Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2015/18078, 10.10.2019

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

SAMANYOLU YAYINCILIK HİZMETLERİ A.Ş.

BAŞVURUSU (2)

(Başvuru Numarası: 2015/18078)

Karar Tarihi: 10/10/2019

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, bir yayın kuruluşu olan başvurucuya yayımladığı bir

televizyon dizisi dolayısıyla ceza verilmesinin ifade özgürlüğünü ihlal ettiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 24/11/2015 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

6. Basın kuruluşu olan başvurucuya ait Samanyolu kanalında

12/7/2013 tarihinde yayımlanan bir dizinin ilgili mevzuatı ihlal ettiği

gerekçesiyle başvurucuya Radyo ve Televizyon Üst Kurulunca idari para cezası

verilmiştir.

7. Başvurucunun bu cezaya karşı açtığı dava Ankara 12. İdare

Mahkemesince reddedilmiştir.

8. Başvurucunun ilk derece mahkemesi kararına karşı yaptığı

temyiz ve karar düzeltme başvuruları da reddedilmiştir. Karar düzeltme

talebinin reddine dair karar başvurucuya 2610/2015 tarihinde tebliğ edilmiştir.

9. Başvurucu 24/11/2015 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

10. 8/11/2016 tarihli ve 6755 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında

Alınması Gereken Tedbirler ile Bazı Kurum ve Kuruluşlara Dair Düzenleme

Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine

Dair Kanun ile kanunlaştırılan 668 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması

Gereken Tedbirler ile Bazı Kurum ve Kuruluşlara Dair Düzenleme Yapılması

Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (KHK) 2. maddesi ile Samanyolu TV'nin

kapatılmasına karar verilmiştir.

11. 8/2/2018 tarihli ve 7091 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında

Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul

Edilmesine Dair Kanun ile kanunlaştırılan 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında

Alınması Gereken Tedbirler Hakkında KHK ile de, kapatılan özel televizyonların

bağlı oldukları şirketlerin faaliyetlerinin sonlandırılarak ticari sicil

kayıtlarının resen terkin edileceği hükme bağlanmıştır.

12. Anayasa Mahkemesine Bahri Ağaoğlu isimli şahıs tarafından

verilen 25/2/2019 kayıt tarihli dilekçede anılan kişinin başvurucu Şirketin

hâkim hissedarı konumunda olduğu belirtilmiş ve başvurunun takibinde hukuki

menfaati olduğu ileri sürülmüştür. Ancak anılan şahsın başvurucu Şirketin hâkim

ortağı olduğu yönündeki iddiasını ispata yarar hiçbir belge Anayasa Mahkemesine

sunulmamıştır.

IV. İLGİLİ HUKUK

13. 668 sayılı KHK'nın "Alınan

tedbirler" kenar başlıklı 2. maddesinin ilgili kısımları

şöyledir:

"(1) Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu

tespit edilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY)

aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olan;

b) Ekli (2) sayılı listede yer alan özel radyo

ve televizyon kuruluşları kapatılmıştır.

...

2 SAYILI LİSTE

TELEVİZYONLAR

...

13 SAMANYOLU TV"

14. 670 sayılı KHK'nın "Devir

işlemlerine ilişkin tedbirler" kenar başlıklı 5. maddesinin (3)

numaralı fıkrasının ilgili kısmı şöyledir:

"Kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve

televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının bağlı oldukları

şirketlerin faaliyetleri sonlandırılarak ticari sicil kayıtları resen terkin

edilir."

15. Bireysel başvuru anında tüzelkişiliği haiz olan ancak

bireysel başvurunun incelenmesi aşamasında tüzelkişiliğini yitiren ticaret

şirketleri hakkında yapılan değerlendirmelerde kullanılan ulusal hukuk

kaynakları için ayrıca bkz. Gümüşdere İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş., B. No:

2013/5016, 12/6/2018, §§ 8-23.

V. İNCELEME VE GEREKÇE

16. Mahkemenin 10/10/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

17. Başvurucu, bir dizinin ilgili mevzuatı ihlal ettiği

gerekçesiyle verilen idari para cezası nedeniyle basın özgürlüğünün; davayı

karara bağlayan mahkemelerin bağımsız ve tarafsız olmaması nedeniyle de adil

yargılanma hakkının ihlal edildiğini iddia etmektedir.

B. Değerlendirme

18. İlke olarak bireysel başvuruda bulunan başvurucu,

tüzelkişiliği haiz bir şirket ise şirketin bireysel başvuru anında

tüzelkişiliği haiz olması gerektiği gibi bu tüzelkişiliğin bireysel başvuru

sürecinin sonuna kadar korunması şirketler tarafından yapılan başvurunun

esasının incelenebilmesi için zorunlu bir koşuldur (Gümüşdere İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş., § 36). Şirketin ticaret

sicil kaydının silinmesi ve tüzelkişiliğini yitirmesi olgusu bireysel

başvurunun esasının incelenmesine engel teşkil eder. Anayasa Mahkemesi,

başvurunun incelemesi devam ederken başvuru ehliyetinin yitirilmesi durumunda

başvurunun düşmesine karar vermektedir (Gümüşdere İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş., §§ 38, 39).

19. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi Samanyolu Yayıncılık Hizmetleri A.Ş. (B. No: 2015/18554,

25/9/2019) başvurusuna ilişkin kararında kamu otoritesince bir şirketin

tüzelkişiliğine tek taraflı bir işlemle son verilmesi durumunda bu şirketin

taraf olduğu bireysel başvurular hakkında düşme kararı verilmesi gerektiğinin

kabulü hâlinde ortakların öngöremedikleri bir terkin işlemi nedeniyle

menfaatlerinin zedelenmesinin söz konusu olabileceğine dikkat çekmiştir.

Anayasa anılan kararında hukuki varlıkları kamu otoritelerinin tek taraflı

iradesiyle sona erdirilen özel hukuk tüzelkişiliklerinin tüzelkişilikleri sona

ermeden önce yaptıkları bireysel başvuruların devamında menfaati bulunduğunu

iddia eden kişilerin bireysel başvuruya devam etmek istediklerini makul bir

süre içinde Anayasa Mahkemesine bildirmeleri hâlinde Anayasa Mahkemesince

başvurunun incelenmesine devam edilebileceğine karar vermiştir (Samanyolu Yayıncılık Hizmetleri A.Ş., §§

27, 29).

20. Kuşkusuz ki başvuruya devam etme iradesini Anayasa

Mahkemesine makul bir süre içinde bildirme yükümlülüğü, başvurunun devamında

menfaati bulunduğunu iddia eden kişi veya kişilere ait olacaktır. Tüzelkişinin

yaptığı başvuruyu devam ettirmede menfaati bulunduğunu iddia eden kişilerin bu

isteklerini Anayasa Mahkemesine bildirmeleri gereken makul sürenin tespitinde

bunların tüzelkişiliğinin hukuki varlığının sona erdiğini bilip bilmedikleri

dikkate alınacaktır. Öte yandan başvurunun devamında menfaati bulunduğunu iddia

eden kişilerin bu iddialarını destekleyecek ve ispata yarayacak bilgi ve

belgeleri Anayasa Mahkemesine iletmeleri gerekir (Samanyolu Yayıncılık Hizmetleri A.Ş., §30).

21. Bu aşamada kimlerin tüzelkişiye ait başvurunun devamında

menfaat sahibi olduğunun belirlenmesine gerek olmayıp bu hususta her somut

olayın kendine özgü koşullarına göre değerlendirme yapılması uygun görülmüştür.

22. Somut olayda başvurucu Şirketin sicil kaydı, 670 sayılı KHK

ile resen terkin edilmiştir. 670 sayılı KHK 17/8/2016 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe girmiştir.

Dolayısıyla Şirketin hukuki varlığı 17/8/2016 tarihinde sona ermiştir.

23. Somut başvurunun karara bağlandığı tarihe kadar sadece Bahri

Ağaoğlu başvuruyu takip etmek istediğini bildirmiştir. Bahri Ağaoğlu 25/2/2019

tarihinde Anayasa Mahkemesine verdiği dilekçesinde, başvurucu Şirketin hâkim

hissedarı konumunda olduğunu belirterek başvurunun takibi hususunda hukuki

menfaati olduğunu ileri sürmüştür.

24. 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun

543. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca anonim şirket ortakları tasfiye

payı almaya müstahak olduklarından başvurucu Şirket ortaklarının şirket

tarafından tüzelkişiliğin sona ermesinden önce yapılan bireysel başvuruyu devam

ettirmede menfaatlerinin bulunduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

25. Bununla birlikte somut başvuru bağlamında anılan şahsın

başvurucu Şirketin ortağı olduğu yönündeki iddiasını destekler nitelikte

herhangi bir belge sunmadığı görülmektedir. Bu nedenle Bahri Ağaoğlu'nun

başvuruyu devam ettirmede menfaatinin bulunup bulunmadığı ve makul bir süre

içinde Anayasa Mahkemesine başvuruda bulunup bulunmadığı hususunda daha ileri

bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

26. Başka bir kimse de başvuruyu devam ettirmek istediğini

Anayasa Mahkemesine bildirmediğinden başvurunun düşmesine karar verilmesi

gerekir.

27. Bu koşullar çerçevesinde başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan

bir neden kalmadığından başvurunun düşmesine

karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun incelenmesinin

sürdürülmesini haklı kılan bir neden kalmadığından DÜŞMESİNE,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

10/10/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin YILDIRIM

Üyeler

:

Recep KÖMÜRCÜ

Rıdvan GÜLEÇ

Recai AKYEL

Yıldız SEFERİNOĞLU

Raportör

:

Recep KAPLAN

Başvurucu

:

Samanyolu Yayıncılık Hizmetleri A.Ş.

Vekili

:

Av. Adnan ŞEKER