Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2018/24929, 25.02.2021

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

UMUT ÇAMLIBEL BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2018/24929)

Karar Tarihi: 25/2/2021

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvuru, terör örgütüne üye olma suçundan

mahkûmiyetine karar verilen başvurucunun mahkûmiyetinin hukuka aykırı olması nedeniyle

adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru 27/7/2018 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden

yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik

incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet

Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle

olaylar özetle şöyledir:

7. Başvurucu olay tarihinde terör örgütüne üye olma

suçundan hükümlü olarak Kocaeli 1 No.lu F Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz

Kurumunda (Ceza İnfaz Kurumu) bulunmaktadır.

8. Başvurucu 18/2/2016 tarihinde hükümlü olarak bulunduğu

İnebolu M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumundan Kocaeli 1 No.lu F Tipi Yüksek

Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumuna nakledilmiştir. Başvurucunun Ceza İnfaz Kurumuna

girişi sırasında beraberinde getirdiği eşyalar, ilgili mevzuat hükümleri

çerçevesinde denetlenmiştir. Denetlenen eşyalar içinde yer alan ve kapak

kısmında "Topraksızlar" yazan kitabın kapak kısmının

değiştirildiğinin belirlenmesi üzerine bir inceleme yapılmıştır. Yapılan

incelemede kitabın içinde, PKK terör örgütünün bazı ceza infaz kurumlarındaki

örgütsel işleyişini belirleyen kuralların yer aldığının tespiti üzerine olay

hakkında Kandıra Cumhuriyet Başsavcılığınca bir soruşturma başlatılmıştır.

9. Kandıra Cumhuriyet Başsavcılığı, başvurucu hakkında

terör örgütüne üye olma suçundan kamu davası açılması için Kocaeli

Cumhuriyet Başsavcılığına hitaben fezleke düzenlemiştir. Kocaeli Cumhuriyet

Başsavcılığı ise başvurucu hakkında terör örgütüne üye olma suçunu işlediği

gerekçesiyle 27/9/2016 tarihinde bir iddianame düzenlemiştir. Kocaeli 2. Ağır

Ceza Mahkemesi (Mahkeme) 4/10/2016 tarihinde iddianamenin kabulüne karar vermiş

ve E.2016/386 sayılı dosya üzerinden kovuşturma başlamıştır. Yapılan yargılama

sonunda Mahkeme 22/2/2017 tarihinde, başvurucunun terör örgütüne üye olma

suçundan mahkûmiyetine hükmetmiştir. Mahkemenin anılan suça ilişkin

değerlendirmesi şu şekildedir:

"Kocaeli 1 Nolu F Tipi Yüksek

Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunan sanığın olay tarihi olan

18/02/2016 günü anılan kuruma girişi sırasında beraberinde getirdiği kitapların

incelenmesinde 'Topraksızlar' isimli kitabın kapak kısmının değiştirildiğinin

belirlendiği, yapılan aramada kitabın kapakları içerisine dört parça farklı

ebatta arkalı önlü el ile yazılmış, bir parçada yazıcı ile yazdırılmış toplam

beş parça dokümanın tespit edildiği, 13/07/2016 tarihli uzmanlık raporunda; el

yazısı ile yazılan dokümanların sanığın eli mahsulü olduğunun tespit edildiği,

01/04/2016 tarihli doküman inceleme tutanağında; Kandıra 1 ve 2 Nolu F tipi Yüksek

Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu içerisinde PKK/KCK terör örgütü tarafından

terör örgütünün yönteminine bağlı bir şekilde 'Zindan Tüzük ve Yönetmeliği' adı

verilen talimatname ile örgütsel işleyişi belirleyen kurallar çerçevesinde

yazılarak cezaevi içerisinde dolaştırılan talimat, eğitim ve haberleşme notları

olduğunun tespit edildiği böylelikle dosya kapsamı karşısında sanığın suçtan

kurtulma maksatlı olduğu değerlendirilen inkar yönlü savunmalarına itibar

edilmediği, kendi el yazısı ile yazdığı tespit olunan dökümanların içeriğine

göre sanığın yasadışı PKK terör örgütü hiyerarşisi içerisinde faaliyetlerde

bulunduğunun anlaşıldığı ve böylece sanığın üzerine atılı PKK terör örgütü

üyesi olmak suçunu işlediğinin sabit olduğu ve cezalandırılmasının gerektiği

anlaşılmıştır."

10. Mahkûmiyete ilişkin karar istinaf ve temyiz

incelemelerinden geçerek kesinleşmiştir. Başvurucu, nihai karardan 10/7/2018

tarihinde müddetnamenin tebliği ile haberdar olduğunu belirtmiş; 27/7/2018

tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İLGİLİ HUKUK

11. İlgili ulusal ve uluslararası için bkz. Metin

Birdal [GK], B. No: 2014/15440, 22/5/2019, §§ 28-39.

V. İNCELEME VE

GEREKÇE

12. Mahkemenin 25/2/2021 tarihinde yapmış olduğu

toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun

İddiaları

13. Başvurucu; terör örgütüne üye olma suçu dolayısıyla

uzun yıllardan beri ceza infaz kurumunda hükümlü olarak bulunduğunu, cezasını

infaz ederken ilgili kurumca alınan bir kararla nakil işleminin yapıldığını,

nakil sırasında yanında bazı eşyaları ile cezalandırılmasına konu kitabı

getirdiğini belirtmiştir. Bundan başka başvurucu cezalandırılmasına konu

kitabın nakil sırasında başka bir ceza infaz kurumundan getirildiğini,

dışarıdan temin edilmiş bir belge olmadığını, kaldı ki içindeki bilgilerden de

haberdar olmadığını ifade etmiştir. Buna ilave olarak başvurucu, kitap içinde

yer alan birkaç yazının ceza infaz kurumunda hükümlü olarak bulunması dikkate

alınmaksızın cezalandırmaya gerekçe yapılmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

14. Başvurucu ayrıca soruşturmanın derinleştirilmesi

talebinin dikkate alınmadığını, isnat edilen suçun ceza infaz kurumunda

işlenmesinin mümkün olmadığını, iddianamede bir kitap içinden çıkan notlardan

hareketle söz konusu notları ceza infaz kurumundaki örgüt üyelerine

dağıtabileceği gibi soyut bir gerekçeye dayanılarak cezalandırılmasının talep

edildiğini ifade etmiştir. Son olarak başvurucu; yargılama süreçlerinde adil

yargılanma hakkına aykırı birçok uygulama yapıldığını, ceza infaz kurumunda örgüt

hiyerarşisi içinde yer almanın imkânsız olduğunu yargılama aşamasında açıkça

belirttiğini ancak bu ve benzeri taleplerinin dikkate alınmadığını ileri

sürmüştür. Tüm bu nedenlerle başvurucu adil yargılanma ile kişi hürriyeti ve

güvenliği haklarının ihlal edildiğini iddia etmiştir.

B. Değerlendirme

15. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından

yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki

tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013,

§ 16). Başvurucunun iddialarının adil yargılanma hakkı kapsamında incelenmesi

gerektiği değerlendirilmiştir.

16. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrasında,

kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel

başvuruda incelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler

önünde dava konusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerin

değerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ile

uyuşmazlıkla ilgili varılan sonucun adil olup olmaması bireysel başvuru konusu

olamaz. Ancak bireysel başvuru kapsamındaki hak ve özgürlüklere müdahale teşkil

eden, bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik içeren tespit ve sonuçlar bu

kapsamda değildir (Ahmet Sağlam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013, § 42).

17. Somut olayda başvurucu genel itibarıyla,

cezalandırılmasının hukuka aykırı olduğunu, anılan suçu ceza infaz kurumunda

işlemesinin mümkün olmadığını ve cezalandırılmasının soyut gerekçelere dayalı

olarak gerçekleştiğini ileri sürmüştür. Başvurucunun söz konusu iddialarının

ilk derece mahkemesi tarafından delillerin değerlendirilmesinde ve

yorumlanmasında isabet olmadığına, esas itibarıyla yargılamanın sonucuna

ilişkin olduğu görülmektedir. Yapılan yargılamada derece mahkemelerinin

kararlarında bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik oluşturan herhangi bir

durum tespit edilmemiştir.

18. Başvurucu tarafından ileri sürülen ihlal iddialarının

yukarıda belirtilen içtihat kapsamında, kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğu

sonucuna varıldığından başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması

nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması

nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

25/2/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Hasan Tahsin GÖKCAN

Üyeler

:

Muammer TOPAL

Recai AKYEL

Yusuf Şevki HAKYEMEZ

Selahaddin MENTEŞ

Raportör

:

Ömer MENCİK

Başvurucu

:

Umut ÇAMLIBEL