İlk Derece Mahkemesi · Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/724 E. 2022/306 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Daire
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
Esas No
2020/724
Karar No
2022/306
Karar Tarihi

T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ K A R A R ESAS NO : 2020/724 KARAR NO : 2022/306 BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ... DAVACI : ... - ... VEKİLLERİ : ... - ... DAVALI : ... - ... KAYYIM : ... - ... VEKİLİ : ... - ... FERİ MÜDAHİL : ... - ... VEKİLİ : ... - ... DAVA : Şirketin Feshi DAVA TARİHİ : 19/11/2020 KARAR TARİHİ : 30/03/2022 KARAR YAZIM TARİHİ : ... I- DAVA 1.1 Davacı vekili 19.11.2020 tarihli dilekçe ile davalı şirket aleyhine şirketin feshi istemli dava açmıştır. Dilekçeye göre; davacı, Adana Ticaret Sicil Müdürlüğünde ... sicil numarası ile kayıtlı ... Ltd. Şti.’nin ortağıdır. Şirket 1997 yılında faaliyetine başlamıştır. İki ortaklıdır. Ortaklar arasında gelin-görümce şeklinde hısımlık bağı bulunmaktadır. Şirket, 2008 yılından beri faaliyet göstermemekte ve borca batık durumdadır. 19.01.2009 tarihinde ortaklığın feshi konusunda ortaklar arasında sözleşme imzalanmış ve sonrasında 10 yılı aşkın süredir devam eden ihtilaflar/davalar bulunmaktadır. Bu davalar şunlardır: 1- Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2011/...-2013/... 2- Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/...-2017/... 3- Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/...-2016/... 4- Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/... 5- Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/... 6- Adana 11. Asliye Ceza Mahkemesi 2020/... 2008 yılından beri şirketin faaliyet göstermediği, borca batık olduğu, bu aşamadan sonra şirket sözleşmesindeki amacın gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı ileri sürülerek şirketin feshine ve tasfiyesine karar verilmesi talep edilmiştir. 1.2 Davacı vekili bilirkişi raporuna karşı sunduğu 01.02.2022 tarihli dilekçede; şirketin taşınır/taşınmaz malvarlığının bulunmadığı, üretim dağıtım ve pazarlama yapmadığı ve gayrifaal olmasına karşılık 31.12.2020 tarihi itibariyle 135.190,19 TL özvarlığının bulunduğu yönündeki değerlendirmenin kabul edilmediği belirtilmiştir. II- SAVUNMA 1.1 Davalı şirkete Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/...-2016/... sayılı kararı ile ... yönetim kayyımı olarak atanmıştır. Davalı şirket kayyımı ve vekili 02.07.2021 tarihli cevap dilekçesi ile davanın reddini savunmuştur. Dilekçeye göre; davalı şirkete yönetim kayyımı atandığı davacı tarafça bilinmesine karşılık dava dilekçesinde kayyımın gösterilmemesi, tebligatların şirket adresine yapılması kayyım tayinine ilişkin karara aykırıdır. Davacı taraf daha önce Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/...-... sayılı dosyası ile şirketin fesih ve tasfiyesi istemli dava açmıştır. Bu dava Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/...-2016/... dosyası ile birleştirilmiş ve feragatle sonuçlanmıştır. Aynı konuda verilen kesin hüküm bulunduğundan somut davanın kesin hüküm nedeniyle reddi gerekmektedir. Davalı şirket iki ortaklı bir aile şirketidir. Ortaklar ve aileler arasında çıkan anlaşmazlık üzerine ortaklar arasında 19.01.2009 tarihli sözleşme düzenlenmiştir. Ancak ... ve eşi ... sözleşmeye uymamış ve sözleşmenin ifası için açılan davaya da karşı çıkmıştır. Davacı taraf bu sözleşmeye uymadığından şirketin feshini talep etmesi mümkün değildir. Davalı şirketin borca batık olduğu iddiası doğru değildir. Şirketin 2009 yılından beri faaliyetini sürdürmemesinin nedeni davacının eşi ve çocuklarının ortağı olduğu ... ... Ltd. Şti.’nin davalı şirketin makine, teçhizat ve demirbaşlarını kullanarak faaliyette bulunmasıdır. Davacının hem kendisi hem eşi ve çocuklarının kurduğu şirket davalı şirkete karşı haksız rekabette bulunmuştur. Davacının kendisi davalı şirkete haksız rekabet yapan ... ... Ltd. Şti.’nde çalışan olarak gözükmektedir. Davalı şirketin 2016 yılına kadar davacı ve ailesinin kontrolünde olduğundan somut davada son 3 yıllık değil tüm dönemlere ait defterlerin incelenmesi gerekmektedir. Şirketin 2016 yılı sonuna kadar tutulan defter içeriği gerçeğe aykırıdır. Tarafalar arasında görülen davalar şunlardır: 1- Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/... esas 2- Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/... esas 3-Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/... (bozma öncesi 2014/...) 4- Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/... esas 5- Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/... esas 6- Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/... esas 7- Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/... esas 8- Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/... esas 9- Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/... esas 10- Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/... esas 11- Adana 10. İcra Müdürlüğü 2013/... 12- Adana 1. İcra Müdürlüğü 2013/... Görülen bu davalardaki karar ve bilirkişi raporlarındaki tespitlerin dikkate alınması gerekmektedir. Davalı şirketin taraf olduğu davalar/takipler sonuçlanmadan tasfiye istemi kötü niyetlidir. TTK 636. Maddesi uyarınca hem şirketin hem ortakların menfaatlerinin korunması amacıyla şirketin feshi yerine davacı ortağa payının gerçek değerinin ödenmesine veya duruma uygun başka bir çözüme hükmedilmesi gerekmektedir. Davanın haksız olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir. 1.2 Davalı şirket kayyımı ve vekili bilirkişi raporuna karşı sunduğu 07.02.2022 tarihli dilekçede; bilirkişi raporunda sadece Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/..., Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/... sayılı dosyası ile Adana 1. İcra Müdürlüğünün 2013/... sayılı takibinin özvarlık hesabında dikkate alındığını oysa devam eden diğer davaların dikkate alınması durumunda şirket aktifinin daha yüksek çıkacağını beyan etmiştir. Buna göre raporda belirtilen 332.662,77 TL çıkma payının eksik ve yanlış olduğu belirtilmiştir. 2. Şirket ortağı ... davaya feri müdahil olarak katılmıştır. Feri müdahil vekili davanın reddine mahkemenin aksi kanaatte olması halinde TTK 636/3 maddesi uyarınca alternatif çözüm yollarına karar verilmesini talep etmiştir. III- DELİLLER 1. Davalı ...Ltd. Şti. Adana Ticaret Sicil Müdürlüğünde ... sicil numarası ile kayıtlıdır. Şirket Adana 8. Noterliğinde 19 Mart 1997 tarih ... yevmiye sayısı ile düzenlenen ana sözleşme ile kurulmuştur. Şirketin 1.000.000.000 (eski) TL kuruluş sermayesi 40 paya ayrılmıştır. Kurucu ortakları ... (18 pay), ... (16 pay) ve Selim Yeşil’dir (6 pay). Şirket sermayesi 23.11.2004 tarihinde 30.000.000.000 (eski) TL’ye çıkarılmış ve 120 paya ayrılmıştır. Ortak yapısı ise ... 63 pay ve ... 57 pay şeklindedir. Şirketin son ortaklar kurulu toplantısı 09.03.2009 tarihlidir. Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 24.10.2016 tarih 2015/...-2016/... sayılı kararı ile atanan ... tarafından yönetim kayyımı sıfatıyla yönetilmektedir. Dava tarihindeki ortak ve sermaye yapısı şu şekildedir: Pay Adedi Sermaye Ortaklık Payı ... 63 15.750,00 %52,50 ... 57 14.250,00 %47,50 2. SGK, Vergi Dairesi, bankalar, tapu sicil müdürlükleri ve emniyet müdürlüğünden şirketin malvarlığı kapsamında araç, taşınmaz ve banka hesap bilgileri ile vergi ve prim borcunun bulunup bulunmadığı araştırılmıştır. 3. Şirket ortaklarının kendi aralarında veya şirkete karşı açtıkları takip/dava dosyalarına ait bilgiler şu şekildedir: Mahkeme/İcra Dairesi Davacı/Alacaklı Davalı/Borçlu Miktar/Konu Adana 2. Asliye Tic 2014/...-2020/... ... Ltd. Şti. .... Ltd. Şti. 103.858,82 TL Adana 2. Asliye Tic 2020/...-... .... Ltd. Şti. ..., ... Haksız rekabet Adana 1. Asliye Tic 2016/... .... Ltd. Şti. ..., ... Ltd. Şti. ..., ... Haksız Rekabet, Maddi ve Manevi Tazminat Adana 2. Asliye Tic 2015/...-2016/... ..., ... ..., ... ... Ltd. Şti. ... Ltd. Şti. Sözleşmenin Haklı Nedenle Feshi, Edimlerin İadesi, Cezai Şart Adana 2. Asliye Tic 2014/...-2021/... .... Ltd. Şti ... Ltd. Şti. ... Ltd. Şti. ..., ... Haksız Rekabet, Markaya Tecavüz, Tazminat Adana 3. Asliye Tic 2021/...-2022/... .... Ltd. Şti. ... Ltd. Şti. 150.000 TL Adana 3. Asliye Tic 2017/...-2022/... .... Ltd. Şti. ... Ltd. Şti. 137.463,20 TL Adana 1. Asliye Tic 2015/...-2019/... .... Ltd. Şti. ... Ltd. Şti. İtirazın iptali- Ret Adana 1. Asliye Tic 2014/...-2017/... .... Ltd. Şti. ..., ..., ... Ltd. Şti. Haksız rekabet, Tazminat Adana 3. Asliye Huk. 2016/...-... ... Ltd. Şti. .... Ltd. Şti. Marka Adana 3. Asliye Huk. 2014/...-2017/... .... Ltd. Şti ... Ltd. Şti. Marka Adana 11. Asliye Ceza M 2020/...-... ... ... TTK’na muhalafet 4. Prof. Dr. ..., Prof. Dr. ... ve mali müşavir ... tarafından 12.01.2022 tarihli rapor düzenlenmiştir. Rapora göre; şirketin ticari defterleri (2006-2007-2008-2018-2019-2020), vergi beyannameleri ve mizanı incelenmiştir. , Defterler genel kabul görmüş muhasebe usul ve esaslarına uygun tutulmuştur. Envanter defterleri ibraz edilmediğinden defterlerin birbirini teyit edip etmediğinin kontrolü yapılamamıştır. 2020 kebir defteri tamamen boştur. Şirket bilanço esasına göre defter tutmaktadır. Şirketin kayıtlı sermayesi 30.000,00 TL olup bu sermayenin tamamı ödenmiştir. Şirketin ilk tescil tarihi 21.03.1997’dir. Sicil dosyasında, Adana ...’de faal olduğu yazılıdır. Buna karşılık şirketin cirosu, çalışan işçisi tespit edilmediğinden fiilen gayri faal olduğu anlaşılmıştır. 01.12.2020 tarihi itibariyle 29.883,56 TL vergi borcu bulunmaktadır. Şirketin taşınmaz ve aracı bulunmamaktadır. Kurumlar beyanına göre 2014-2020 arası satışları “0” ve sürekli zarar beyan etmiştir. Şirket son ortaklar kurulu toplantısı 30.07.2008 tarihinde yapılmıştır. 31.12.2020 kapanışına göre öz varlığı 135.190,19 TL, borca batıklık oranı 1,5868’dir. Şirketin taraf olduğu mahkeme ve icra dosyaları tetkik edilmiştir. Parasal değer taşıyıp takip aşamasına gelen davalar bilançoya dahil edilmiştir. Adana 1. İcra Müdürlüğünün 2013/... sayılı takibi hakkında itirazın iptaline ve takibin devamına karar verildiğinden bilançoya eklenmiştir (712.107,94 TL). Öte yandan davalı şirkete karşı Adana 10. İcra Müdürlüğünün 2021/... sayılı dosyası ile başlatılan toplam 215.076,07 TL tutarlı ilamlı takip de bilançoda dikkate alınmıştır. Bu iki veriye göre; düzeltilmiş öz varlık 633.643,37 TL, düzeltilmiş borca batıklık oranı 2,4270’dir. Davacının çıkma payının ise 332.662,77 TL olduğu belirtilmiştir. IV- GEREKÇE 1. 6102 sayılı TTK'nun ilgili hükümleri şu şekildedir: Madde 636- (1) Limited şirket aşağıdaki hâllerde sona erer: a) Şirket sözleşmesinde öngörülen sona erme sebeplerinden birinin gerçekleşmesiyle. b) Genel kurul kararı ile. c) İflasın açılması ile. d) Kanunda öngörülen diğer sona erme hâllerinde. (2) Uzun süreden beri şirketin kanunen gerekli organlarından biri mevcut değilse veya genel kurul toplanamıyorsa, ortaklardan veya şirket alacaklılarından birinin şirketin feshini istemesi üzerine şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesi, müdürleri dinleyerek şirketin, durumunu Kanuna uygun hâle getirmesi için bir süre belirler, buna rağmen durum düzeltilmezse, şirketin feshine karar verir. (3) Haklı sebeplerin varlığında, her ortak mahkemeden şirketin feshini isteyebilir. Mahkeme, istem yerine, davacı ortağa payının gerçek değerinin ödenmesine ve davacı ortağın şirketten çıkarılmasına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme hükmedebilir. (4) Fesih davası açıldığında mahkeme taraflardan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alabilir. (5) Sona ermenin sonuçlarına anonim şirketlere ilişkin hükümler uygulanır. Madde 642- (1) Ayrılma akçesi; a) Şirket kullanılabilir bir özkaynak üzerinde tasarruf ediyorsa, b) Ayrılan kişinin esas sermaye payları devredilebiliyorsa, c) Esas sermaye, ilgili hükümlere göre azaltılmışsa, ayrılma ile muaccel olur. (2) (Mülga madde: 26/06/2012-6335 S.K./43.md.) (3) Ayrılan ortağın ayrılma akçesinin ödenmeyen kısmı, şirkete karşı, bütün alacaklılardan sonra gelen bir alacak oluşturur. Bu husus yıllık raporda kullanılabilir özkaynak tutarının tespiti ile muaccel hâle gelir. 2. Türk Ticaret Kanununa göre; limitet şirket, bir veya daha çok gerçek veya tüzel kişi tarafından bir ticaret unvanı altında kurulan; esas sermayesi belirli ve paylara bölünmüştür. Ortakları, şirket borçlarından sorumlu olmayıp, sadece taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemekle ve şirket sözleşmesinde öngörülen ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlüdürler. Limited şirket, kanunen yasak olmayan her türlü ekonomik amaç ve konu için kurulabilir. TTK 636. maddesi ile limitet şirket ortaklarının haklı nedenlerle şirketin feshini talep etme hakkı bulunmaktadır. Yasa, haklı sebeplerin neler olacağını düzenlememiş, uygulamaya bırakmıştır. Fesih isteminde bulunan ortağın feshe neden olaylarda daha fazla kusurlu olmaması gerekmektedir. Somut olayda davalı şirket bir aile şirketidir. Şirketin ortaklarının çoğu kuruluşundan itibaren yakın hısım, 01.11.2001 tarihinden itibaren ise iki yakın hısımdır (gelin-görümce). Ortak sayısı fazla olan (örnek halka açık anonim şirketler) şirketlerde ortaklar arasındaki ilişki/ birbirini tanımaması önem arz etmemekle birlikte az ortaklı şirketlerde ortaklar arasındaki kişisel ilişkiler, güven/dayanışma duygusu, birlikte sorun çözme iradesi ortaklığın devamı açısından önem arz eder. Somut olayda yukarıda deliller bölümünde belirtildiği üzere hem ortakların kendi aralarında, hem çok yakınlarının kontrolündeki diğer şirketlere karşı açılmış çok sayıda icra takibi ve dava bulunmaktadır. Bunların bir kısmı sonuçlanmış bir kısmı derdesttir. Bu çok sayıda icra takibi ve dava dosyalarının varlığı davalı şirket ortakları arasındaki güven, birlikte hareket etme, dayanışma duygusunun kalmadığını ve artık birbirlerini karşıt konumlarda gördüğünü göstermektedir. İki ortaklı bir şirkette iki ortağın bir takım gibi birlikte hareket etme yerine sürekli birbirine karşı hasım olarak konumlanması ortaklık kavramı ve bunun devamıyla tezat oluşturur. Sonuç itibariyle şirket ortakları arasında süre gelen anlaşmazlık bulunması ortaklığın feshi istemi açısından haklı neden olarak kabul edilmiştir. Fesih isteminde bulunan ortağın feshe dayanan olaylarda –hiç kimse kendi kusurundan hak sağlayamaz- prensibi uyarınca daha fazla kusurlu olmaması gerekmektedir. Somut olayda ise davalı şirketin iki ortağı ve yakın aile çevreleri arasında 10 yılı aşan anlaşmazlıklar bulunmaktadır. Bu nedenle somut dava açısından şirketin iki ortağı eşit kusurlu görülmüştür. Somut olayda, davacı ortakla diğer ortak arasında şirket çatısı altında birlikte devam etme iradesinin kalmamış olması daha öne çıkmaktadır. Bu nedenle davacının haklı nedene dayanarak fesih isteminde bulunma hakkının olduğu kabul edilmiştir. Bilirkişi raporunda tespit edildiği ve sicil dosyası, şirketin vergi ve SGK kayıtları ile sabit olduğu üzere şirketin ticari faaliyeti son ortaklar kurulunun toplandığı 09.03.2009 tarihinden sonra bulunmamaktadır. Oysa yukarıda belirtildiği gibi bir şirketin varlığı ve bunun devamı ‘ekonomik amaca/kâr elde etmeye’ dayalıdır. Şirketin ticari faaliyetini durdurması ise bu amacın sona erdiğini göstereceğinden bunun sonucunun ‘fesih/ortaklığın tüzel kişiliğinin sona ermesi’ olması gerekmektedir. Bununla birlikte şirket kayyımının savunmasında belirtildiği üzere davalı şirketin taraf olduğu davalar nedeniyle bunların sonuçlanmasına kadar şirketin tüzel kişiliğinin devam etmesinde hukuki yarar bulunduğundan TTK 636/3. maddesi uyarınca davacı ortağa payının güncel gerçek değerinin ödenerek davacı ortağın şirketten çıkarılması duruma uygun çözüm olarak kabul edilmiştir. Bilirkişi kurulunun parasal değer taşıyıp takip aşamasına gelen davaları bilançoya dahil ederek hesapladığı düzeltilmiş öz varlık ve çıkma payı hesabı yerindedir. Buna göre şirketin özvarlığı 633.643,37 TL, davacının ayrılma payı ise 332.662,77 TL’dir. TTK 642. maddesi, fesih davasında fesih yerine davacı ortak payının güncel değerinin ödenerek davacı ortağın şirketten çıkarılmasına karar verilmesi durumunda ödenmesi gereken tutarın muacceliyeti konusunda bir düzenleme içermemektedir. Ortaklıktan çıkarma kararı inşai nitelikte bir karardır. Ortaklıktan çıkma ve pay karşılığının ödenmesi bu kararın kesinleşmesiyle hüküm doğurmaktadır. Bu nedenle hükmedilen ayrılma payı kararın kesinleşmesiyle birlikte muaccel hale gelecektir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 12.03.2015 tarih 2015/1027-3429 sayılı kararı). V- KANUNYOLLARI 6100 sayılı HMK 341. maddesi gereğince hüküm tarihi itibariyle miktar veya değeri 8.000,00 TL'yi geçmeyen mal varlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Somut olayda, mahkememizdeki dava değere bağlı olmadığından hükme karşı tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı bulunmaktadır. İstinaf talebinin kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer asliye ticaret mahkemesine verilecek dilekçeyle yapılması gerekmektedir. H Ü K Ü M 1- Davanın kabulüne, davalı şirketin feshi yerine şirket ortağı davacı ...’na %52,50 ortaklık payına karşılık gelen 332.662,77 TL'nin şirketin mal varlığından ödenerek şirket ortaklığından çıkartılmasına, davacıya ödenecek ayrılma payının hükmün kesinleşmesiyle birlikte muaccel olacağına. 2-Alınması gereken 22.724,19 TL ilam harcından, 54,40 TL peşin harcının mahsubu ile bakiye 22.669,79 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 22.724,19 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvurma harcı, 54,40 TL peşin harcı olmak üzere toplam 108,80 TL'nin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından harcaması yapılan 16 tebligat gideri 250,50 TL, 1 müzekkere gideri 9,00 TL, kep ücreti 2,00 TL ve bilirkişi ücreti 3.000 TL olmak üzere toplam 3.261,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, 6-HMK'nun 297/ç bendi uyarınca artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı ... vekili ile feri müdahil vekilinin yüzüne karşı oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...

Atıf: Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2020/724, K. 2022/306, T. 30.03.2022, www.arakarar.com/karar/adana-3-asliye-ticaret-mahkemesi-2020-724-e-2022-306-k-3085bbb09f63