Madde 7 — Yaklaşık Maliyetin Belirlenmesi

Madde 7 — İdarece ihtiyaç duyulan malların en uygun fiyatla temin edilebilmesi, tedarik edilecek malın bedelinin doğru tahmin edilmesindeki isabet derecesine bağlıdır. Bu nedenle maliyet tespiti yapılırken aşağıdaki hususlara uyulur:

a) Yaklaşık maliyet tespit edilirken geniş kapsamlı araştırma yapılır. Tedarik edilecek malın özelliğine göre valilik, belediye, ticaret odası, sanayi odası, meslek odaları, üretim ve satış yapan kamu kurum ve kuruluşları ile borsa ve özel sektör kuruluşlarından fiyat istenilebileceği gibi, piyasada ihale konusu malı üreten veya pazarlayan gerçek veya tüzel kişilerden de proforma fatura istenilebilir. Bu durumda yazılarda fiyatı etkileyebilecek;

- Malın cinsi, sınıfı, miktarı,

- Teslim süresi,

- Teslim edilecek parti miktarları,

- Nakliye,

- Sigorta,

- Diğer özel şartlar,

gibi unsurlar belirtilir. Ayrıca, varsa uyulması gereken standart ile kısa teknik özelliklerin belirtilmesi veya teknik şartnamenin eklenmesi suretiyle katma değer vergisi hariç olmak üzere fiyat bildirilmesi istenir.

Bu araştırmaların sonucunda elde edilen bilgi ve belgeler topluca değerlendirilerek, en doğru maliyet tespiti yapılır.

Ancak, gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmayan ve yaklaşık maliyetin hesaplanmasında sapmalara sebep olabilecek fiyat bildirimleri ile proforma faturaları değerlendirmeye alınmaz.

Buna ilişkin gerekçeleri hesap cetvelinde belirtilir.

b) İhtiyaç duyulan mal ile ilgili daha önceki yıllarda alım yapılmış ise; geriye dönük varsa son beş yılın, yoksa alımı yapılan yılların fiyatları tablo haline getirilir. Türk Lirası bazında yapılmış olan alımlarda geçmiş yılların fiyatları, Devlet İstatistik Enstitüsünce açıklanan TEFE (Toptan Eşya Fiyatları Endeksi) baz alınarak güncellenir ve aritmetik veya ağırlıklı ortalaması alınır. Bulunan bu değerler kullanılmak üzere tabloya işlenir. Döviz cinsinden yapılmış olan alımlarda ise geçmiş yılların fiyatlarının aritmetik veya ağırlıklı ortalaması esas alınır.

c) Yaklaşık maliyetlerin belirlenmesinde (a) ve (b) bentlerinde belirtilen yöntemlere ek olarak; Mal Alım Ünitesince oluşturulacak uzman kişilerce, ihtiyaç duyulan malların üretim metot ve tekniklerinin, ürün yelpazesindeki değişimlerin, mevcut malı ikame edecek malların günlük, haftalık, aylık ve yıllık bazda piyasa araştırmasının yanı sıra internet başta olmak üzere tüm iletişim araçları kullanılarak fiyatlar tespit edilir ve sürekli güncellemesi yapılır.

d) Alınacak malın niteliği ve piyasa koşullarını göz önünde bulundurmak suretiyle; yukarıdaki (a), (b) ve (c) bentlerinden elde edilen değerleri ayrı ayrı veya birlikte değerlendirebilirler. Yaklaşık maliyetin hesabına ilişkin süreçte kullanılan her tür bilgi ve belgeye hesap cetveli ekinde yer verilir.

Ayrıca tedarik edilmesi istenilen malın özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve mali özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenememesi veya ilk defa alımı veya üretimi yapılacak bir mal olması ya da idarenin kanun, tüzük ve yönetmeliklere göre istihdam ettiği personelin yeterli nitelik veya sayıda olmaması halinde, ihale yetkilisinin onayı alınmak kaydıyla yaklaşık maliyet tespiti 4734 sayılı Kanun hükümlerine göre danışmanlık hizmet sunucularına ihale edilmek suretiyle de yaptırılabilir.

Yaklaşık Maliyetin Bütçenin Programlanmasında Kullanılması ve Güncellenmesi