22. Öte yandan İçtüzük'ün 80.

maddesinin (2) numaralı fıkrasında öngörülen başvurunun incelenmesinin

devamında Anayasa'nın uygulanması veya temel hakların kapsamının ve

sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı

herhangi bir durumun da söz konusu olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

23. Açıklanan gerekçelerle başvurunun incelenmesinin

sürdürülmesini haklı kılan bir nedenin kalmadığı anlaşıldığından İçtüzük’ün 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendi

gereğince başvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun incelenmesinin

sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmemesi nedeniyle

DÜŞMESİNE,

B.

Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 28/5/2019 tarihinde

OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Recep

KÖMÜRCÜ

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer

TOPAL

Recai AKYEL

Raportör

:

Sinan

ARMAĞAN

Başvurucu

:

Hüseyin

ALTUNCI