Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/19303, 20.04.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

MEHMET ALTUN BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/19303)

Karar Tarihi: 20/4/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 5/12/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

8. Adana Cumhuriyet Başsavcılığının 10/5/2000 tarihli

iddianamesi ile evrakta sahtecilik suçunu işlediği iddiasıyla başvurucu

hakkında kamu davası açılmıştır. Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 13/5/2009

tarihli kararı ile başvurucunun hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmün

açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir. Başvurucunun itiraz

etmemesi üzerine karar kesinleşmiştir.

9. Başvurucu, denetim süresi boyunca kasıtlı bir suç

işlemediğini ve denetim gereklerine uyduğunu belirterek 31/10/2014 tarihinde

davanın düşmesine karar verilmesi istemiyle Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesine

başvurmuştur. Mahkemenin 12/11/2014 tarihli kararı ile 13/5/2009 tarihinde

verilip kesinleşen hükmün ortadan kaldırılmasına ve sahtecilik suçundan açılan

söz konusu kamu davasının başvurucu tarafından denetim süresi içinde başkaca

herhangi bir suç işlenmemesi nedeniyle düşürülmesine, temyiz yolu açık olmak

üzere karar verilmiştir. Karar 5/12/2014 tarihinde kesinleşmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 20/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini

ileri sürmüştür.

12. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un geçici 1. maddesinin (8)

numaralı fıkrası uyarınca Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisinin

başlangıcı 23/9/2012 tarihi olup bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve

kararlar aleyhine yapılan bireysel başvurular incelenebilir (Zafer Öztürk, B.

No: 2012/51, 25/12/2012, § 17).

13. Somut olayda Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 13/5/2009

tarihli kararıyla başvurucunun hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmün

açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, anılan karar temyiz

edilmeyerek kesinleşmiştir. Başvurucu 31/10/2014 tarihinde Adana 1. Ağır Ceza

Mahkemesine başvurarakdavanın düşmesine karar

verilmesini talep etmiştir.

14. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı verilen

durumlarda sanığın suçlu olduğu konusunda ulaşılmış bir vicdani kanaat

bulunmakta ve bu kanaat “kasten yeni bir suç” işlenmemesi ve öngörülmüşse

denetimli serbestlik tedbirlerine uyulması şartlarına bağlı olarak hüküm ifade

etmemektedir. HAGB, mahkûmiyet konusunda vicdani kanaate ulaşmış mahkemenin

buna ilişkin hükmü açıklamayı belirli bir süre ertelemesini, bu süre zarfında

hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ve bu süre sonunda kişinin

başka suç işlememesi ve öngörülen tedbirlere uygun davranması hâlinde

açıklanması geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak davanın düşmesine karar

verilmesini ifade eder (Kürşat Eyol, B. No: 2012/665, 13/6/2013, §§ 28, 29).

15. Yukarıda belirtildiği üzere (bkz. § 11) Anayasa Mahkemesinin

zaman bakımından yetkisinin başlangıç tarihi 23/9/2012 olup 6216 sayılı

Kanun’un 76. maddesinin (1) numaralı fıkrası ile aynı Kanun'un geçici 1.

maddesinin (8) numaralı fıkrası uyarınca Anayasa Mahkemesi 23/9/2012 tarihinden

sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılacak bireysel

başvuruları inceleme yetkisine sahiptir. Belirtilen hükümlerin Anayasa

Mahkemesinin zaman bakımından yetkisini belirlerken olay ve olguların meydana

geldiği tarihi değil hak ihlali oluşturan işlem ve eylemlere karşı

başvurulabilecek kanun yollarının tüketildiği, yani işlem veya kararın

kesinleştiği tarihi esas aldığı görülmektedir. Dolayısıyla bir hak ihlali

iddiasının Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisi kapsamına girip

girmediği noktasında dikkat edilecek husus, başvuruya konu işlem veya eylemin

meydana geliş tarihi değil bu işlem veya eyleme karşı müracaat edilen kanun

yollarından sonra verilen kararın kesinleşme tarihidir (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,

2/7/2013, § 51).

16. Bu durumda HAGB kararı verilen hâllerde makul sürede

yargılanma hakkının ihlal edildiği şikâyeti yönünden yapılan incelemelerde

zaman bakımından yetkinin tespitinde, mahkemelerce verilen hükmün

açıklanmasının geri bırakılması kararı tarihinin veya bu karara karşı tüketilen

kanun yolu sonucunda verilen karar tarihinin esas alınması gerekir.

17. Somut olayda, Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 13/5/2009

tarihli kararı ile başvurucunun hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmün

açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir. Başvurucunun itiraz

etmemesi üzerine kararın 23/9/2012

tarihinden önce kesinleştiği anlaşılmıştır.

18. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik

koşulları yönünden incelenmeksizin zaman

bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın zaman bakımından yetkisizlik nedeniyle

KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

20/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Muammer

TOPAL

M. Emin KUZ

Raportör Yrd.

:

Gökçe

GÜLTEKİN

Başvurucu

:

Mehmet ALTUN

Vekili

:

Av. Şeyhmüslüm KAYACAN