Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2016/2728, 28.01.2021

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

RAMAZAN BEYAZPİRİNÇ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2016/2728)

Karar Tarihi: 28/1/2021

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvuru, tutuklu olan başvurucunun sağlık hizmetlerine

erişim sağlayamaması nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına

ilişkindir.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru 11/2/2016 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden

yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Ceza infaz kurumunda tutuklu bulunan başvurucu,

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün (İçtüzük) 73. maddesi uyarınca tedavisinin

başladığı hastanede ya da başka bir tam teşekküllü hastanede yatarak

tedavisinin başlatılması konusunda tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

5. Komisyonca tedbir talebinin ve başvurunun kabul

edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

6. Bireysel başvuru yapılan tarihte Ankara Cumhuriyet

Başsavcılığına (Savcılık) müzekkere yazılmış, gelen cevap sonrasında Birinci

Bölüm tarafından 16/2/2016 tarihinde başvurucunun sağlık durumuna uygun olarak

tedavisinin sağlanması için gerekli tedbirlerin alınması yönünde tedbir kararı

verilmiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler

çerçevesinde olaylar özetle şöyledir:

A. Genel

Bilgiler

8. Başvurucu 16/9/2015 tarihinde güvenlik güçleriyle

girdiği silahlı çatışma sonucu yaralanmış, anılan çatışmada bir güvenlik

görevlisi hayatını kaybetmiştir.

9. Başvurucu ağır yaralı olarak kaldırıldığı Van'daki

özel bir hastanede tedavi altına alınmış; gerçekleştirilen ameliyat sonucunda

sol akciğerini ve dalağını tamamen, karaciğerini ve kalın bağırsağını kısmen

kaybetmiştir.

10. Başvurucunun tedavisine Van Yüzüncü Yıl Tıp Fakültesi

Hastanesinde (Tıp Fakültesi) devam edilmiş, tedavi gördüğü hastanede yapılan

sorgusu neticesinde Van 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 28/10/2015 tarihli kararıyla

devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma ve kişiyi yerine getirdiği kamu

görevi nedeniyle kasten öldürme suçlarından tutuklanmıştır.

11. Tıp Fakültesinde yapılan muayene sonucunda

başvurucunun sol akciğerinden sıvı akışı tespit edildiğinden stent takılması

gerektiği değerlendirilmiştir. Söz konusu cerrahi işlemin Van'da yapılması

mümkün olmadığından başvurucunun Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs

Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesine (Ankara Atatürk Hastanesi) sevk

edilmesine karar verilmiştir.

12. Başvurucunun nakli Van Cumhuriyet Başsavcılığı

aracılığıyla 14/12/2015 tarihinde gerçekleştirilmiş; başvurucu, Sincan 2

Numaralı F Tipi Yüksek Güvenlik Ceza İnfaz Kurumuna (Sincan İnfaz Kurumu)

konulmuştur.

13. Başvurucu 13/1/2016 tarihinde Ankara Atatürk

Hastanesinde muayene edilmiş ise de hastanede sadece tüberküloz hastası olan

mahkûmların tedavisinin yapıldığı, bu nedenle başvurucunun Ankara Numune Eğitim

ve Araştırma Hastanesine (Ankara Numune Hastanesi) başvurması gerektiği

gerekçesiyle tedavisi yapılmamıştır.

14. Ankara Numune Hastanesinde 20/1/2016 tarihinde

muayene edilen başvurucu hakkında şu şekilde rapor düzenlenmiştir:

“Hasta Ekim 2015’de ateşli silahla

yaralanma nedeniyle Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisi

Kliniğinde sol prümonöktorm operasyonu geçirmiştir. Bu ameliyatın bir

komplikasyonu olarak sol piyotoraks gelişmiştir. Hastanın Ankara Sanatoryum

Hastanesinden taburcu olmadığı bildirilmiştir. Hastanın bu rahatsızlığının Van

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisinde tedavi ve takibi

yapılabileceğinden dolayı hastanın ameliyat olduğu merkeze gönderilmesi

uygundur.”

15. Başvurucu vekilleri 25/1/2016 tarihinde Adalet

Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğüne (Genel Müdürlük), 2/2/2016

tarihinde ise Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına başvurarak ceza infaz kurumunda

kalma koşullarının uygun olup olmadığının tespiti için tam teşekkülü bir

hastaneden sağlık kurulu raporu aldırılması ve acilen yatarak tedavisine

başlanması talebinde bulunmuştur. Savcılık aynı tarihte başvurucunun acil

olarak hastaneye sevkine ve tedavisinin yapılmasına karar vermiştir.

16. 4/2/2016 tarihinde tekrar Ankara Numune Hastanesine

sevk edilen başvurucunun akciğer filmi çekilmiştir. Başvurucunun anlatımına

göre muayene eden doktor; acil ameliyata ihtiyacının olmadığını, bu aşamada

öncelikle ödemin kurutulması için antibiyotik tedavisi gerektiğini, tedavinin

ise Van’da yapılabileceğini söylemiştir.

17. Başvurucu 8/2/2016 tarihinde tekrar Genel Müdürlükten

Van’a naklini talep etmiştir.

18. Başvurucu 11/2/2016 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

B. Tutulduğu

Ceza İnfaz Kurumu Tarafından Gönderilen Belgeler

19. Sincan İnfaz Kurumunun 12/2/2016 tarihli yazısında

başvurucunun sağlık durumu ve sunulan hizmetlerle ilgili bilgi verilmiştir.

Yazının ilgili kısmı şu şekildedir:

"...Van Cumhuriyet Başsavcılığının

01/12/2015 gün ve 2015/11142 sayılı yazısı ile, Ankara Atatürk Göğüs

Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde tetkik ve

tedavisinin yapılması, tedavisi sonrasında ise geldiği ceza infaz kurumuna

iadesi istenildiğinden, 14/12/2015 tarihinde 'misafir hükümlü/tutuklu'

statüsünde Kurumumuz kayıtlarına alınarak Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve

Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde tetkik ve tedavilerine

başlanıldığı, hastanenin sevki ile tedavisine Ankara Numune Eğitim ve Araştırma

Hastanesi Göğüs Cerrahisi Polikliniğinde devam edildiği, yapılan tetkikler

neticesinde, tutuklunun Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisi

Polikliniğinde 'sol Prümonöktorm operasyonu geçirdiği, bu ameliyatın bir

komplikasyonu olarak göğsünde sol piyotoraks geliştiğinin' raporla tespit

edildiği, hastanın bu rahatsızlığının tedavisinin Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi

Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisi Polikliniğinde tedavi ve takibinin yapılabileceği,

Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 20/01/2016 tarihli sağlık durum

raporu ile uygun görüldüğünden, tedavisi sonrası Kurumuna iade işlemlerinin

başlatıldığı;

Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri

Genel Müdürlüğünün 29/01/2016 gün ve 57551099-207.06-E.605/12110 sayılı

yazıları ekinde tutuklu avukatı Halil İbrahim Vargün'ün, tutuklunun 5275 Sayılı

Kanunun 16 ncı maddesinin 3. fıkrası kapsamında infazın geri bırakılması ve

tutuklunun Van F Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumuna sevkinden

vazgeçilerek tam teşekküllü bir hastanede tedavisine devam olunması talebi

üzerine, tutuklunun Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi sağlık kuruluna

sevk planlamasının yapıldığı, ancak;

Tutuklunun 08/02/2016, 09/02/2016,

12/02/2016 tarihli dilekçeleri ile hastaneye gitmek istemediğini beyan ederek,

bir an önce geldiği Kuruma iadesini talep ettiği, 11/02/2016 tarihinde alınan

ifadesinde kendisine tedavi safahatı ve avukatının başvurusu hakkında bilgi

verildiği, buna rağmen tutuklunun 'burada hiçbir hastaneye gitmek istemediğini,

avukatları ile görüştüğünü ve taleplerinden haberdar olduğunu, acil olarak Van

F Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumuna sevkini talep ettiğini' beyan

ettiği;

Anlaşılmış olup;

Tutuklunun, getirildiği Van F Tipi Yüksek

Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumuna iade süreci devam etmektedir."

20. Sincan İnfaz Kurumunun yazısının ekinde başvurucunun

6/2/2016, 8/2/2016 ve 12/2/2016 tarihli dilekçe örnekleri bulunmaktadır.

Başvurucu, dilekçelerinde Ankara'da tedavisinin yapılmayacağını anlaması

sebebiyle Van'a acil olarak nakledilmesini talep etmiştir. Başvurucu 12/2/2016

tarihli dilekçesinde ise ayrıca hastaneye gitmek istemediğini de bildirmiştir.

21. Sincan İnfaz Kurumu 11/2/2016 tarihinde başvurucu

vekillerinin 25/1/2016 tarihli Genel Müdürlüğe yazdığı talep dilekçesinin

içeriği ve yapılacak işlemler hakkında bilgi vererek hastanelere sevk

planlaması hakkında başvurucunun diyeceklerini sormuştur. Başvurucunun ifadesi

şu şekildedir:

"Ben burada hiçbir hastaneye gitmek

istemiyorum. Acilen sevkimin Van'a yapılmasını istiyorum. Ben avukatlarım ile

zaten görüştüm. Avukatlarımın sevkimin durdurulmasına dair taleplerinden

haberdarım. Avukatlarım da benim Van'a acilen gitmek istediğimi biliyorlar.

Zaten bu dilekçeyi de ocak ayında vermişlerdi. Ben tedavimin Van'da

yapılacağına inanıyorum. Başka bir çare olduğunu düşünmüyorum ve bir an önce

acil olarak Van F Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna sevkimin gerçekleştirilmesini

talep ediyorum."

22. İfadesinin alınması sonrasında Sincan İnfaz Kurumu

tarafından 12/2/2016 tarihinde başvurucunun Van F Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza

İnfaz Kurumuna iadesine karar verilmiştir.

23. Anayasa Mahkemesinin tedbir kararı sonrasında

başvurucunun 17/2/2016 tarihinde Ankara Numune Hastanesine sevki planlanmış fakat

17/2/2016 günü saat 07.30'da rahatsızlandığını beyan etmesi üzerine başvurucu,

Sincan Dr. Nafiz Körez Devlet Hastanesine götürülmüştür. Söz konusu hastane

tarafından yapılan muayene sonrasında başvurucu Ankara Numune Hastanesine sevk

edilmiş ve tedavisine başlanmıştır.

24. Sincan İnfaz Kurumunun Savcılığa yazdığı 22/2/2016

tarihli başvurucu hakkındaki bilgilendirme yazısında şu ifadelere yer

verilmiştir:

"...tutuklunun tedavi görmekte

olduğu Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi yoğun bakım ünitesinden

Ankara 29 Mayıs Devlet Hastanesi Yoğun Bakım Ünitesine sevki gerçekleşmiş daha

sonra başka bir yoğun bakım ünitesine nakli esnasında fenalaşması üzerine Gazi

Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servisine götürülerek müdahale

edildiği, Saat:18:27' de tüm müdahalelere rağmen nabız ve ritm görülmediğinden

eksitus kabul edildiği 19/02/2016 tarih ve 15268537 Başvuru numaralı Adli Rapor

formundan anlaşılmış olup..."

25. UYAP üzerinden alınan nüfus kayıt örneğinden de

başvurucunun 19/2/2016 tarihinde vefat ettiği görülmektedir.

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

26. Mahkemenin 28/1/2021 tarihinde yapmış olduğu

toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun

İddiaları

27. Başvurucu, tedavi için nakledildiği Sincan İnfaz

Kurumunda çeşitli hastanelere sevk edildiğini fakat hastanelerde etkili şekilde

tedavisinin yapılmadığını, hayati tehlike arz eden ve sürekli kötüye giden

durumuna rağmen yatarak tedavi olmak yerine infaz kurumu şartlarında tutulmaya

devam edildiğini iddia etmiş; bu sebeplerle yaşam hakkı ve kötü muamele

yasağının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

28. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Bireysel başvuruların

kabul edilebilirlik şartları ve incelenmesi" kenar başlıklı 48.

maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:

"Kabul edilebilirlik şartları ve

incelemesinin usul ve esasları ile ilgili diğer hususlar İçtüzükle

düzenlenir."

29. İçtüzük'ün 80. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:

"(1) Bölümler ya da Komisyonlarca

yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hâllerde düşme kararı verilebilir:

...

ç) Bölümler ya da Komisyonlarca saptanan

herhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini

haklı kılan bir neden görülmemesi.

(2) Bölümler ya da Komisyonlar;

yukarıdaki fıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu, Anayasanın uygulanması

ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya

da insan haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam

edebilir."

30. Başvurucunun bireysel başvuru tarihinden sonra

19/2/2016 tarihinde yaşamını yitirdiği anlaşılmıştır. Başvurucunun ölümünden

sonra başvuruya mirasçı olarak devam edilmek istendiğine dair bir talepte

bulunulmadığı anlaşılmıştır. Başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı

kılan bir neden bulunmamaktadır.

31. Açıklanan gerekçelerle başvurunun yapılmasından sonra

başvurucunun ölümü nedeniyle düşme kararı verilmesi gerektiği sonucuna

ulaşılmıştır.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun başvurucunun ölümü nedeniyle

DÜŞMESİNE,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde

BIRAKILMASINA 28/1/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Hasan Tahsin GÖKCAN

Üyeler

:

Hicabi DURSUN

Muammer TOPAL

Recai AKYEL

Selahaddin MENTEŞ

Raportör

:

Sinan ARMAĞAN

Başvurucu

:

Ramazan BEYAZPİRİNÇ

Vekilleri

:

1. Av. Fahriye Belgün BABA

2. Av. Alişan ŞAHİN