Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/181 E. 2022/1017 K.

T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/181 Esas - 2022/1017 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2020/181 Esas KARAR NO : 2022/1017

HAKİM : ... KATİP : ..

DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 27/02/2020 KARAR TARİHİ : 06/12/2022 GEREKÇELİ KARARIN YAZILMA TARİHİ :... Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı tarafından sigortalanmış ..., Hidroelektrik santralinde meydana gelen heyelan ve toprak kayması neticesinde yine santral sahasında oluşan zararın ziyanın yeniden yapım ve iş gücü kaybının karşılanması ve davalının ... hasar dosyası üzerinden hasar taleplerinin karşılanmamış olması nedeniyle hasarın meydana geldiği 30/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte poliçe kapsamında ödenmesi hakkında talep ve dava etmiştir. CEVAP :Davalı vekili 29/06/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; talep konusu zararın miktarı net olarak belli olduğundan davada fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulması usul hukuku açısından mümkün olmadığını, davanın öncelikle usulden reddini, davacı işyerinin müvekkil şirket nezdinde, ... no’lu poliçe ile 26.11.2018-2019 vade tarihleri arasında olmak üzere İşyeri Paket Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, meydana gelen zararın/hasarın, sigorta poliçesinden karşılanabilmesi için, hasarın İşyeri Paket Sigortası ve klozları çerçevesinde teminat dışı olmaması gerektiğini, davacı yan 29.01.2019 tarihinde ünite 1'e ait cebri boru hattının geçtiği bölgede heyelan meydana geldiğini ifade etmiş söz konusu heyelan nedeniyle borular ve enerji nakil hatlarının tamamen kullanılamaz hale geldiğini, meydana gelen zararın poliçe kapsamında karşılanmasını talep ettiğini, ancak zarar 401 m lik kısımda meydana geldiğini, hasar tespit edilirken 401 m lik kısmın dikkate alınmasını, iddianın aksine Unite 1 cebri boru hattının tamamının zarar görmediğini, S10-S11 some noktalarının hasar gördüğünü, S4 ve S10-S11 güzergahında enerji nakil hattı, otomasyon ve bunları taşıyan elektrik direklerinde zarar meydana geldiğini, dava öncesi açılan hasar dosyasında, enkaz kaldırma başlığı ile herhangi bir talepte bulunulmadığını, meydana gelen heyelan sebebi ile tüm yamaç kesiti değiştiğinden, ayrıca yağışlar devam ettiğinden nihai durum da belirlenemediğini, bu nedenle enkaz altında kalan malzemenin çıkarılması yönünde bir değerlendirme yapılmadığını, poliçe özel şartları gereği zararın muafiyet altında kaldığını, dolayısıyla meydana gelen zarar poliçe teminatına girmediğini, 29.01.2019 tarihinde meydana gelen hasarla ilgili olarak, hasar dosyasında düzenlenen Ekspertiz Raporunda heyelan nedeniyle 97.775,28-TL zarar olduğu tespit edildiğini, 2013 yılından bu yana faaliyette olan cebri icra hat için % 5 eskime tenzili uygulandığını, zarar muafiyet altında kaldığından teminat dışı olmadığını, davacı iş gücü kaybı tazminatı talep ettiğini, poliçe teminatı 250.000,00-TL olup bu rakamın üzerinde tazminat talepleri teminata girmediğini, dava öncesi davacı yana 250.000,00-TL ödenmesine karar verildiğini, ancak davacının söz konusu ödemeyi kabul etmediğini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. YARGILAMA USULÜ : 15/03/2018 tarihinde 7101 sayılı yasa ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasında değişiklik yapılarak, "Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri yüz bin Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır" hükmü gereğince , mahkememizde açılan 271.840,00 TL'lik dava için basit yargılama usulü uygulanmıştır. DELİLLER VE GEREKÇE : Taraflar arasındaki uyuşmazlık, heyelan sebebiyle davacı tarafın iş yerinde oluşan zararlar nedeniyle kendi sigorta şirketine açmış olduğu tazminat talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Mahkememiz, dava açılışından sonra tensip kararı ile birlikte, gerekli gördüğü bilgi ve evrakları dosya arasına celp edilmesi için ilgili mercilere müzekkereler yazmış, dava dilekçesi ve ekleri davalı tarafa tebliğe çıkarılarak, her iki taraf içinde yargılama usul ve esaslarına dair gerekli ihtaratlar yapılmıştır.

Mut Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilerek incelenmiş, tespit için dosyada 29/05/2019 tarihinde gidilen keşiften sonra alınan Fen Bilirkişisinin 13/06/2019 tarihli bilirkişi raporunda; Heyelan göçük ve toprak kayması Dere-Pamuklu yolunda meydana geldiğini, (yolun ulaşıma kapalı olduğunu), göçük heyelan ve toprak kaymasının olduğu yol güzergahının krokide gösterildiğini, krokide yoğun şekilde heyelan ve toprak kaymasına neden olan su borularının bulunduğu yerle yol arasındaki bölge kırmızı renkli kalem ile taralı olarak gösterildiğini, Dere-Pamuklu yolunda meydana gelen göçük, heyelan ve toprak kayması sonucu zarar gören ve üretimin durmasına neden olduğu iddia edilen zarar gören su borularının bulunduğu güzergah üzerlerine cephe ölçüleri de yazılı olarak mavi renkli kalem ile boyalı olarak gösterildiğini, zarar gören su borularının bulunduğu güzergahın toplam uzunluğunun 0341.27 metre olduğunu, İnşaat Yüksek Mühendisi bilirkişinin 06/11/2019 tarihli bilirkişi raporunda; heyelan altında kalan arazide yol açılarak zarar gören cebri boru ve toprak yol yapım maliyeti 416.729,03 TL (hafriyat işleri dahil ve PE 100 boru ile), cebri borunun zarar gördüğü şekilde çelik boru olarak yapılması durumunda ise 440.565,53 TL (hafriyat işleri dahil ve Q710 mm çelik boru ile) olacağını, heyelandan kaynaklanan hafriyat işleri hariç sadece cebri boru yapım işinin resmi birim fiyatlara göre (genel giderler ve yüklenici karı hariç yapım maliyeti) 927.985,98 TL olduğunu, uzmanlık alanına girmediğinden sigortaya yönelik ödemeye dair ( sigorta poliçelerine dayalı ve sigortacılık disiplininde yer alan hesaplamalar doğrultusunda) herhangi bir hesaplama yapılamadığını, Elektrik Teknik bilirkişisinin 25/11/2019 tarihli bilirkişi raporunda; fen bilirkişisinin raporunda krokide belirttiği güzergah üzerinde toprak kayması ve heyelan meydana geldiğini, meydana gelen heyelan ve toprak kaymasından santralde elektrik üretimine su taşıyan Q 710 mm çapında 8 mm kalınlığında St.52 startında çelik malzemeden imal edilmiş cebri borunun kısmen zarar gördüğünün tespit edildiğini, keşif sırasında zarar gören boruların yenilenmiş olduğunun görüldüğünü, santral binası ile yükleme havuzu arasındaki otomasyonu sağlayan 750 m 9/125 4 core telli Fo kablonun hasar görmüş olduğunun tespit edildiğini, keşif sırasında kablonun yenilenmiş olduğunun görüldüğünü, santralde üretilen enerjinin taşınmasında kullanılan...hat tertipli Enerji Nakil Hattında 6 adet N12 tipinde demir direğin yıkılmış olduğunu, bu direklerden 4 adedi kullanılamaz halde olduğundan yenilendiğini, 2 adedinin de montaj, montaj yapıldığının tespit edildiğini, santral içerisinde yapılan incelemede; santralde enerji üretimi yapan iki ayrı ünite olduğunu, iki üniteye ayrı ayrı cebri borularla su geldiğini, heyelandan zarar gören cebri borunun 1 nolu üniteyi beslediğini, bu ünitenin 1150 KVA olduğunun tespit edildiğini, dosya içresindeki belgeler incelendiğinde 1 nolu ünetide 28/01/2019 ile 28/05/2019 tarihleri arasında üretim yapılamadığının anlaşıldığını, bu tarihler arasında borudan geçen su miktarı tespit edilemeyeceğinden 1 nolu ünitenin üreteceği enerji miktarının hesaplanamadığını, dosya içerisindeki 1 nolu ünetinin aynı tarihler arasında 2018 yılında yapmış olduğu üretimin dikkate alındığını, santralde 1 nolu ünitede üretim yapılamayan 28/01/2019 ile 28/05/2019 tarihleri arasında 1 nolu ünetide yapılabilecek üretimin yaklaşık 2.796.000.00 kwh. Olacağını rapor etmişlerdir. Bilirkişiler Prof. Dr. ..., Dr. Öğr. Üy. ..., ..., İşler'in mahkemeye verdiği 01.06.2021 tarihli raporunda özetle; davacı ile davalı arasında 26/11/2018-26/11/2019 dönemine ilişkin ... poliçe numaralı İşyeri Paket Sigorta Poliçesinin mevcut olduğunu, davacıya ait işyerindeki heyelanın 29/01/2019 tarihinde meydana geldiği poliçe kapsamında olduğunun anlaşıldığını, heyetteki teknik bilirkişilerin yaptığı incelemeye göre davaya konu enerji santralinde meydana gelen hasarın 927.985,98 TL inşaat maliyeti, 304.184,03 TL enkaz kaldırma ve tekrar dolgu işleminin maliyeti, 40.340,32 TL elektrik hattı maliyeti olmak üzere toplamda 1.272,510,33 TL hasar tespit edildiğini, üretim kaybının ise 2.994.476,86 kwh olduğunu, 583.098,83 TL'ye karşılık geldiğinin belirlendiğini, davacı şirketin zararından (1.272.510,33 TL) muafiyet bedeli olan 598.095,36 TL düşüldüğünde davacı şirketin talep edebileceği tutarın 674.414,97 TL olarak tespit edildiğini, ayrıca 583.098,83 TL üretim kaybı için poliçede öngörülen 250.000,00 TL talep edebileceği, dolayısıyla davacı şirketin muafiyet uygulandıktan sonra 674.414,97 TL zarar ve 250.000,00 TL üretim bedeli olmak üzere toplamda 924.414,97 TL'yi 29/03/2019 tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte talep edebileceğinin tespit edildiğini rapor etmişlerdir. Tarafların itirazlarının değerlendirilmesi için bilirkişi heyetine sigortacı bilirkişisi de eklenerek bilirkişi heyetinden ek rapor alınmıştır. Bilirkişi heyeti 28/01/2022 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; davacı ile davalı arasında 26/11/2018-26/11/2019 dönemine ilişkin ... poliçe numaralı İşyeri .. Sigorta Poliçesinin mevcut olduğunu, davacıya ait iş yerindeki heyelanın 29/01/2019 tarihinde meydana geldiği poliçe kapsamında olduğunun anlaşıldığını, poliçede belirtilen sigorta bedelinin sigorta değerinin altında kaldığının tespit edildiğini, 1 numaralı cebri boru hattının tespit edilen hasar tutarı, poliçede belirtilen sigorta bedeli ile gerçek sigorta bedeli orununda proporsiyona tabi tutulduğunu, yapılan hesaplamalar sonucu toplam 392.120,03 TL zarar tespit edildiğini, sigorta poliçesinde 598.095,36 TL'ye kadar hasarların sigortalı üzerinde kalacağı ( koasürans yapıldığı) görüldüğünü, toplam zarar muafiyet altında kaldığından 1 numaralı cebri boru hattı zararından dolayı tazminat ödemesi bulunmadığının anlaşıldığını, davacının üretim kaybından dolayı zararı 583.098,83 TL olmakla birlikte davalı sigorta şirketinin poliçede belirtilen azami sigorta bedeli 250.000,00 TL olduğundan 250.000,00 TL'nin 29/03/2019 tarihinden itibaren avans faiziyle ödemesini talep edebileceğini rapor etmişlerdir. Mahkememiz bilirkişi heyet ek raporunda sigortacı bilirkişi ile diğer teknik bilirkişilerin tespitlerindeki çelişkinin giderilmesi, bilirkişi ek raporuna karşı tarafların itirazları ve beyanları özellikle sigorta muafiyet hususları dikkate alınmak suretiyle talep edilen her alacak kalemi için hesaplama yapılmak üzere sigorta mevzuatında hesaplama yapacak üçlü bilirkişiden rapor alınması için İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmıştır. Talimat bilirkişi heyetinin 19/07/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı şirketin toplam hasar bedeli zararının 407.511,53 TL olduğundan, bunun 598.095,36 TL olan muafiyet bedelinin altında kaldığından, dinç 1. Cebri boru hattı zararından dolayı davacıya tazminat ödemesi bulunmadığını, ayrıca üretim kaybının 583.098,83 TL olmasına karşın, sigorta poliçesinde iş durmasından dolayı kaynaklanan üretim kaybı teminatının 250.000,00 TL ile sınırlı olduğundan, ancak bu miktarın talep edebileceğinin anlaşıldığını, bu üretim kaybı zararına 30/03/2019 tarihinden itibaren ticari faiz uygulanması yapılabileceğini rapor etmişlerdir. Davacı .. elektrik Şirketi’nin, davalı ...sigorta ( SBN ) sigorta şirketi aleyhine açtığı davada ihtilaf konusu, zararı doğuran olayın sigorta poliçesi kapsamında olup olmadığı ve zarar miktarı konusundadır. Dava konusu ihtilafın, taraflar arasındaki sigorta poliçesi hükümleri çerçevesinde çözümlenmesi gerekmektedir. Olay sonrası yapılan tespit işleminde zararı doğuran maddi olayın doğal afet olduğu tespit edilmiştir. Bu afet sonucu meydana gelen olay ( zarar ve üretim kaybı ) sigorta poliçesi kapsamındadır. Buna göre meydana gelen zararın ve üretim kaybının davalı Sigorta şirket tarafından sigorta poliçesindeki maddeler ( poliçe kapsamı) ve limitlerle sınırlı olarak ödenmesi gerektiği tespit edilmiştir. Sigorta sözleşmesi tarafların yasası durumundadır. İhtilafın bu sözleşme kapsamında çözümlenmesi zorunludur. Sigorta şirketi ile davacı arasında yapılan sözleşmede belirli bir muafiyet miktarı tespit edilmiştir. Buna göre, sigorta şirketinin sorumluluğu bu muafiyet miktarını aşan zararların olması halinde gündeme gelecek, muafiyet miktarı sınırları içinde kalan zararlara ise davacı katlanacaktır. Davacı sigorta sözleşmesini imzalarken kabul ettiği muafiyet şartına uygun taleplerde bulunmak zorundadır. Davacı şirket mutabakatlı sigorta sözleşmesinde muafiyet uygulanmayacağını belirtmiş ise de, sözleşmede, bu yönde bir hüküm bulunmadığından, davacının mutabakatlı sigortada muafiyet uygulanmaz şeklindeki beyanı kabul edilmemiştir. Bu halde yapılan bilirkişi incelemelerinde muafiyet miktarının 598.095,36 TL olduğu belirtilmiştir. Yine dosyadaki tüm bilirkişi raporlarında zarar miktarının muafiyet miktarını aşmadığı tespit edilmiştir. Bu şartlarda davacı 30.01.2019 tarihinde meydana gelen olaylarla ilgili zarara uğramış olmasına rağmen, uğradığı zarar miktarı sözleşmede belirtilen muafiyet miktarını aşmadığından ( yine sözleşmeye göre muafiyeti aşmayan zararlar davacının üzerinde kalacağından ) bu yöndeki taleplerinin reddine karar verilmiştir. Davacının diğer talebi üretim kaybından kaynaklanan zarar miktarıdır. Bu talep sözleşme kapsamında kalmaktadır. Sigorta şirketi bu yöndeki zararlardan sigorta poliçesindeki limit ile sorumludur. Olayımızda meyadana gelen üretim kaybı zararı 583.098,83 Tl olarak tespit edilmiştir. Sigorta şirketi poliçede üretim kaybından kaynaklanan zararları 250.000,00 TL ye kadar miktar ile karşılamayı kabullenmiştir. Bu halde bütün zarar miktarından değil, poliçede kabullendiği zarar miktardan yani 250.000,00 TL’nin ödenmesinden sorumludur. Fazlaya ilişkin miktarları ödeme zorunluluğu bulunmamaktadır. Davacı taraf sigorta şirketine başvurmakla davalı şirketin bun meblağı ödeme zorunluluğu gündeme gelmektedir. Taraflar tacirdir borç ilişkisi imzalanan sigorta sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Bu halde taleplere ticari işlere uygulanan avans faizi uygulanması gerekmektedir. Davacı taraf 31.01.2019 tarihinde davalı şirkete hasar ihbarda bulunmuştur. Davalı şirket poliçede belirtilen şartlara göre ( 45 gün içinde ) ödeme yapmak zorundadır. Davacı ise dava dilekçesinde 29.03.2019 tarihinden itibaren faiz talep etmiştir. Faiz talep tarihi ( poliçeye göre edeme yapılması gereken 45 günden sonra oluğundan ) 250.000,00 TL üretim iş gücü kaybı hasarının 29.03.2019 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Yine davada yargılama giderleri hesaplanırken, tespit masrafları da asıl davada değerlendirilmesi gereken yargılama giderleri olarak kabul edilmiş ve bu durum göz önünde bulundurularak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. KARAR : 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, a)10.000,00 TL ticari işletme rehnine konu makine hasarları ve enkaz kaldırma hasarı taleplerinin reddine, b) 250.000,00 TL üretim iş gücü kaybı hasarının 29/03/2019 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 2-Alınması gereken 17.077,50 TL karar ve ilam harcından, 4.642,35 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 12.435,15 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvuru harcı, 4.642,35 TL peşin harç olmak üzere toplam 4.696,75 TL'nin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, 4-Arabuluculuk asgari ücret tarifesi kapsamında taraf sayısına göre hesaplanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul red oranına göre hesaplanan 1.222,22 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydı amacı ile tahsil müzekkeresi düzenlenmesine, geri kalan 97,78 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydı amacı ile tahsil müzekkeresi düzenlenmesine, 5-Davacı lehine kabul ve red oranlarına göre hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 38.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı lehine kabul ve red oranlarına göre hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-Davacı tarafından yapılan 17 tebligat gideri 168,00 TL, 1 müzekkere gideri 9,00 TL, talimat masrafı 2.348,60 TL (dosya gönderme posta masrafı 98,60 TL, 3 bilirkişi ücreti 2.250,00 TL), 4 bilirkişi ücreti 4.200,00 TL, Mut Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasından yapılan 1.684,00 TL ( 3 bilirkişi ücreti 1.050,00 TL, keşif harcı 314,00 TL, keşif araç ücreti 175,00 TL, 2 tebligat ücreti 11,00 TL, vekalet pulu 10,10 TL, vekalet harcı 6,40 TL, başvurma harcı 44,40 TL, peşin harç 73,10 TL, ) olmak üzere toplam 8.409,60 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre hesaplanan 7.786,66 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalanın davacı üzerinde bırakılmasına, 8-Davalı tarafından harcaması yapılan bir bilirkişi ücreti 800,00 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre hesaplanan 59,25 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, geri kalanın davalı üzerinde bırakılmasına, 9-HMK'nun 297/ç bendi uyarınca artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize yada mahkememize verilmek üzere bir başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile Adana Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça ve usulen okunup anlatıldı.

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır