Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/16664, 04.10.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

MEHMET ŞERİF BAYINDIR BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/16664)

Karar Tarihi: 4/10/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, hükümlünün yaşlı ve hasta annesinin ikamet ettiği

yerdeki ceza infaz kurumuna nakledilmesi talebinin reddedilmesi nedeniyle aile

hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 22/10/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü 23/6/2017 tarihinde Anayasa

Mahkemesine bildirmiştir.

7. Bakanlık tarafından Anayasa Mahkemesine sunulan görüş

28/6/2017 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. Başvurucu, Bakanlığın

görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmuştur.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

9. Başvurucu hakkında (kapatılan) Diyarbakır 6. Ağır Ceza

Mahkemesinin 9/11/2007 tarihli kararıyla anayasal düzeni zorla değiştirmeye

kalkışma suçundan müebbet hapis cezası verilmiştir.

10. Başvurucu, Tokat T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda

bulunmakta iken 31/3/2014 tarihinde Kırıkkale F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı

Ceza İnfaz Kurumuna nakledilmiştir.

11. Başvurucu, 28/5/2014 tarihli dilekçe ile Kırıkkale F Tipi

Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda can güvenliğinin bulunmadığını ve

usulüne uygun şekilde hapsedilmediğini belirterek yaşlı ve hasta olan annesinin

ikamet ettiği Mardin ili Midyat ilçesine yakın bir ceza infaz kurumuna

nakledilme talebinde bulunmuştur. Kırıkkale F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı

Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığının 19/6/2014 tarihli

kararıyla başvurucunun can güvenliğinin bulunmadığına dair herhangi bir bulguya

rastlanılmadığı ve başvurucunun nakledilmeyi talep ettiği ceza infaz

kurumlarının söz konusu suç grubu açısından kapasitesinin dolu olduğu

gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.

12. Başvurucu, 10/7/2014 tarihinde Kırıkkale İnfaz Hâkimliğine

(İnfaz Hakimliği) sunduğu başka bir dilekçe ile yirmi yıldır çeşitli ceza infaz

kurumlarında tutulduğunu, iyi hâlli olduğunu, yaşlı ve hasta annesinin seyahat

engelinin bulunması nedeniyle kendisini ziyaret edemediğini belirterek Midyat M

Tipi Ceza İnfaz Kurumuna nakledilmesini talep etmiştir.

13. İnfaz Hâkimliği, 1/8/2014 tarihli kararı ile karar

verilmesine yer olmadığına hükmetmiştir. Kararın gerekçesinde, mevzuat

gereğince şikâyet içeren talepler konusunda yetkili Cumhuriyet başsavcılığına,

sevk ve nakil talepleri hakkında ise Bakanlık Ceza ve Tevkifevleri

Genel Müdürlüğüne (Genel Müdürlük) başvurulması gerektiği, bu nedenle nakil

talebi hakkında hâkimlikçe yapılacak herhangi bir işlemin bulunmadığı

belirtilmiştir.

14. Söz konusu karara karşı yapılan itiraz Kırıkkale Ağır Ceza

Mahkemesinin 12/9/2014 tarihli kararıyla reddedilmiştir. Nihai karar 22/9/2014

tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiş ve 22/10/2014 tarihinde bireysel başvuruda

bulunulmuştur.

15. Öte yandan başvurucu, anılan talepleri içeren 31/7/2014

tarihli dilekçesi ile Genel Müdürlüğe başvurmuştur. Genel Müdürlüğün 12/8/2014

tarihli yazısında nakil talebinde bulunulan Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin

dolu olduğu, bu nedenle nakil talebinin uygun görülmediği belirtilmiştir. Söz

konusu karara karşı infaz hâkimliğine itirazda bulunulmamıştır.

16. Ayrıca başvurucu, Tokat T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda

bulunduğu dönemdeki nakil taleplerinin Genel Müdürlük tetkik hâkimleri ve

Diyarbakır Cumhuriyet Savcısı tarafından değerlendirilmediğini ileri sürmüş ve

görevliler hakkında işlem yapılması için Bakanlık Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne

başvurmuştur. Başvurucu, talebi hakkında işleme konulmama kararı verilmesi

üzerine hasımsız olarak idari yargıda iptal davası açmıştır. Ankara 15. İdare

Mahkemesi, 26/9/2012 tarihli kararıyla dilekçenin yenilenmemesi nedeniyle

davanın reddine hükmetmiştir.

17. Başvurucu, annesinin hastalığına ilişkin sağlık raporları

sunarak çeşitli tarihlerde nakil talebinde bulunmaya devam etmiş ve Genel

Müdürlüğün 19/10/2015 tarihli kararı ile başvurucunun Diyarbakır D Tipi Yüksek

Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumuna nakli uygun görülmüştür. Başvurucu 19/10/2015

tarihinde anılan Ceza İnfaz Kurumuna nakledilmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

18. Mahkemenin 4/10/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları ve Bakanlık Görüşü

19. Başvurucu, "Uzun yola gitmesi sakıncalıdır"

şeklinde sağlık raporu bulunan hasta ve yaşlı annesinin ikamet ettiği Midyat

ilçesine yakın bir ceza infaz kurumuna nakledilme talebinin her defasında

reddedildiğini, bu nedenle kendisini ziyaret edemeyen annesiyle uzun süredir

görüşemediğini ileri sürmüştür. Başvurucu, çeşitli kamu makamlarına çok sayıda

nakil başvurusunda bulunduğunu, taleplerinin sürüncemede bırakıldığını, son

olarak Kırıkkale İnfaz Hâkimliği tarafından hukuka aykırı şekilde talebi

hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini, birinci derecede

akrabası olan annesiyle görüşebilmesi için devletin üzerine düşen

yükümlülükleri yerine getirmediğini belirterek aile hayatına saygı hakkının

ihlal edildiğini iddia etmiş ve tazminat talep etmiştir. Ayrıca başvurucu,

bireysel başvuru harç ve masraflarını karşılama imkânının bulunmadığını

belirterek adli yardım talebinde bulunmuştur.

20. Bakanlık görüşünde, sevk ve nakil talepleri hakkında Genel

Müdürlükçe karar verildiği, talebin reddi kararına karşı ise 4675 sayılı

Kanun'un 4. ve 5. maddeleri gereğince infaz hâkimliklerinin görevli olduğu, söz

konusu başvuru yollarının usulüne göre tüketilmemesi nedeniyle başvurunun kabul

edilemez bulunması gerektiği belirtilmiştir. Bakanlık görüşüne karşı verilen

cevapta, başvuru dilekçesinde yer alan hususlar tekrar edilmiştir.

B. Değerlendirme

1. Adli Yardım Talebi Yönünden

21. Anayasa Mahkemesinin Mehmet

Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen ilkeler

dikkate alınarak geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin yargılama

giderlerini ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun açıkça

dayanaktan yoksun olmayan adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi

gerekir.

2. Kabul Edilebilirlik Yönünden

22. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 80.

maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendi gereği Anayasa Mahkemesi, ihlalin

ve sonuçlarının ortadan kalkmış olması ya da benzer nitelikteki başka bir

gerekçeden dolayı başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir

sebebin olmadığı kanaatine varması hâlinde başvurunun düşmesine karar verebilir

(S.Ö., B. No: 2013/7087,

18/9/2014, § 23).

23. Somut olayda bireysel başvuru tarihinden sonra başvurucunun

nakil talebinin kabul edildiği ve 19/10/2015 tarihinde Diyarbakır D Tipi Yüksek

Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumuna nakledilmiş olduğu anlaşılmıştır.

24. Bu durumda olayda ihlalin ve sonuçlarının ortadan

kaldırılarak başvurucunun mağdurluk statüsünün sona erdiği ve başvurunun

incelenmesine devam edilmesini gerektiren bir husus bulunmadığı

anlaşılmaktadır.

25. Açıklanan nedenlerle başvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,

B. Başvurunun DÜŞMESİNE,

C. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri

Kanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesi mağduriyetine

neden olacağından başvurucunun yargılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF

TUTULMASINA 4/10/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer

TOPAL

M. Emin KUZ

Raportör Yrd.

:

Fatih ALKAN

Başvurucu

:

Mehmet Şerif

BAYINDIR