Madde 17 — Yüzey

Madde 17 - Kütle ölçülerinin  yüzey  özellikleri aşağıdaki gibi olmalıdır.

a) Yüzeyler genel olarak kullanım amacına uygun  özellikte ve hata sınırlarının aşılmasına yol açacak kütle değişmelerine imkan vermeyecek nitelikte olmalıdır.

b) Kenar ve taban yüzeyleri de dahil olmak üzere bütün yüzeyler pürüzsüz olmalı ve köşeler yuvarlatılmalıdır. E1 , E2 , F1 ve F2  sınıfı kütle ölçülerinin yüzeylerinde gözle görülebilir gözenek bulunmasına müsaade edilmez. Yüzeyler özenle parlatılmış veya cilalanmış görünümde olmalıdır.

c) Nominal değeri  1 g'dan 10 kg'a kadar olan M1, M2 ve M3  sınıfı silindirik kütle ölçülerinin yüzeyleri pürüzsüz olmalı ve göz  muayenesinde gözenek görülmemelidir. 5, 10, 20 ve 50 kg'lık M1, M2  ve M3  sınıfı blok kütlelerin yüzeyleri hassas gri döküm kalitesinde olmalıdır. Bu kaliteye, uygun bir boyama ile de  ulaşılabilir.

d) Eğer kütle ölçüsünün  yüzey kalitesiyle ilgili bir şüphe hasıl olursa, Tablo 4 'de verilen pürüzlülük değerleri esas alınacaktır. Kütle ölçülerinin sınıflarına göre  ortalama pürüz derinliği Rz (ISO) en fazla aşağıdaki değerlerde olmalıdır.

 

Tablo 4 : Yüzey pürüzlülüğü maksimum değerleri

 

 

 

Ayarlama

Madde 18 -  Kütle ölçülerinin tamir ve ayarı için İl Müdürlüğü Laboratuvarları, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı  tarafından yetki belgesi almış olanlar, Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Ulusal Metroloji

Enstitüsü (TÜBİTAK- UME) veya Bakanlığın uygun göreceği diğer özel veya kamu kuruluşları yetkilidirler. Ayarlama işlemleri kütle ölçülerinin sınıflarına göre aşağıdaki esaslar dahilinde yapılır.

 

a) E1 ve E2 sınıfı  kütleler

Bu kütle ölçüleri, zımparalama, taşlama ve benzeri yöntemlerle ayar edilebilirler.  ancak ayar işleminden sonra yüzey kalitesi için öngörülen şartlar sağlanmış olmalıdır.

 

b) F1  ve F2  sınıfı  kütle ölçüleri

Masif kütle ölçüleri taşlama, zımparalama ve benzeri yöntemlerle yüzey özellikleri korunarak ayar edilirler. Ayar boşluğu olan kütle ölçüleri, ya kendi  imal edildikleri aynı  malzeme ile ya da çinko, molibden veya volfram gibi dolgu malzemeleri kullanılarak ayar edilirler.

 

c) M1 , M2  ve M3  sınıfı  kütle ölçüleri

Nominal değeri 100 g'dan 50 kg'a kadar olan kütle ölçülerinin ayarlanmasında, kurşun saçması gibi yoğunluğu yüksek malzemeler kullanılır.

Nominal değeri 1 g'dan 50 g'a kadar olanlardan, ayar boşluğu olmayanlar zımparalama ya da taşlama suretiyle, ayar boşluğu öngörülmüş olanlar ise kurşun saçması gibi yüksek yoğunluklu malzeme kullanılarak ayar edilirler.

Nominal değeri 1 mg 'dan  1 g'a kadar olan plaka veya tel şeklindeki kütle ölçüleri, zımparalama, taşlama veya kesme suretiyle ayar edilirler

Ayarlamada kullanılan malzemeler masif olmalı ve ayarı yapılan kütle ölçüsünün kütlesinde ya da özelliklerinde kimyasal veya elektrolitik olarak bir değişime yolaçacak özellikte olmamalıdır.

Tanıtıcı İşaretler