Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/152 E. 2022/524 K.

T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2018/152 Esas - 2022/524 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ K A R A R ESAS NO : 2018/152 KARAR NO : 2022/524 BAŞKAN : ... ÜYE : ... ÜYE : ... KATİP : ... DAVACI : ... Limited Şirketi - ... VEKİLİ : ... - ... DAVALI : ... Anonim Şirketi - ... VEKİLLERİ : ... - ... DAVA : Alacak DAVA TARİHİ : 22/02/2018 KARAR TARİHİ : 01/06/2022 KARAR YAZIM TARİHİ : ... I- DAVA 1. Davacı vekili 22.02.2018 tarihli dilekçe ile davalı aleyhine kısmi eda davası açmıştır. Dilekçeye göre; 07.03.2012 tarih 2011/... ihale kayıt numaralı sözleşme ile Adana merkez ile merkeze bağlı belde ve köylerde el bilgisayarı/endeksör (GPRS) ile endeks okuma ve düzenlenecek faturaların aboneye bırakılması işi davacı tarafından davalıya verilmiştir. İşin süresi 365 gündür. 12.04.2013 tarihli ek sözleşme ile işin süresi 31.05.2013 tarihine kadar uzatılmıştır. Sözleşme 31.05.2013 tarihinde sona ermiştir. Somut davanın konusunu; davacı tarafından sözleşmeye uygun olarak ifa edilmesine karşılık ‘abone sayaç durum kodu ve kaçak ihbarından’ doğan hak edişin ödenmemesine dayanmaktadır. 07.03.2012-31.05.2013 dönemine ilişkin sözleşme kapsamında abone hak ediş icmali davalıdan getirtildiğinde davacı tarafından ifa edilen abone durum kodu ve kaçak ihbarı adet olarak görülecektir. Davacı tarafından yapılan işin detayı elektronik ortamda kayıtlıdır. Her iki tarafın kayıtları üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi ile eksik ödenen istihkakların tespitinin mümkün olduğu ileri sürülerek 07.03.2012-31.05.2013 dönemi arasında bedeli ödenmeyen ‘abone sayaç durum kodu ve kaçak kod bildirimi’ bedelinin tespiti ile bu kapsamda fazlaya ilişkin haklar saklı olmak üzere 50.000 TL + KDV’nin 31.05.2013 tarihinden itibaren uygulanacak avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir. 2. Davacı vekili 24.04.2018 tarihli cevaba cevap dilekçesinin 2. sayfasında hak edişlerin içinde yalnızca tahakkuka bağlanan fatura sayısı olduğundan itiraz edilmediğini beyan etmiştir. 3. Davacı vekili 16.12.2021 tarihli dilekçe ekinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 17.12.2020 tarih 2020/... sayılı kararını sunmuştur. Söz konusu kararda Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42/a maddesindeki “yüklenicinin geçici hak edişe itiraz hakkının belirli bir süreyle sınırlanmasının ve itiraz şerhi konulması şartına bağlanmasının” yürütmesini durdurulduğu belirtilmiştir. 4. Davacı vekili 14.02.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile taleplerini fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak toplam 1.000.000 TL’ye çıkarmıştır. II- SAVUNMA 1. Davalı vekili 29.03.2018 tarihli cevap dilekçesi ile davanın reddini savunmuştur. Dilekçeye göre; taraflar arasındaki sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42. Maddesinde hak edişlere yapılacak itirazlar ve sonuçları düzenlenmiştir. Belirtilen maddede hak edişlere itirazını idareye bildirmediği takdirde hak edişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı düzenlenmiştir. Davacı taraf bir tacir olarak bu şartnameye göre teklifini hazırlamış ve hareket etmiştir. Düzenlenen hak edişlere davacı tarafın herhangi bir itirazı olmamıştır. Her iki tarafın işin bitimine ilişkin onay formunun aslında ibra vasfını da taşıdığı belirtilerek davanın reddi talep edilmiştir. 2. Davalı vekili 07.01.2022 tarihli dilekçe ekinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 17.12.2020 tarih 2020/... sayılı kararını sunmuştur. Söz konusu kararda Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42/a-1 fıkrası 7. Paragrafındaki “hak edişler ihtirazi kayıt” ibaresinin iptali isteminin reddedildiği belirtilmiştir. 3. Davalı vekili ıslaha karşı sunduğu 17.02.2022 tarihli dilekçede zamanaşımı ve ıslahın usulüne uygun olarak yapılmadığını belirterek istemin reddini talep emiştir. III- DELİLLER 1. ... AŞ tarafından 02.04.2018 ve 22 Ekim 2019 tarihli yazı ekinde 07.03.2012 tarih 2011/... ihale kayıt No.lu sözleşme, 12.04.2013 tarihli ek sözleşme, idari ve teknik şartname, sözleşme konusu döneme ait abone ve sayaç durum kod listesi, kaçak bildirimleri ve hak edişler gönderilmiştir. Sözleşmede .... AŞ idare, .... Ltd. Şti. yüklenici olarak yer almıştır. Sözleşmenin 5. Maddesinde işin tanımı yapılmıştır. Buna göre yüklenici Adana merkez ile merkeze bağlı belde ve köylerde el bilgisayarı/endeksör (GPRS) ile endeks okuma ve düzenlenecek fatura bildiriminin aboneye bırakılması işini üstlenmiştir. İşin teknik özellikleri ve ayrıntılar sözleşme ekindedir. İşin bedeli (birim fiyat sözleşmesi) 3.029.760,00 TL olarak belirlenmiştir. Sözleşmenin süresi işe başlama tarihinden itibaren 365 gündür. 12.04.2013 tarihli İlave İş sözleşmesi ile sözleşmenin süresi 30 gün uzatılmıştır. İlave İş Sözleşmesinin bedeli 605.952,00 TL’dir. İhale konusu işle ilgili olarak 12 hak ediş düzenlenmiştir. 31.05.2013 tarihli İş Bitim Kabul Onay Formunda yüklenicinin 16.04.2012 tarihinde fiilen işe başladığı ve 31.05.2013 tarihinde işin bittiği belirtilmiştir. Düzenlenen bu belgelerde her iki tarafın da imzası bulunmaktadır. Hak edişlerde yüklenicinin ihtirazı kaydı bulunmamaktadır. 2. Mali müşavir, elektrik mühendisi ve bilgisayar mühendisi tarafından 12.03.2020 tarihli rapor ile ek rapor düzenlenmiştir. Raporda davacı firmanın sunduğu sayaç okuma kodlarına göre dava konusu iş için ödenmesi gereken tutarın toplam 33.849.457,50 TL olduğu belirtilmiştir. Rapor hükme esas alınmamıştır. IV- GEREKÇE 1. 6098 sayılı TBK’nun ilgili hükümleri şu şekildedir: Madde 147- Aşağıdaki alacaklar için beş yıllık zamanaşımı uygulanır: 1. Kira bedelleri, anapara faizleri ve ücret gibi diğer dönemsel edimler. 2. Otel, motel, pansiyon ve tatil köyü gibi yerlerdeki konaklama bedelleri ile lokanta ve benzeri yerlerdeki yeme içme bedelleri. 3. Küçük sanat işlerinden ve küçük çapta perakende satışlardan doğan alacaklar. 4. Bir ortaklıkta, ortaklık sözleşmesinden doğan ve ortakların birbirleri veya kendileri ile ortaklık arasındaki; bir ortaklığın müdürleri, temsilcileri, denetçileri ile ortaklık veya ortaklar arasındaki alacaklar. 5. Vekâlet, komisyon ve acentalık sözleşmelerinden, ticari simsarlık ücreti alacağı dışında, simsarlık sözleşmesinden doğan alacaklar. 6. Yüklenicinin yükümlülüklerini ağır kusuruyla hiç ya da gereği gibi ifa etmemesi dışında, eser sözleşmesinden doğan alacaklar. Madde 149- Zamanaşımı, alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar. Alacağın muaccel olmasının bir bildirime bağlı olduğu hâllerde, zamanaşımı bu bildirimin yapılabileceği günden işlemeye başlar. Madde 479- İşsahibinin bedel ödeme borcu, eserin teslimi anında muaccel olur. Eserin parça parça teslim edilmesi kararlaştırılmış ve bedel parçalara göre belirlenmişse, her parçanın bedeli onun teslimi anında muaccel olur. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunun 36. Maddesi şu şekildedir. Madde 36 - Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır. 2. TBK 470 vd. maddelerine göre eser sözleşmesi; yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşme türüdür. 4735 sayılı Kamu İhale Kanununa göre yapılan ihalelere ilişkin eser sözleşmeleri için öncelikle 4735 sayılı Kanun hükümleri uygulanmakla birlikte bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde TBK’nun uygulanması gerekmektedir. 3. Dava dilekçesi ile 07.03.2012 tarih 2011/... ihale kayıt numaralı sözleşme uyarınca ödenmeyen ‘abone sayaç durum kodu ve kaçak kod bildirimi’ bedeli kapsamında fazlaya ilişkin haklar saklı olmak üzere 50.000 TL + KDV’nin 31.05.2013 tarihinden itibaren uygulanacak avans faizi ile birlikte tahsili talep edilmiştir. 14.02.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile dava konusu talep toplam 1.000.000 TL’ye çıkarılmıştır. Davalı taraf ıslah yoluyla artırılan kısım için zamanaşımı savunmasında bulunmuştur. TBK 147/6 maddesi uyarınca eser sözleşmesinden doğan alacaklar 5 yıllık zamanaşımına tabidir. Bu süre alacağın muaccel olmasıyla başlar. TBK 479. maddesine göre iş sahibinin bedel ödeme borcu eserin teslimi anında muaccel olur. Taraflar arasındaki sözleşmenin 31.05.2013 tarihinde sonra erdiği ihtilafsız ve sabittir. Sona erme her iki tarafın imzasını içeren 31.05.2013 tarihli İş Bitim Kabul Onay Formuna dayanmaktadır. Şu halde dava konusu talebe ilişkin zamanaşımının başlangıcı en geç sözleşmenin her iki tarafın iradesi ile sona erdiği 31.05.2013 tarihidir. Davacı taraf ıslah yoluyla talep artırımını 5 yıllık zamanaşımı süresi geçirildikten sonra 14.02.2022 tarihinde yapmıştır. Davalı tarafın ıslaha karşı zamanaşımı savunması dikkate alınarak ıslah yoluyla artırılan kısma (950.000 TL) yönelik talebin zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiği kanaatine varılmıştır. 4. Somut olayda 07.03.2012 tarih 2011/... ihale kayıt No.lu birim fiyat sözleşmesi (ve 12.04.2013 tarihli ek sözleşme) ile Adana merkez ile merkeze bağlı belde ve köylerde el bilgisayarı/endeksör (GPRS) ile endeks okuma ve düzenlenecek faturaların aboneye bırakılması işi davacı tarafından davalıya verilmiştir. İşin bedeli asıl sözleşmede 3.029.760,00 TL, ek sözleşmede 605.952,00 TL olarak belirlenmiştir. Yüklenici 16.04.2012 tarihinde fiilen işe başlamıştır. Sözleşme her iki tarafın imzasını içeren mutabakat ile 31.05.2013 tarihinde sona ermiştir. Yüklenicinin yaptığı iş karşılığında 12 hak ediş düzenlenmiştir. Hak edişlerde yüklenicinin bir ihtirazı kaydı bulunmamaktadır. 4.1 Taraflar arasındaki sözleşmenin bir parçası olan (Sözleşme madde 9.2) Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42. Maddesinde yüklenicinin hak edişe itiraz yöntemi düzenlenmiştir. Bu düzenleme, Yargıtay’ın yerleşik kararlarında HMK 193. Maddesinde düzenlenen delil sözleşmesi olarak kabul edilmiştir (Yargıtay HGK 08.12.2010 tarih 2010/15-609 2010/634, 6. HD 03.03.2022 tarih 2021/1413-2022/1168, 15. HD 27.04.2021 tarih 2021/1653-2005). Bu tavsifin doğal sonucu olarak ihale konusu iş kapsamında ödenmeyen iş bedelinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42. Maddesine göre hak ediş belgesine işlenecek itiraz şerhiyle ispatlanması gerekmektedir. Davacı tarafın düzenlenen hak edişlere bir itiraz kaydı olmamıştır. HMK 193. Maddesi hükmü TBK 26. Maddesindeki sözleşme serbestliği ilkesinin bir görünümüdür. Somut olayda iş sahibi şirket Kamu İhale Kanunu kapsamında olmakla birlikte somut sözleşme açısından her iki taraf eşit konumdadır ve davacı şirket tacir sıfatıyla serbest iradesiyle sözleşmeyi imzalamıştır. Tarafların birlikte düzenlediği 31.05.2013 tarihli İş Bitim Kabul Onay Formu ile akdi ilişki sonlandığından Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 17.12.2020 tarih 2020/... sayılı yürütmeyi durdurma kararının bu uyuşmazlığa etkili olmayacağı ve ispatlanmayan davanın (dava dilekçesindeki 50.000 TL kısmi talebin) reddi gerektiği kanaatine varılmıştır. V- KANUN YOLLARI 6100 sayılı HMK 341. maddesi gereğince hüküm tarihi itibariyle miktar veya değeri 8.000,00 TL'yi geçmeyen mal varlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Somut olayda, mahkememizdeki dava konusu bu tutarın üzerinde olduğundan hükme karşı tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı bulunmaktadır. İstinaf talebinin kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer asliye ticaret mahkemesine verilecek dilekçeyle yapılması gerekmektedir. H Ü K Ü M 1- Davanın REDDİNE, 2- Alınması gereken 80,70 TL red harcından, 853,88 TL peşin harç ve 16.225,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 16.998,18 TL harcın istem halinde karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 3- Davalı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 67.050,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine, 4- Davacı tarafından harcaması yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5- HMK'nun 297/ç bendi uyarınca artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...