Geçici Madde 2 — Kesin izin verilen mevcut turizm izinlerine ilişkin iş ve işlemler

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) 8/11/2003 tarihinden önce verilen turizm izinleriyle ilgili olarak mahkemelerde dava açılması veya müteşebbisin iradesi dışında yatırımın gerçekleştirilmesini imkansız kılacak ve Bakanlık tarafından da uygun görülecek bir idari işlemle karşılaşılması durumunda müteşebbisin;

a) İzin ve varsa irtifak hakkı süresinin dondurulmasını talep etmesi,

b) İznin başlangıç tarihi ile iznin dondurulduğu tarih arasında varsa ödenmeyen arazi izin bedeli veya irtifak hakkı tesis edilmiş ise irtifak hakkı bedelini, 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen oranda hesaplanacak gecikme zammı oranında hesaplanacak faizi ile birlikte ödemesi,

c) İznin yeniden başlayacağı tarih itibarıyla, Kültür ve Turizm Bakanlığınca tespit edilen; yataklı tesisler için yatak başı, yataksız tesisler için metrekare birim fiyatları ile çarpımı sonucu bulunacak toplam proje bedelinin binde beşi oranında belirlenecek yeni bedelin, o yıla ait arazi izin veya irtifak hakkı bedeli sayılmak üzere, ödeneceğine ilişkin taahhüt senedi vermesi,

halinde izin veya irtifak hakkı süresi talep tarihi esas alınarak dondurulabilir.

(2) Dondurulan süre için müteşebbisten arazi izin bedeli veya irtifak hakkı bedeli alınmaz. Dondurulan süre izin süresinden sayılmaz. İzin veya irtifak hakkı süresinin dondurulmasına neden olan sebeplerin ortadan kalkması durumunda izin veya irtifak hakkı süresi kaldığı yerden işlemeye devam eder. Ancak, izin veya irtifak hakkı süresinin dondurulduğu sebepler ortadan kalktığı halde, müteşebbis tarafından orman idaresinin bu durumdan haberdar edilmemesi halinde, geçen süre normal izin veya irtifak hakkı süresinden sayılır ve geçen süre için arazi izin veya irtifak hakkı bedeli 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranında hesaplanacak faizi ile birlikte alınır. İznin yeniden başlayacağı tarihte Kültür ve Turizm Bakanlığınca tespit edilen; yataklı tesisler için yatak başı, yataksız tesisler için metrekare birim fiyatları ile çarpımı sonucu bulunacak toplam proje bedelinin binde beşi oranında belirlenecek yeni bedel alınır.

(3) Turizm yatırım/işletme belgesinin iptali halinde, taahhüt senetlerinde aksi hüküm bulunmuş olsa dahi en geç bir yıl içinde alınacak yeni belge orman idaresine verilir. Bu süre uygun görülmesi halinde Bakanlık onayı ile uzatılabilir. Aksi halde izin iptal edilir.

(4) Tesislerin; inşaatına kesin izin tarihinden itibaren en geç iki yıl içerisinde başlanması ve kesin izin tarihini izleyen beşinci yıl sonunda işletmeye açılması mecburidir.  Turizm yatırım belgesinde konu ile ilgili olarak meydana gelecek değişiklikler değerlendirmeye alınacaktır. Ancak, bu süreler; harp, yangın, deprem, toprak kayması gibi mücbir sebepler veya Bakanlığın uygun gördüğü zaruri hallerde Bakanlık onayı ile uzatılabilir.

(5) İzinli saha içinde kalmak kaydıyla verilecek; bedellendirmeye esas ilave, tadilat, kapasite, tür ve sınıf değişikliği izinlerinde Kültür ve Turizm Bakanlığınca turizm yatırımı türleri için her yıl belirlenen birim maliyetlere göre hesaplanacak ilave proje bedelinin; binde beşi oranında arazi izin bedeli, yüzde üçü (%3) oranında orköy bedeli, yüzde ikisi (%2) oranında erozyon bedeli ile ek taahhüt senedi ve ek teminat alınır. Kapasite, tür ve sınıfın düşmesi halinde bedellerde herhangi bir indirime gidilmez.

(6) Herhangi bir şekilde irtifak hakkı kurulmamış kesin izinler; tesis işletmeye açılıncaya kadar; izin verilen müteşebbisin, şirket sermayesinin yüzde elli biri (% 51) kendisinde kalması ve izni devir alan tarafından bu Yönetmelik hükümlerine göre güncellenecek arazi izin bedeli, teminat ve yeni taahhüt senedi vermesi, tesisler işletmeye açıldıktan sonra ise devir alan müteşebbislerce bu Yönetmelik hükümlerine göre güncellenecek arazi izin bedeli, teminat ve yeni taahhüt senedi verilmesi kaydıyla, Bakanlıkça devredilebilir.

(7) Herhangi bir şekilde irtifak hakkı kurulmuş kesin izinler ise tesisin işletmeye açılıp açılmadığına bakılmaksızın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının uygun görüşünün alınması, bu Yönetmelik hükümlerine göre güncellenecek arazi izin bedeli, teminat ve yeni taahhüt senedi alınması kaydıyla, Bakanlıkça devredilebilir.

(8) Şirket hisse devri veya unvan değişikliği talep edilmesi halinde; tesis işletmeye açılmış olsun veya olmasın, taahhüt senedi veya resmî senetlerdeki izin ve irtifak hakkı sürelerine bağlı kalmak ve daha önce alınan taahhüt senedi hükümlerinin kabul edildiğine, tüm borç ve taahhütlerinden sorumlu olduğuna dair ek taahhüt alınması kaydıyla Bakanlıkça izin verilebilir.

(9) Her türlü devir halinde; devredenin devir tarihine kadar, devralanın ise devir tarihinden başlamak üzere izin süresi sonuna kadar bu Yönetmelik ve taahhüt senedi hükümlerinden doğan hukuki ve mali sorumlulukları devam eder.

(10) Tesisler, müteşebbis tarafından, Bakanlıktan izin alınması kaydıyla üçüncü kişilere işlettirilebilir. Alt ünitelerin üçüncü kişilere işlettirilmesi halinde Bakanlığa bilgi verilir, ancak Bakanlık onayı aranmaz. Kira yoluyla üçüncü şahıslara işlettirilmesi halinde, müteşebbisin kesin izin taahhüt senedi ve irtifak hakkı taahhüt senedindeki sorumlulukları aynen devam eder.

(11) Ayrıca yapılan yatırımın işletmeye geçtiği tarihten başlamak üzere, yüzde iki (%2) gayrisafi yıllık gelir payı aşağıda izah edildiği şekilde tahsil edilir:

a) Yüzde iki (%2) hasılat payı; izin verilen arazi üzerinde kurulan işletmelere ait; yılın ilk günü ile son günü arasındaki tahsil edilmiş olsun veya olmasın tahakkuk eden her türlü satış hasılatı, hizmet satış bedelleri, izne esas konu dahilindeki her türlü kira gelirleri, faiz gelirleri ile izin verilen alan içerisinde herhangi bir isim altında elde edilen gelirlerin Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan muhasebe sistemi uygulama genel tebliğleri ile belirlenen tek düzen muhasebe sistemindeki gelir tablosuna esas net satışlar ve gelir tablosu içeriğinde bulunan diğer olağan gelir ve karlar ile diğer olağandışı gelir ve karların toplamının yüzde ikisi (%2)’dir. Takip eden yılın mayıs ayı sonuna kadar izin sahibinden tahsil edilir. Bu tesise ait cari yıl öncesi vergi dairesine sunulan gelir tablosu ile yüzde iki (%2) hasılat payına ait hesaplama cetvelinin 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre yetkili kılınan yeminli mali müşavire tasdik ettirilmesi zorunludur. Birden çok taahhüt senedi bulunan izinlerde ilk taahhüt senedindeki ödeme tarihi esas alınır. Taahhüt senedinde gelir payının yılın ilk beş ayında ödenmesine dair hüküm bulunanlar taahhüt senetlerine bakılmaksızın mayıs ayında ödeme yapabilir.

b) İzinli saha üzerinde kurulan tesislerin işletmeciliğinin üçüncü kişi veya kuruluşlara kiraya verilmesi halinde, kiracıların yapacakları kiraya verme işlemleri de dahil olmak üzere, kiraya verenlerden kira bedeli üzerinden, son kiracı olan işleticiden ise yüzde iki (%2) hasılat payı tahsil edilir. Kiracı veya kiracılar işletme hasılatı üzerinden yüzde iki (%2) hasılat payını özel bütçe hesabına yatırmayı taahhüt eder. Taahhüt, kira kontratının tanzim edildiği tarihten itibaren bir ay içinde yapılır. Kiracıların taahhütte bulunmamalarından dolayı bunlardan alınamayan yüzde iki (%2) hasılat payı kiraya verenlerden alınır. Kiracıların yıllık işletme hasılatını beyan etmesi ile yüzde iki (%2) hasılat payını yatırmasında ve tespitinde yatırımcı için öngörülen esaslar uygulanır. Kira üzerinden alınacak işletme hasılatları kira sözleşmelerinde yer alan ödeme tarihinden itibaren en geç bir ay içinde tahsil edilir.

c) Tesisin kısmen orman sayılan, kısmen orman sayılmayan alanda kurulu olması durumunda yüzde iki (%2) hasılat payı orman sayılan alanın genel alana oranlanması suretiyle hesaplanır. İzinli tesisi de kapsayan birden fazla tesise ait bilançonun tek olarak düzenlenmesi halinde, izinli tesise ait Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan muhasebe sistemi uygulama genel tebliğleri ile belirlenen tek düzen muhasebe sistemindeki gelir tablosu yetkili yeminli mali müşavir tarafından ayrılarak düzenlenir ve onaylı olarak orman idaresine verilir. Alt kiracılar tarafından ilgili vergi dairesine sunulan ve dairesince de onaylanan gelir veya kurumlar vergisi beyannamesindeki gelir tablosu da esas alınabilir.

(12) Orköy bedeli, 2634 sayılı Kanunun 15 inci maddesine göre tahsil edilir.

(13) Müteakip yıllara ait arazi izin bedelleri, BAK değişim oranında arttırılmak suretiyle tespit edilerek, bildirime gerek kalmaksızın izin başlangıç tarihinden itibaren en geç bir ay içinde her yıl defaten tahsil edilir.

(14) Teminat, toplam proje bedelinin yüzde üçü (%3) oranında izin başlangıcında bir defa alınır. Süre uzatımlarında, izin devirlerinde ve on yılda bir güncellenir. Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile kamu kurum ve kuruluşlarından teminat alınmaz.

(15) Yatırımcı tarafından, kesin iznin irtifak hakkına dönüştürülmesinin talep edilmesi halinde Bakanlığın görüşü ile birlikte, bu talep Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına gönderilir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca da uygun görülmesi halinde, adına kesin izin verilen yatırımcı lehine 6831 sayılı Kanunun 115 inci ve geçici 8 inci maddeleri ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre; irtifak hakkı tesis edilir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı irtifak hakkının tapuya tescili sırasında kesin izin sözleşmesinde gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Kesin iznin irtifak hakkına dönüştürülmesi halinde resmî senet hükümleri uygulanır. Ancak irtifak hakları üzerinde kat irtifakı kurulamaz.

(16) Kesin izin; sürenin dolması, izin sahibinin vazgeçmesi, bu Yönetmelik veya taahhüt senedi hükümlerine aykırı davranılması, Kültür ve Turizm Bakanlığınca verilen turizm yatırımı/işletmesi belgesinin alınamaması veya bu belgelerden iptal edilmiş olanların yenilenmemiş olması halinde, Bakanlık onayı ile iptal edilerek, sona erer. İptal işlemi ilgiliye tebliğ edilir. Varsa irtifak hakkı da tapudan terkin edilir. Devlet ormanları üzerindeki her türlü bina ve tesisler eksiksiz ve bedelsiz olarak en geç üç ay içinde orman idaresinin tasarrufuna geçer. Söz konusu bina ve tesisler Genel Müdürlükçe değerlendirilir.

(17) Rayiç değer üzerinden süre uzatımlarında rayiç bedel; Kültür ve Turizm Bakanlığınca tespit edilen; yataklı tesisler için yatak başı, yataksız tesisler için metrekare birim fiyatları ile çarpımı sonucu bulunacak toplam proje bedelinin yüzde beşi (%5)’dir. Bu oran termal ve kış turizmi maksatlı izinlerde yüzde iki buçuk (%2,5)’tur. Rayiç değer üzerinden uzatılan izin sahası içinde ek izin talep edilmesi halinde ilave yapılacak tesislerin bedel hesabı bu fıkraya göre yapılır. İzin süresi, rayiç değer üzerinden yapılan izin süresi uzatımını geçemez. Rayiç değer üzerinden süre uzatımı yapılan iznin herhangi bir şekilde iptal edilmesi halinde verilen ek izinde iptal edilir. Müteakip yıllara ait rayiç bedel BAK oranında artırılarak izin başlangıç tarihinde defaten alınır.

(18) ATM cihazı gibi hasılatı tespit edilemeyen kiralamalarda izin sahibinden kiralama bedelinin %50’si tahsil edilir. Bu kiralamalardan ayrıca bir bedel alınmaz.

(19) Kültür ve Turizm Bakanlığınca düzenlenmiş turizm yatırımı veya işletmesi belgeli tesiste meydana gelen tür ve sınıf değişikliklerinde, Kültür ve Turizm Bakanlığınca belgenin düzenlendiği tarih itibarıyla yılı birim maliyetler üzerinden arazi fark izin bedeli; kapasite artışlarında ise, Kültür ve Turizm Bakanlığınca belgenin düzenlendiği tarih itibarıyla artan kapasite için yılı birim maliyetler üzerinden tespit edilen ek arazi izin bedeli tahsil edilir. Kapasite, tür ve sınıfın artması halinde, artışlardan kaynaklanan orköy ve erozyon bedeli, değişikliğin Bakanlıkça uygun görüldüğü tarih esas alınarak ayrıca tahsil edilir.

Önceden yapılan müracaatların değerlendirilmesi