Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2015/17697, 18.04.2019

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

MÜMİN MERİÇ BAŞVURUSU (2)

(Başvuru Numarası: 2015/17697)

Karar Tarihi: 18/4/2019

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, işçi alacaklarının ödenmesi talebiyle açılan davada

faize hükmedilmemesi ve yargılamanın makul sürede tamamlanmaması nedenleriyle

adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 12/11/2015 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Birinci Bölüm Birinci Komisyonunca başvurunun kabul

edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

A. Başvuruya Konu Asıl

Davaya İlişkin Yargılama Süreci

6. Başvurucu 1/3/2005 tarihli dilekçe ile fazlaya ilişkin

haklarını saklı tutarak ödenmeyen işçi alacakları için 2.000 TL ödenmesi

istemiyle dava açmıştır. Bakırköy 4. İş Mahkemesi 13/5/2010 tarihli kararla

105,60 TL fazla mesai, 105,60 TL genel tatil ve 475,20 TL yıllık izin ücretinin

davalıdan tahsiline karar vermiş; fazlaya ilişkin talepleri reddetmiştir.

7. Hüküm, başvurucu tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay 9.

Hukuk Dairesi 7/6/2012 tarihli kararla iş akdi işverence haksız olarak

feshedildiğinden kıdem ve ihbar tazminatının da hüküm altına alınması

gerektiğine işaret ederek hükmü bozmuştur.

8. Başvurucu, bozma kararına uyulmasından sonra yaptırılan

bilirkişi incelemesini esas alarak 8/10/2009 tarihinde davasını 30.232.71 TL

olarak ıslah etmiştir. Anılan ıslah dilekçesinde artırılan miktara faiz

uygulanmasına ilişkin bir talep mevcut değildir.

9. Mahkeme 27/12/2012 tarihinde, önceki kararda hüküm altına

alınan alacakların yanı sıra 12.956,01 TL kıdem ve 3.124,80 TL ihbar

tazminatını hüküm altına almış ancak ıslah ile artırılan kısma faiz

uygulamamıştır. Hüküm 4/6/2013 tarihinde onanarak kesinleşmiştir.

B. Faiz Alacağına Konu

Davaya İlişkin Yargılama Süreci

10. Başvurucu 8/7/2014 tarihli dilekçeyle hüküm altına alınan

alacağa işleyen toplam 25.000 TL faiz alacağının ödenmesi talebiyle ikinci bir

dava açmıştır.

11. Bakırköy 6. İş Mahkemesi 9/4/2015 tarihli kararla bilirkişi

tarafından hesaplanan toplam 18.152 TL faiz alacağının tahsiline karar

vermiştir. Hüküm Yargıtayca 9/9/2015 tarihinde

onanarak kesinleşmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

12. Mahkemenin 18/4/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Asıl Alacağa Konu

Yargılamaya İlişkin İhlal İddiaları

13. Başvurucu, faiz isteğinin asıl davada hüküm altına

alınmaması ve yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının

ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

14. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 47. maddesinin (5) numaralı

fıkrası gereği bireysel başvurunun başvuru yollarının tüketildiği, başvuru yolu

öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde

yapılması gerekir.

15. Somut olayda 4/6/2013 tarihli nihai kararın başvurucu

tarafından en geç ikinci davanın açıldığı 8/7/2014 tarihinde öğrenildiğinin

kabulü gerekli olup bu tarihten itibaren otuz günlük başvuru süresi geçtikten

sonra 12/11/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunulduğu anlaşılmıştır.

16. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının süre aşımı nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Faiz Alacağına Konu

Yargılamaya İlişkin İhlal İddiası

1. Başvurucunun İddiaları

17. Başvurucu, on yılı aşan bir yargılama sonucunda alacağına

kavuştuğunu belirterek makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri

sürmüştür.

2. Değerlendirme

18. Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018)

kararında Anayasa Mahkemesi; yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı ya

da yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmediği

iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel başvurulara

ilişkin olarak Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonu Başkanlığına

(Tazminat Komisyonu) başvuru imkânının getirilmesine ilişkin yolu ulaşılabilir

olma, başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesinin bulunup

bulunmadığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkililiğini tartışmıştır.

19. Ferat Yüksel kararında özetle anılan başvuru

yolunun kişileri mali külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlaması

nedenleriyle ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarına

makul bir başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı vetazminat

ödenmesine imkân tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafi

olanakları sunması nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlama

imkânına sahip olduğu hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur (Ferat Yüksel, §§ 27-34). Bu gerekçeler

doğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlal

iddialarıyla ilgili başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesi

olduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılan

başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil

niteliği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararak başvuru yollarının

tüketilmemiş olması nedeniyle kabul edilemezlik kararı vermiştir (Ferat Yüksel, §§ 35, 36).

20. Mevcut başvurunun bu kısmı yönünden söz konusu karardan

ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır.

21. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle

kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçeyle;

A. 1. Asıl alacağa konu yargılamaya ilişkin iddianın süre aşımı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ

OLDUĞUNA,

2. Faiz alacağına konu yargılamaya ilişkin iddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle

KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

18/4/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Hasan Tahsin GÖKCAN

Üyeler

:

Serdar ÖZGÜLDÜR

Burhan ÜSTÜN

Hicabi DURSUN

Kadir ÖZKAYA

Raportör

:

Heysem KOCAÇİNAR

Başvurucu

:

Mümin MERİÇ