Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2015/1832, 01.02.2017

GİZLİLİK TALEBİ KABUL

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

M. A. G. J. BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2015/1832)

Karar Tarihi: 1/2/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, öldürülme veya kötü muameleye maruz kalma riski

bulunan ülkeye sınır dışı kararı verilmesi nedeniyle kötü muamele yasağının

ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 29/1/2015 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvurucu, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün

(İçtüzük) 73. maddesi uyarınca sınır dışı edilme işleminin yürütmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

4. İkinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca tedbir talebinin Bölüm

tarafından karara bağlanması gerekli görüldüğünden İçtüzük'ün

73. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca kabul edilebilirlik incelemesinin

Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm tarafından ilk olarak 13/2/2015 tarihinde tedbir

talebinin reddine karar verilmiştir.

6. Bölüm tarafından 10/6/2015 tarihinde, dosyaya sonradan

eklenen bilgi ve belgeler dikkate alınarak tedbir talebinin kabulüne ve sınır

dışı işleminin durdurulmasına karar verilmiştir.

7. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

8. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü sunmuştur.

9. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyanda

bulunmuştur.

III. OLAY VE OLGULAR

10. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

11. Başvurucu, 1980 doğumlu olup İran İslam Cumhuriyeti

vatandaşıdır.

12. Başvurucu, ülkesinde görülmekte olan bir davada yasa dışı

örgütler aleyhine tanıklık yaptığı gerekçesiyle yaşamının tehdit altında

olduğunu ileri sürerek 17/8/2013 tarihinde Türkiye'ye giriş yapmıştır.

13. Başvurucu, aynı gerekçeyle 12/11/2013 tarihinde Ankara

Valiliğine başvurarak uluslararası koruma talebinde bulunmuştur.

14. Adıyaman Valiliği Göç İdaresi Müdürlüğünün (Adıyaman Göç

İdaresi) 17/7/2014 tarihli kararıyla uluslararası koruma talebi sonuçlanıncaya

kadar bulunması gereken adresi terk ettiği gerekçesiyle başvurucunun sınır dışı

edilmesine karar verilmiştir.

15. Anılan sınır dışı kararının iptali için başvurucu tarafından

açılan dava, Şanlıurfa 1. İdare Mahkemesinin 19/12/2014 tarihli kararıyla

reddedilmiştir.

16. Bu karar başvurucuya 15/1/2015 tarihinde tebliğ edilmiş ve

29/1/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur.

17. Anayasa Mahkemesi tarafından 13/2/2015 tarihinde

başvurucunun sınır dışı işleminin durdurulmasına ilişkin tedbir talebi

reddedilmiştir (M.A.G.J. [TK], B.

No: 2015/1832, 13/2/2015).

18. Anayasa Mahkemesi tarafından sonradan ortaya çıkan

gelişmelerle Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK)

tarafından 20/4/2015 tarihinde başvurucuya mülteci statüsü verilmesi birlikte

değerlendirilerek 10/6/2015 tarihinde sınır dışı işleminin tedbiren

durdurulmasına karar verilmiştir (M.A.G.J).

19. BMMYK tarafından başvurucunun güvenli üçüncü ülke olarak

değerlendirilen Amerika Birleşik Devletlerine (ABD)

yerleştirilmesine karar verilmiştir. Bu gelişme sonrasında başvurucu 23/11/2016

tarihli dilekçesiyle bireysel başvurusundan feragat etmiştir.

20. Başvurucu; anılan dilekçesinde Adıyaman Göç İdaresine

Türkiye'den ayrılmak üzere başvuru yaptığını, ABD'ye gidiş uçak biletinin

alındığını ve çıkış işlemlerinin tamamlanabilmesi ve ülkeden ayrılabilmesi

amacıyla başvurusundan feragat ettiğini belirtmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

21. Mahkemenin 1/2/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

22. Başvurucu, sınır dışı edilmesi hâlinde ülkesi İran'da yaşamı

ile maddi ve manevi varlığının tehlikeye düşebileceğini belirterek yaşam

hakkının, işkence ve kötü muamele yasağının ve adil yargılanma hakkının ihlal

edileceğini ileri sürmüş; adli yardım, kamuya açık belgelerde kimliğinin gizli

tutulması ve sınır dışı işleminin yürütmesinin tedbiren

durdurulması taleplerinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme

23. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “Kararlar” kenar başlıklı 50. maddesinin (5) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Davadan

feragat hâlinde, düşme kararı verilir.”

24. İçtüzük'ün “Düşme kararı” başlıklı 80. maddesinin (1)

ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:

“(1) Bölümler ya da

komisyonlarca yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararı

verilebilir:

a) Başvurucunun davadan açıkça feragat etmesi

…

(2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdaki

fıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu, Anayasanın uygulanması ve

yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da

insan haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam

edebilir."

25. Başvuru konusu olayda başvurucunun sınır dışı edilmesi

hâlinde yaşamı ile maddi ve manevi bütünlüğünün tehlikeye düşeceği ileri

sürülmüştür. Anayasa Mahkemesi tarafından, başvurunun değerlendirme sürecinde

sınır dışı etme işleminin gerçekleştirilmesi,telafisi

imkânsız sonuçlara neden olabileceğinden başvurunun esası hakkında bir karar

verilene kadar sınır dışı etme işleminin tedbiren

durdurulmasına karar verilmiştir (bkz. § 6).

26. Başvurucu 23/11/2016 tarihinde, Anayasa Mahkemesine yaptığı

bireysel başvurudan feragat etmiş (bkz. § 19) ve Türkiye'den kendi rızasıyla

ayrılarak BMMYK tarafından yerleştirilmesine karar verilen ABD'ye gideceğini

belirtmiştir (bkz. § 20). Başvurucunun BMMYK tarafından güvenli üçüncü ülke

olarak değerlendirilen ABD'ye yerleştiriliyor olması karşısında başvuruya konu

sınır dışı etme kararının uygulanma ihtimali ortadan kalkmıştır. Somut olayda başvurudan

feragat edilmesine rağmen başvurunun incelenmesine devam edilmesini gerektiren

bir husus da bulunmamaktadır.

27. Açıklanan nedenlerle başvurucunun başvurudan feragat ettiği

anlaşıldığından başvurunun kabul edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin

feragat nedeniyle düşmesine karar

verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurucunun kamuya açık belgelerde kimliğinin gizli

tutulması talebinin KABULÜNE,

B. Başvurunun bireysel başvurudan feragat nedeniyle DÜŞMESİNE,

C. Başvuru kapsamında uygulanan tedbirin SONLANDIRILMASINA,

D. Yargılama giderlerinin tahsilinin başvurucunun mağduriyetine

neden olacağı anlaşılmakla 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri

Kanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca başvurucunun yargılama

giderlerini ödemekten tamamen MUAF TUTULMASINA,

E. Kararın bir örneğinin İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel

Müdürlüğüne GÖNDERİLMESİNE 1/2/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer

TOPAL

M. Emin KUZ

Recai AKYEL

Raportör

:

M. Serhat

MAHMUTOĞLU

Başvurucu

:

M. A. G. J.

Vekili

:

Av. Sadık

Onur GELBAL