Madde 5 — Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 5 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Çevre ve Şehircilik Bakanlığını,

b) Bertaraf: Ek-9’da yer alan yöntemlerle kontrol altına alınan maddelerin, ozon tabakasını incelten madde olmayan bir veya daha fazla maddeye dönüştürülmesini,

c) CFC: Kloroflorokarbon olarak adlandırılan, Ek-5’te yer alan Grup-II ve Grup-III’te listelenen kontrol altına alınan maddeleri ve tüm izomerlerini,

ç) Çevre lisansı: 10/9/2014 tarihli ve 29115 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği ile düzenlenen geçici faaliyet belgesi/çevre izin ve lisansı belgesini kapsayan lisansı,

d) Dağıtıcı: Kontrol altına alınan maddelerin ülke içinde son kullanıcıya kadar veya yurt dışına satışını yapan Bakanlığa kayıtlı kişi veya kuruluşu,

e) Florlu sera gazı: Kyoto Protokolünün Ek-1’inde yer alan hidroflorokarbonlar, perflorokarbonlar, kükürthekzaflorür veya bu maddelerden birini içeren karışımları,

f) Geri dönüşüm: Geri kazanılan kontrol altındaki maddenin, filtre etme ya da kurutma gibi temel temizlik işleminin ardından yeniden kullanılmasını,

g) Geri kazanım: Ürün, ekipman ve konteyner içerisinde yer alan kontrol altına alınan maddelerin; servis, bakım, hizmete sunma aşamalarında veya elden çıkarılmadan önce toplanması ve depolanmasını,

ğ) Halon: Ek-5’te yer alan Grup-IV’te ve Grup-X’da listelenen kontrol altına alınan maddeleri ve tüm izomerlerini,

h) HBFC: Hidrobromoflorokarbonlar olarak adlandırılan Ek-5’te yer alan Grup- VIII’de listelenen maddeleri ve izomerlerini,

ı) HCFC: Hidrokloroflorokarbonlar olarak adlandırılan Ek-5’te yer alan Grup-I ve Grup-IX’da listelenen maddeleri ve izomerlerini,

i) Isı pompası: Isının arttırılması veya düşürülmesi için sisteme enerji veren, kontrol altına alınan madde içeren veya çalışması kontrol altına alınan maddelere dayalı olan donanım veya cihazı,

j) Islah: Geri kazanılan kontrol altındaki bir maddenin, kullanım amacı göz önünde bulundurularak, saf bir maddenin performans standardına geri döndürülmesi için; filtre etme, kurutma, damıtma ve kimyasal işlemler aracılığıyla işlenmesini ve işlevsellik niteliğinin yükseltilmesini,

k) Islah merkezi: Geri kazanılan kontrol altına alınan maddenin, saf bir maddenin performans standardına geri döndürülmesi ve piyasaya tekrar sürülmesi için kurulan, çevre lisansına sahip tesisleri,

l) İhracat: Yönetmelik kapsamındaki madde, ürün veya ekipmanın ülkenin gümrük alanından çıkmasını,

m) İnhaler: Vücuda akciğer yoluyla ilaç alımını sağlamak için kullanılan tıbbi cihazı,

n) İşlem etken maddesi: 1/1/1997 tarihinden önce kurulan tesislerde Ek-7’de listelenen uygulamalarda etken madde olarak kullanılan kontrol altındaki maddeleri,

o) İşletme: Kontrol altına alınan maddeleri kullanarak piyasaya arz etmek üzere geri kazanan, geri dönüştüren, ıslah eden, bu maddeleri satışa çıkaran ya da endüstriyel veya ticari amaçlar için ithal, ihraç eden veya üreten gerçek ya da tüzel kişiyi,

ö) İthalat: Yönetmelik kapsamındaki madde, ürün veya ekipmanın serbest dolaşıma girmesini,

p) İthalatçı: Yönetmelik kapsamındaki madde, ürün veya ekipmanı serbest dolaşıma sokan gerçek veya tüzel kişileri,

r) İzomer: Molekül formülleri aynı, kimyasal özellikleri farklı bileşikleri,

s) Karbon tetraklorür: Ek-5’te yer alan Grup-V’te listelenen kontrol altına alınan maddeleri ve tüm izomerlerini,

ş) Kontrol altına alınan maddeler: Tek başına veya karışım içerisinde, saf, geri kazanılmış, yeniden işlenmiş veya ıslah edilmiş, Montreal Protokolü ile kontrol altına alınan ozon tabakasını incelten maddeleri ve izomerlerini,

t) Kontrol altına alınan maddeler ile çalışan ürün ve ekipmanlar: Kontrol altına alınan maddelerin üretim, işleme, geri kazanım, geri dönüşüm, ıslah veya bertarafında kullanılan ürün ve ekipmanlar hariç olmak üzere kontrol altına alınan madde olmadan işlevini yerine getiremeyen ürün ve ekipmanları,

u) Kritik kullanım alanı: İnsan sağlığı, ulusal güvenlik alanları, Türk Silahlı Kuvvetleri unsurları tarafından kullanılan alanları veya kontrol altına alınan maddelerin uygun alternatiflerinin bulunmadığı kullanım alanlarını,

ü) Kullanım: Kontrol altına alınan maddelerin ya da yeni maddelerin; üretim, bakım veya ürün ve ekipmanların yeniden doldurulması gibi servis işlemlerinde ya da herhangi başka bir işlemde kullanımını,

v) Metil bromür: Ek-5’te yer alan Grup-VII’de listelenen kontrol altına alınan maddeleri ve tüm izomerlerini,

y) Ozon inceltme potansiyeli (OİP): Ek-5’te listelenen kontrol altına alınan maddelerin ve Ek-8’de listelenen yeni maddelerin ozon tabakasına olan potansiyel etkilerinin sayısal değerini,

z) OTİM: Ozon tabakasını incelten maddeleri,

aa) Piyasaya arz: Kontrol altına alınan maddelerin veya bu maddeleri içeren ürün ve ekipmanların üçüncü kişiler nezdinde para karşılığı veya ücretsiz olarak temini veya ikmal edilmesini, taşınmaz malların veya ulaşım araçlarının parçası olan ürün veya ekipmanların ise ilk kez tedarik edilmesini,

bb) Protokol: Ozon Tabakasını İncelten Maddelere Dair Montreal Protokolünü,

cc) Protokole taraf olmayan devlet: Protokole taraf olmayı kabul etmeyen bir devleti veya bölgesel ekonomik işbirliği teşkilatını,

çç) Saf madde: Daha önce kullanılmamış maddeleri,

dd) Sanayici: Kontrol altına alınan maddeleri kullanarak ürün veya ekipman üreten gerçek veya tüzel kişiyi,

ee) Sanayi işleme hammaddesi: Bir süreç içinde kimyasal dönüşüme uğrayarak saf bileşimi tamamen değişen ve emisyonları ihmal edilebilecek düzeydeki kontrol altına alınan maddeyi veya yeni maddeyi,

ff) Son kullanıcı: Kontrol altına alınan bir maddeyi saf veya karışım içinde kullanarak, ürün hazırlayan veya bu maddeyi kullanarak dolum, bakım ve onarım yapan, servis hizmeti veren veya bu maddeyi üretim faaliyeti sırasında kullanan Bakanlığa kayıtlı gerçek veya tüzel kişiyi,

gg) Taraf: Protokole taraf olan devleti veya bölgesel ekonomik işbirliği teşkilatını,

ğğ) Tek kullanımlık basınçlı kap: Yeniden dolumu yapılamayan basınçlı kabı,

hh) Tesis: Her bir ünite, makine, alet ve diğer sabit düzenekleri kapsayan, içerisinde kontrol altına alınan maddeler ile üretim yapılan mülkleri,

ıı) TÜHAB: Türkiye Halon Gazı Bankasını,

ii) Üretim: Geri kazanım, geri dönüşüm ve ıslah etme dışında kontrol altına alınan bir maddenin veya yeni maddenin üretimini,

jj) Ürün ve ekipmanlar: Kontrol altına alınan maddelerin saf veya karışım halinde taşınması ve depolanması için kullanılan kap ve konteynerler hariç tüm ürün ve ekipmanları,

kk) Yeni madde: Ek-8’de listelenen, tek başına veya bir karışım içerisinde yer alan saf, geri kazanılmış, geri dönüştürülmüş veya ıslah edilmiş ozon tabakasını incelten yeni maddeleri,

ll) 1-1 Trikloretan: Ek-5’te yer alan Grup-VI’da listelenen kontrol altına alınan maddeleri ve tüm izomerlerini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel İlkeler

Kontrol altına alınan maddelere ilişkin kısıtlamalar