Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2015/879, 12.09.2018

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

GÖKÇEN AKTULGA BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2015/879)

Karar Tarihi: 12/9/2018

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru; kesinleşmiş menfi tespit kararına rağmen para

cezasının kaldırılmaması, yargılamanın yenilenmesi isteğinin haksız olarak

reddedilmesi, yargılamanın uzun sürmesi ve lehe verilen hükmün bekletici mesele

yapılmaması nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına

ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 14/1/2015 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

7. Başvurucu 6/8/2004 tarihli ipotek sözleşmesiyle 18 numaralı

bağımsız bölüm üzerinde alacaklı N.G. lehine 49.500 TL bedelli ipotek tesis

etmiştir.

A. İpoteğin

Kaldırılmasına (Fekki) İlişkin Yargılama Süreci

8. Başvurucu 13/10/2005 tarihli dava dilekçesiyle maliki olduğu

taşınmaz üzerinde alacaklı N.G. lehine ipotek tesis edilmişse de borcun

ödenmesi nedeniyle ipoteğin fekkine ve tapudan terkinine karar verilmesini

istemiştir.

9. Bakırköy 5. Asliye Hukuk Mahkemesi 26/2/2008 tarihli kararla

başvurucunun dayanmış olduğu 5/8/2004 tarihli anlaşma başlıklı belgede

alacaklıya atfen atılmış bulunan imzaların alacaklının eli ürünü olmaması

nedeniyle davanın reddine karar vermiştir.

10. Hüküm başvurucu tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay 14.

Hukuk Dairesi 30/9/2009 tarihli kararla ipotek akdinin çerçevesini tayin eden

resmî akit tablosunun içeriğinden ipoteğin teminat ipoteği niteliğinde olduğu

ve akit tablosunda zikredilen senetlerin ödenmiş olması hâlinde bu niteliğini

yitireceğine ve senetlerin başvurucunun elinde bulunması durumunda bu hususun

borcun ödendiğine karine teşkil edeceğine işaret ederek bu hususun

değerlendirilmesi amacıyla ilk derece mahkemesi kararını bozmuştur.

11. Bakırköy 5. Asliye Hukuk Mahkemesi bozmaya uymuş ve 9/3/2010

tarihli kararla zikredilen senetlerin başvurucunun elinde bulunması borcun

ödendiğine dair karine teşkil ettiğinden ipoteğin fekkiyle tapudan terkinine

karar vermiştir.

12. Davalı N.G. tarafından temyiz edilen hüküm Yargıtay

denetiminden geçerek 17/1/2011 tarihinde karar düzeltme isteğinin reddi

sonucunda kesinleşmiştir.

B. İhalenin Feshine

İlişkin Yargılama Süreci

13. Alacaklı N.G. 6/8/2004 tarihli ipotek sözleşmesine dayalı

olarak başvurucu hakkında 1/11/2005 tarihinde ipoteğin paraya çevrilmesi

yoluyla icra takibi başlatmıştır.

14. Takibin kesinleşmesi üzerine 22/5/2008 tarihinde taşınmazın

ihalesi yapılmıştır. Başvurucu anılan ihalenin feshi talebinde bulunmuş ve

Bakırköy 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 12/11/2008 tarihli kararıyla ihale

feshedilmiştir.

15. İlk ihalenin feshinden sonra taşınmaz ikinci kez ihaleye

çıkarılmış ve alacağa mahsuben ipotek alacaklısı N.G.ye satılmıştır. Başvurucu

ihaleye hazırlık aşamasındaki ve ihale sırasındaki usulsüzlükler nedeniyle

ihalenin feshi talebinde bulunmuştur.

16. Bakırköy 5. İcra Mahkemesi 15/6/2010 tarihli kararla ihaleye

fesat karıştırıldığına dair delil bulunmadığından davanın reddine karar

vermiştir. Mahkeme ayrıca, başvurucunun ipoteğin fekki yönündeki Mahkeme

kararının kesinleşmesinin beklenmesi yönünde bir talebi bulunuyorsa da bu husus

9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 134. maddesinde

düzenlenen ihalenin feshi nedenleri arasında bulunmadığından bekletici mesele

yapılmasına yer bulunmadığını belirtmiş ve başvurucunun ihale bedelinin %10

oranında para cezasıyla cezalandırılmasına karar vermiştir.

17. Başvurucu tarafından temyiz edilen hüküm Yargıtay 12. Hukuk

Dairesinin 17/3/2011 tarihli kararıyla onanarak kesinleşmiştir.

18. İhaleye konu 18 numaralı bağımsız bölüm hâlen başvurucu

adına kayıtlı olup üzerindeki ipotek şerhi kaldırılmıştır. Öte yandan Bakırköy

İcra Müdürlüğünün 14/5/2012 tarihli kararıyla takibin ve ipoteğin kesinleşen

Mahkeme kararıyla iptali nedeniyle ihalenin feshi dosyası işlemden kaldırılmıştır.

C. Menfi Tespit İsteğine

İlişkin Yargılama Süreci

19. Başvurucu 14/3/2008 tarihli dilekçeyle N.G.den

almış olduğu 49.500 TL'lik maldan kaynaklanan borcunu ödemesine rağmen taşınmaz

üzerindeki ipotek kaldırılmadığı gibi alacaklı tarafından ipoteğin paraya

çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını belirterek borçlu olmadığının tespitine

ve ipoteğin fekkine karar verilmesini istemiştir.

20. Bakırköy 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 7/2/2012 tarihinde

ipoteğin fekkine ilişkin mahkeme kararı daha önceden kesinleştiğinden bu

hususta yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına ve yine aynı Mahkeme kararında

başvurucunun borçlu olmadığı yönünde tespit bulunduğundan ipoteğin paraya

çevrilmesi yolu ile takip nedeni ile davalıya borçlu bulunmadığının tespitine karar

vermiştir. Hüküm temyiz edilmeden 11/4/2012 tarihinde kesinleşmiştir.

D. İhalenin Feshi Davası

Sonucunda Verilen Para Cezasına İlişkin Yargılama Süreci

21. Ayvalık Vergi Dairesi Müdürlüğü Bakırköy 5. İcra Hukuk

Mahkemesinin 15/6/2010 tarihli kararının kesinleşmesi üzerine başvurucuya

ilgili kararda öngörülen para cezasının tahsili amacıyla ödeme emri

göndermiştir. Başvurucu, ihalenin feshi davasının aleyhe sonuçlanmasından sonra

icra takibinin dayanağını oluşturan ipoteğin Mahkeme kararıyla kaldırıldığını

ve bu karar üzerine icra müdürlüğünün ihaleyi feshettiğini belirterek yasal

dayanağı kalmayan para cezasına ilişkin ödeme emrinin iptaline karar

verilmesini istemiştir.

22. Balıkesir İdare Mahkemesi 25/2/2014 tarihli kararla icra

hukuk mahkemesi kararının kesinleşmesiyle başvurucuya para cezası tahakkuk

ettirildiği ve kamu alacağı niteliğindeki para cezasının ödenmemesi nedeniyle

düzenlenen ödeme emrinin iptali için ileri sürülen nedenlerin kanunda

belirtilen nedenler arasında sayılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar

vermiştir.

23. Başvurucu hükme itiraz etmiş, Bursa Bölge İdare Mahkemesi

12/6/2014 tarihli kararla itirazı reddetmiştir.

E. Yargılamanın

Yenilenmesine Talebine İlişkin Yargı Süreci

24. Başvurucu, 5/11/2012 tarihli dilekçesiyle ipoteğin fekkine

ve borçlu olmadığının tespitine ilişkin mahkeme kararları uyarınca takip

dosyasındaki satış işlemi kaldırılarak eski hâle getirildiğinden icra takibi

sırasında yapılan ihalenin feshi isteğinin reddi üzerine hükmedilen para

cezasının hukuki dayanağının kalmadığını belirterek yargılamanın yenilenmesi

talebinde bulunmuştur.

25. Bakırköy 5. İcra Hukuk Mahkemesi 16/5/2013 tarihli kararla

başvurucu tarafından yargılamanın yenilenmesi nedeni olarak ileri sürülen

hususlar daha önceden temyiz sebebi olarak ileri sürüldüğünden isteğin reddine

karar vermiştir.

26.

Başvurucu hükmü temyiz etmiştir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi

30/4/2014 tarihli onama ve 13/11/2014 tarihli karar düzeltme isteğinin reddine

dair kararlarıyla hüküm kesinleşmiştir.

27. Nihai karar 15/12/2014 tarihinde tebliğ edilmiş, başvurucu

14/1/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

28. Mahkemenin 12/9/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü.

29. Başvurucu, menfi tespit talebiyle açmış olduğu davada

verilen karar lehine olmasına rağmen bu kararın mağduriyetinin giderilmesinde

etkili olmadığını ve bu karara rağmen ihalenin feshi davası neticesinde verilen

para cezasını ödeme tehdidinin devam ettiğini belirterek adil yargılanma

hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

30. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün

(İçtüzük) 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendine göre başvurunun

incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebebin olmadığı kanaatine

varılması hâlinde başvurunun düşmesine karar verilebilir. Bununla birlikte İçtüzük'ün 80. maddesinin (2) numaralı fıkrası gereği

Anayasa'nın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve

sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı

hâllerde başvurunun incelenmesine devam edilebileceği öngörülmüştür.

31. Başvuru tarihinden sonra ölen başvurucuların mirasçılarının

makul bir süre içinde başvuruyu devam ettirme yönünde iradelerini Anayasa

Mahkemesine bildirmemeleri hâlinde anılan İçtüzük hükümleri uyarınca başvurunun

incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebebin olmadığı kanaatine

varılabilir (İskender Kaya ve diğerleri,

B. No: 2014/7674, 23/3/2017, §§ 18-21). Somut olayda başvurucu, başvuru

tarihinden sonra 2/12/2017 tarihinde vefat etmiş ancak mirasçıları makul bir

süre içinde başvuruya devam etme yönünde iradelerini bildirmemişlerdir. Anılan

başvurucu yönünden başvurunun incelenmesine devam etmeyi gerekli kılan ve İçtüzük'ün 80. maddesinin (2) numaralı fıkrasında öngörülen

nedenlerden biri de bulunmamaktadır.

32. Açıklanan gerekçelerle başvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun DÜŞMESİNE,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

12/9/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer

TOPAL

Rıdvan GÜLEÇ

Recai AKYEL

Raportör

:

Heysem KOCAÇİNAR

Başvurucu

:

Gökçen

AKTULGA

Vekili

:

Av. Kemal

MAKAROĞLU