Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2013/7290, 17.07.2014

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

ALİ ÇİFTCİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2013/7290)

Karar Tarihi: 17/7/2014

R.G. Tarih-Sayı: 16/10/2014-29147

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvurucu, bireysel başvurusunun, başvuru evrakında

tespit edilen eksikliklerin verilen kesin süre içinde tamamlanmaması nedeniyle

idari yönden reddedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru, 28/8/2013 tarihinde Elmalı Cumhuriyet

Başsavcılığı vasıtasıyla yapılmıştır.

3. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesi

neticesinde başvuruda eksikliklerin bulunduğu tespit edilerek bunların onbeş günlük kesin süre içinde tamamlanması gerektiği, aksi

takdirde başvurunun idari yönden reddedileceği başvurucuya 25/10/2013 tarihinde

tebliğ edilmiş, ancak eksiklikler usulüne uygun olarak süresinde giderilmemiştir.

4. Birinci Bölüm Birinci Komisyonunca, 28/4/2014 tarihinde

idari ret kararına itiraz ve başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

A. Olaylar

5. Başvuru hakkında idari yönden ret kararı verilmesi süreci ile

ilgili olaylar özetle şöyledir:

6. 28/8/2013 tarihinde Elmalı Cumhuriyet Başsavcılığı

vasıtasıyla yapılan başvuruda, dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesi neticesinde, başvuruda eksikliklerin bulunduğu tespit edilmiştir.

7. Başvurucuya belirlenen eksikliklerin giderilmesi amacıyla onbeş günlük kesin süre verilmesine ilişkin idari karar,

25/10/2013 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

8. İdari kararın ilgili kısmı şöyledir:

“…

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün

"Form ve Eklerinin Ön İncelemesi ve Eksiklikler" kenar başlıklı 66.

maddesinde de; Bireysel Başvuru Bürosunca başvuru

formlarının şekil şartlarını haiz olup olmadığı ve tespit edilen eksikliklerin

süresinde tamamlanıp tamamlanmadığı yönünden inceleneceği belirtilmiş ve bu

kapsamda tespit edilen eksikliklerin geçerli mazeret olmaksızın öngörülen

sürelerde tamamlanmadığı hallerde başvurunun idari yönden reddine karar

verileceği hükme bağlanmıştır.

Bu itibarla; aşağıda

tespit edilen eksikliklerin tamamlanarak iş bu yazının tarafınıza tebliğ

tarihinden itibaren onbeş (15) gün içinde adınız,

soyadınız, T.C. kimlik numaranız ve yukarıda belirtilen bireysel başvuru

numaranızı içeren bir dilekçe ile mahkemelere

veya yurt dışı temsilciliklerine veya bizzat Anayasa Mahkemesine

ibraz etmeniz gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen

sürede geçerli bir mazeret olmaksızın tespit edilen eksikliklerin

tamamlanmaması durumunda başvurunuz reddedilecektir. Ayrıca anılan yöntem

dışında posta, faks, elektronik posta v.b. yollarla gönderilen belgeler kabul edilmeyerek kayda

alınmayacaktır.

…

TESPİT EDİLEN EKSİKLİKLER

“1. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesi'nin Kuruluşu ve Yargılama

Usulleri Hakkında Kanun ve Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nde

öngörülen usul ve esaslara uygun biçimde bireysel başvuru formu doldurulmadığı

veya formda bulunması gereken tüm bilgileri içeren ve aynı formatta olan bir

dilekçe ile başvurulmadığı, dilekçenin Anayasa Mahkemesi "Bireysel Başvuru

Formu" örnek alınarak doldurulmadığı,

…

2- Başvuru konusu ile ilgili olarak kanunda öngörülmüş idari

ve yargısal başvuru yollarının tamamının tüketilmesi sonucu verilen nihai

kararın ve bu kararın tebliğine ilişkin tebliğ alındısının asıl veya onaylı suretlerinin

eklenmediği, nihai kararın öğrenme tarihine ilişkin ilgili belgenin

eklenmediği,

…”

9. Başvurucu, verilen süre içerisinde belirlenen eksiklikleri

usulüne uygun şekilde gidermemiş, eksiklikleri posta yoluyla 12/11/2013

tarihinde giderme yoluna gitmiştir.

10. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 66.

maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca tespit edilen eksikliklerin verilen

kesin sürede tamamlanmadığı gerekçesiyle Komisyonlar Başraportörünce

22/11/2013 tarihinde bireysel başvurunun idari yönden reddine karar verilmiş,

karar 12/12/2013 tarihinde başvurucuya usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

11. Başvurucu, 18/12/2013 tarihinde başvurunun idari yönden

reddine ilişkin karara itiraz etmiştir.

B. İlgili Hukuk

12. 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu

ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Bireysel

başvuru usulü” kenar başlıklı 47. maddesinin (1) ve (6) numaralı

fıkraları şöyledir:

“(1) Bireysel başvurular, bu Kanunda ve İçtüzükte belirtilen

şartlara uygun olarak doğrudan ya da mahkemeler veya yurt dışı temsilcilikler

vasıtasıyla yapılabilir. Başvurunun diğer yollarla kabulüne ilişkin usul ve

esaslar İçtüzükle düzenlenir.

…

(6) Başvuru evrakında herhangi bir eksiklik bulunması

hâlinde, Mahkeme yazı işleri tarafından eksikliğin giderilmesi için başvurucu

veya varsa vekiline onbeş günü geçmemek üzere bir

süre verilir ve geçerli bir mazereti olmaksızın bu sürede eksikliğin

tamamlanmaması durumunda başvurunun reddine karar verileceği bildirilir.”

13. İçtüzük’ün “Form ve eklerinin ön incelemesi ve

eksiklikler” kenar başlıklı 66. maddesi şöyledir:

“(1)Bireysel Başvuru Bürosu gelen

başvuruları şeklî eksiklikler bulunup bulunmadığı yönünden inceler. Başvuru

formunda veya eklerinde herhangi bir eksiklik tespit edilmesi hâlinde, bunların

tamamlattırılması için başvurucuya, varsa avukatına veya kanuni temsilcisine onbeş günü geçmemek üzere bir süre verilir.

(2) Eksikliklerin tamamlattırılmasına dair yazıda

başvurucuya geçerli bir mazereti olmaksızın verilen sürede eksiklikleri

tamamlamadığı takdirde başvurusunun reddine karar verileceği bildirilir.

(3) Başvurunun; süresinde yapılmadığı, 59 uncu ve 60 ıncı maddelerdeki şekil şartlarına uygun olmadığı ve tespit

edilen eksikliklerin verilen kesin sürelerde tamamlanmadığı hâllerde

Komisyonlar Başraportörü tarafından reddine karar

verilir ve başvurucuya tebliğ edilir. Bu karara tebliğ tarihinden itibaren yedi

gün içinde Komisyona itiraz edilebilir. Bu konuda Komisyonların verdiği

kararlar kesindir.”

14. İçtüzük’ün “Yazışmalar” kenar başlıklı

69. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:

“(1) Başvurucular, Mahkeme ile yazışmalarını İçtüzükte

belirlenen bireysel başvuru yapılmasındaki usulü izleyerek yapmak

zorundadırlar.

(2) Bireysel başvuru dosyalarının tekemmül ettirilmesine

ilişkin olarak duruma göre Genel Sekreterlik, Komisyon ya da Bölümler

tarafından verilen ve asgari onbeş gün olan süreler

kesin olup bu süreler içinde usulüne uygun olarak gönderilmeyen bilgi ve

belgeler, başvurunun değerlendirilmesinde dikkate alınmaz ve dosyaya dâhil edilmez..”

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

15. Mahkemenin 17/7/2014 tarihinde yapmış olduğu toplantıda,

başvurucunun 28/8/2013 tarih ve 2013/7290 numaralı bireysel başvurusunun,

Komisyonlar Başraportörlüğünce idari yönden reddi

kararına ilişkin itirazı incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

16. Başvurucu, eksikliklerin posta yoluyla gönderildiğini,

eksikliklerin posta yoluyla gönderilmesinin usule aykırı olduğunu bilmediğini

iddia etmiştir.

B. Değerlendirme

17. Başvurucu, eksikleri posta yoluyla

gidermenin usule aykırı olduğunu bilmediğini belirterek, başvuruda tespit

olunan eksiklikleri süresi içinde postaya verdiğini ancak bu süre geçtikten

sonra evrakların Anayasa Mahkemesine ulaştığını örtülü olarak iddia etmiştir. Kaldı ki, idari yönden ret kararı da başvurucunun

bu iddiasına karşılık olarak usul bakımından ve“belirtilen usule göre söz konusu eksiklik giderilmediği” gerekçesiyle verilmiştir.

Hal böyle olunca, bireysel başvuruda eksiklerin posta yoluyla giderilip

giderilemeyeceği hususu uyuşmazlık konusu olmaktadır. Posta yoluyla eksiklik

giderimi yapılamayacağı tespit olunduğunda, eksiklik tamamlama evraklarının

süresi içerisinde postaya verilmesinin de bireysel başvuru açısından önemi

kalmayacaktır. Dolayısıyla, bu yöntemin 6216 sayılı Kanun’a ve İçtüzük’e uygunluğunun açıklığa kavuşturulması gerekir.

18. Başvurucular, İçtüzük’ün 69. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca

Anayasa Mahkemesi ile yazışmalarını İçtüzükte belirlenen bireysel başvuru

yapılmasındaki usulü izleyerek yapmak zorundadırlar.

19. 6216 sayılı

Kanun'un 47. maddesinin (6) ve İçtüzük’ün 66.

maddesinin (3) numaralı fıkralarında, başvuru evrakında herhangi bir eksiklik

bulunması halinde bu eksikliğin giderilmesi için başvurucu veya varsa vekiline onbeş günü geçmemek üzere bir süre verileceği ve geçerli

bir mazereti olmaksızın bu sürede eksikliğin tamamlanmaması durumunda

Komisyonlar Başraportörü tarafından idari yönden

kesin olarak reddine karar verileceği öngörülmüştür.

20. İçtüzük’ün 66. maddesinin (2) numaralı fıkrası

uyarınca, eksikliklerin tamamlattırılmasına dair yazıda başvurucuya geçerli bir

mazereti olmaksızın verilen sürede eksiklikleri tamamlamadığı takdirde

başvurusunun reddine karar verileceği bildirilir. Bu hüküm gereği, öngörülen

sürede geçerli bir mazeret olmaksızın tespit edilen eksikliklerin

tamamlanmaması durumunda başvurunun reddedileceği, ayrıca anılan yöntem dışında

posta, faks, elektronik posta v.b. yollarla

gönderilen belgelerin kabul edilmeyerek kayda alınmayacağı 25/10/2013

tarihli idari kararla usulüne uygun olarak başvurucuya

tebliğ edilmiştir. Eksiklik giderim

evrakları, posta yoluyla onbeş günlük kesin süreden

sonra 12/11/2013 tarihinde Anayasa Mahkemesine ulaşmıştır.

21. Başvurucu, idari kararda yer alan bu ihtara rağmen bireysel başvurusunda tespit

edilen eksiklikleri posta yoluyla göndermiştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca

tespit edilen eksikliklerin verilen kesin sürede yöntemine uygun olarak

tamamlanmadığı gerekçesiyle Komisyonlar Başraportörünce

22/11/2013 tarihinde bireysel başvurunun idari yönden reddine karar verilmiş,

karar 12/12/2013 tarihinde başvurucuya usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

22. İçtüzük’ün “Bireysel

başvuru formu ve ekleri” kenar başlıklı 59. maddesinin ilgili bölümü

şöyledir:

“…

(2) Başvuru formunda aşağıdaki hususlar yer alır:

…

ç) Kamu gücünün ihlale neden olduğu iddia

edilen işlem, eylem ya da ihmaline dair olayların tarih sırasına göre özeti.

d) Bireysel başvuru kapsamındaki haklardan hangisinin hangi

nedenle ihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve delillere ait özlü

açıklamalar.

e) Başvurucunun güncel ve kişisel bir temel hakkının

doğrudan zedelendiği iddiasının dayanakları.

f) Başvuru yollarının tüketilmesine ilişkin aşamalar.

g) Başvuru yollarının tüketildiği veya başvuru yolu

öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarih.

ğ) Başvuru mazeret nedeniyle süresi içinde

yapılamamışsa buna dair açıklamalar.

h) Başvurucunun talepleri.

...

(3) Başvuru formuna aşağıdaki belgeler ya da onaylı

örnekleri eklenir:

a) Kanuni temsilci veya avukat vasıtasıyla takip edilen

başvurularda başvurucuyu temsile yetkili olduğuna dair belge.

b) Harcın ödendiğine dair belge.

c) Nüfus cüzdanı örneği, başvurucu yabancı ise geçerli

kimlik belgesi.

…

d) Nihai karar ya da işlem tebliğ edilmişse tebellüğ

belgesi.

e) Dayanılan belgelerin asılları ya da onaylı örnekleri.

f) Tazminat talebi varsa uğranılan zarar ve buna ilişkin

belgeler.

…”

23. İçtüzük’ün “Formun

ve eklerinin hazırlanmasına ilişkin ilkeler” başlıklı 60. maddesi

şöyledir:

“(1) Başvuru formu, İçtüzük’ün 59

uncu maddesine uygun olarak düzenlenir ve aynı maddede belirtilen belgeler ya

da onaylı örnekleri başvuru formuna eklenir.

(2) Başvuru formu okunaklı ve başvurunun esasına yönelik

özlü bilgileri içerir şekilde hazırlanır. Başvuru formunun ekler hariç on

sayfayı geçmesi hâlinde başvurucunun ayrıca başvuru formuna olayların özetini

eklemesi gerekir.

(3) Başvurucu, başvuru formunun ekinde sunduğu belgeleri,

tarih sırasına göre numaralandırarak her bir belgeyi tanımlayıcı başlıklar

hâlinde dizi pusulasına bağlar.”

24. İçtüzük’ün “Başvurunun

yapılabileceği yerler” başlıklı 63. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Bireysel başvurular, Kanunda ve İçtüzükte belirtilen

şartlara uygun biçimde İçtüzük ekindeki ve Mahkemenin internet sitesinde

yayımlanan başvuru formuna uygun olarak Mahkemeye şahsen yapılabileceği gibi

diğer mahkemeler ya da yurt dışı temsilcilikler vasıtasıyla da yapılabilir…”

25. 6216 sayılı

Kanun’un 47. maddesinin (6) numaralı fıkrasına göre başvuru evrakında herhangi

bir eksiklik bulunması hâlinde, Anayasa Mahkemesi başvurucudan, eksikliğin

tamamlanmasını ister. İçtüzüğün 66. maddesinin (1) numaralı fıkrasına göre

Mahkemenin başvurucudan giderilmesini isteyebileceği eksiklikler, şekli

eksikliklerdir. İlk olarak Mahkeme, usulünce doldurulmamış olan başvuru

formunun usulüne uygun olarak doldurulmasını isteyebilir. İkinci olarak ise

başvurucunun ihlal iddiasına dayanak gösterdiği bilgi, belge ve deliller

başvuru dilekçesine eklenmemiş ise dayanılan bu belgelerin tamamlanması

istenebilir (B. No: 2013/276, 9/1/2014, § 21).

26. Bireysel başvuru

formunda veya forma eklenmesi gerekli belgelerde eksiklik tespit edilmesi

halinde, eksikliğin giderilmesi için başvurucu veya varsa vekiline onbeş günü geçmemek üzere bir süre verilir. Başvurucular,

Anayasa Mahkemesi ile eksiklik giderimine yönelik

yazışmalarını da İçtüzükte belirlenen bireysel başvuru yapılmasındaki usulü

izleyerek yapmak zorundadırlar. Usulüne uygun olarak gönderilmeyen bilgi ve

belgeler, başvurunun değerlendirilmesinde dikkate alınmaz ve dosyaya dâhil

edilmez.

27. Bireysel

başvuru usulünü düzenleyen 6216 sayılı Kanun’un 47. maddesinin (1) numaralı

fıkrası ve İçtüzük'ün 63. maddesi yarınca; bireysel

başvurular, doğrudan ya da mahkemeler veya yurt dışı temsilcilikler vasıtasıyla

yapılabilir. Ancak süreç içindeki teknik gelişmeler ve işleyişteki

gereklilikler gözetilerek ilâve başvuru yöntemleri (örneğin güvenli elektronik

imza ile başvuru) İçtüzük değişikliği vasıtasıyla kabul edilebilir. Bununla

birlikte hali hazırda böyle bir yöntem kabul edilmemiştir.

28. Mahkemelerin

yargılama usulünü düzenleyen istisnai niteliğe haiz hükümlerinin, mahkemeye

erişim hakkını ihlal etmedikleri sürece belirlilik ve hukuki güvenlik

sağlamaları bakımından dar yorumlanmaları gerekir. Bireysel başvuru usulünü

düzenleyen 6216 sayılı Kanun’un 47. maddesinin (1) numaralı fıkrası ve İçtüzük'ün 63. maddesinde; mektup, e-posta, kargo, resmi

posta, telgraf veya diğer elektronik iletişim araçları kullanılarak başvuru

yapılmasına olanak tanınmamıştır. Bireysel başvurunun bir parçası olan “eksikliklerin giderilmesi” aşamasının da

aynı usule tabi olduğu açıktır. Bireysel başvuru usulünün bir bütün olduğu

kabul edildiğinde, bireysel başvuru usulünü düzenleyen hükümler, eksikliklerin

posta yoluyla da giderilebileceğine imkân tanıyacak biçimde geniş yorumlanamaz.

29. Yargı teşkilatının ülke sathına

yayılmış yüzlerce mahkeme vasıtasıyla hizmet verdiği gerçeği karşısında, bireysel başvuruların, Anayasa Mahkemesine doğrudan ya da mahkemeler

vasıtasıyla yapılabileceğine ilişkin düzenlemenin mahkemeye erişim hakkını

ihlal etmediği de açıktır.

30. Anayasa Mahkemesine yapılan

bireysel başvurularda başvurucuların başvurularını takip etme yükümlülükleri

vardır. Bu yükümlülüğün bir gereği olarak başvuru formu titizlikle doldurulmalı,

ihlal iddiasının dayanağı olan tüm olaylar gösterilmeli, başvuruyu aydınlatacak

ve hükmün esasını etkileyecek argümanları destekleyici tüm belgeler başvuru

dilekçesine eklenmelidir (B. No: 2013/276,

9/1/2014, § 26). Başvuru evrakında herhangi bir eksiklik bulunması halinde ise,

bu eksikliğin başvurucu veya varsa vekilince süresinde ve yöntemine uygun

olarak giderilmesi gerekir. 6216 sayılı Kanun ve İçtüzük’te

belirtilen usulün dışında eksiklikleri tamamlanan başvuruların idari yönden

reddedilmesi gerekir.

31. Başvuru konusu

olayda, bireysel başvuru formunun başvurucu tarafından usulüne uygun olarak

doldurulmadığı, gönderilen dilekçenin de başvuru formunda bulunması gereken

bütün bilgileri içermediği ve aynı formatta olmadığı, eklenmesi gerekli belgelerin

forma eklenmediği, eksiklik tamamlama yazısındaki ihtara rağmen eksikliklerin

yöntemine uygun olarak giderilmediği anlaşılmıştır.

32. Açıklanan

nedenlerle, başvuru evrakında tespit edilen eksikliklerin yöntemine

uygun olarak verilen kesin süre içinde tamamlanmaması nedeniyle verilen idari

ret kararına karşı yapılan itirazın reddine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle başvurucunun, Komisyonlar Başraportörlüğünün 22/11/2013 tarih ve 2013/7290 sayılı

idari ret kararına karşı yaptığı itirazın REDDİNE,

yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde bırakılmasına, 17/7/2014 tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Serruh

KALELİ

Üyeler

:

Zehra Ayla PERKTAŞ

Burhan ÜSTÜN

Nuri NECİPOĞLU

Zühtü ARSLAN

Raportör

:

Akif YILDIRIM

Başvurucu

:

Ali ÇİFTCİ