Madde 5- Düzenlenecek etüt ve planlama raporunda aşağıdaki hususlar sırasıyla belirtilir.

a) Belde Hakkında Genel Bilgi

1- İdari, Tarihi ve Coğrafi Durum; Beldenin adı, bağlı bulunduğu il ve ilçe, en yakın il merkezine, demiryolu, liman ve devlet yoluna uzaklığı, Beldenin yerleşik bulunduğu kısmın kotları, yaz-kış ulaşım durumu, meteorolojik ve jeolojik özellikleri, bitki örtüsü, bölgedeki hayvan türleri, tarihsel gelişimi vb. özel haller belirtilir.

2- Nüfus, Sosyoekonomik ve Kültürel Durum; Beldenin nüfusu, Belde halkının geçim ve uğraşı türleri, gelişme durumu, ticari ve eğlence alanları, sosyal, eğitim, spor, sağlık, turizm ve sanayi durumları, askeri birlik ve diğer kuruluşlar,  şehirleşme, yerleşim, senelik ortalama inşaat adedi, cadde ve sokak kaplama cinsleri belirtilir.

3- Mevcut Elektrik Şebekesinin Durumu; Elektrik enerjisi olup olmadığı, varsa ihtiyacı ne kadar karşıladığı, yenileme düşünülüyorsa projenin durumu, mevcut enerjinin maliyet bedeli, müstakbel projenin kilovat saat maliyeti ve jeotermal enerji tesisinde kullanılacak ise şebekenin durumu belirlenir.

Elektrik enerjisi jeotermal enerji merkezi ısıtma sistemi ısı merkezine hava hattı ile iletilecekse en yakın orta gerilim hattının uzaklığı, alçak gerilimli enerji almak mümkünse en yakın trafo merkezinin konumu ve karakteristikleri tespit edilir.

Jeotermal akışkan üretim kuyularının ve ısı merkezinin civarından hava hattı geçiyorsa, enerji alma imkanı ve enerjinin alış bedeli tespit edilir ve belirtilir.

4- Mevcut Jeotermal Enerji Tesislerinin Durumu; Mevcut tesislerin yapım tarihleri ve hangi kuruluşlar tarafından gerçekleştirildiği, jeotermal akışkanın fiziksel ve kimyasal özellikleri, iletilen maksimum ve minimum su miktarları, kuyulardan sıcak ve soğuk su toplama şebekesi, isale, iletim ve dağıtım hatları ve depo durumu, teknik özellikleri, su kaybı, tarife esasları, abone sayıları, geri dönüşüm hattının ve tekrar-basma (re-enjeksiyon) kuyularının teknik özellikleri belirtilir. Uygun ölçekli bir genel durum planında kuyular ve kuyulardan su toplama şebekesi konumları, isale, dağıtım ve tekrar-basma hatları, tekrar-basma kuyuları ve depo durumları kotları ile gösterilir.

                Mevcut tesisin kısmen değiştirilmesi söz konusu ise ilgili kısımların detaylı krokileri ayrıca verilir. Hali hazır durumları, geliştirme olanakları, ısı satış bedeli ve ısı ölçüm sistemi belirtilir.

5- Harita ve İmar Planı Durumu; Yerleşmeye ait harita, imar planı ve üst ölçekli bölge veya çevre düzeni planlarının bulunup bulunmadığı, var ise onama tarihleri, harita ve plan revizyonu gerektirip gerektirmediği, yürütülmekte olan bir plan çalışmasının var olması halinde planın sonuçlandırılabileceği tarih ve ileriye yönelik planlama öngörüleri belirtilir.

b) Jeotermal Kaynağın Tanımı

Isı enerjisi açısından jeotermal kaynak tanımlanmasında en önemli parametreler  aşağıda belirtilmektedir.

1- Jeotermal Kaynağın Sıcaklığı; Jeotermal [t1] alanın içinde dağılmış çeşitli kuyulardan elde edilecek, diğer bir deyişle, uzun dönemde rezervuardan üretilecek ve tesiste kullanılacak ortalama akışkan sıcaklığı “İller Bankası Jeotermal Enerji Rezervuar Değerlendirmesine Ait Teknik Şartname” esaslarına göre düzenlenmiş sonuç raporundan belirlenir

2- Jeotermal Kaynağın Akış Kapasitesi; “İller Bankası Jeotermal Enerji Rezervuar Değerlendirmesine Ait Teknik Şartname”esaslarına göre düzenlenmiş sonuç raporundan belirlenen kaynağın 30 yıllık gelişim sürecindeki üretim kapasitesine bağlı olarak tespit edilecek akışkan kapasitesi, kaynak sıcaklığıyla birlikte tesis için kaynak enerji potansiyelinin belirlenmesinde kullanılır.

3- Jeotermal Kaynak Suyunun Kimyası; Bulundukları ortam içinde eriştikleri denge dolayısıyla çeşitli mineraller taşıyan jeotermal akışkan kimyası, enerji dönüşüm sistemi içinde kullanılacak malzeme cinsleri yanında, kaynak ve yere özgü olan dönüşüm sisteminin tipini de belirlemekte kullanılır.

                Silikat asidi (H₂SiO₃), SiO₂, temel katyon ve anyonlar (Ca, Mg, Na, K, CI, SO₄, HCO₃, CO₃) ve suda erimiş oksijen, CO₂, H₂S yukarıdaki malzeme ve sistem tipi seçimini etkileyecek kimyasal bileşenler olup, jeotermal akışkanın PH’ ı ile birlikte birinci derecede dikkate alınmalıdır.

                Ayrıca kuyu testleriyle birlikte yapılmış olan jeokimyasal<ı style="mso-bidi-font-style: normal"> analiz sonuçlarına göre tasarımda alınması gereken tedbirlerde belirlenmelidir.

                Eğer jeotermal akışkan  50 ppm’den az klorür, 150 ppm’den az silika ve 5 ppb’den az oksijen taşıyan göreli olarak saf kabul edilebilecek su ise, doğrudan sisteme verilebilir. Aksi taktirde, bir ısı değiştiricisinden geçirildikten ve ısısını bir başka çevrimdeki suya bıraktıktan sonra tekrar- basılmalıdır.

4-     Kaynağın Potansiyel Pazardan Uzaklığı

-        Kaynağın potansiyel pazardan uzaklığı, onun teknik ve ekonomik açıdan kullanılabilirliğini ve tesisin yapılabilirliğini belirleyecektir.

-        Isı kullanım pazarı ile jeotermal alan arasındaki maksimum uzaklığın belirlenmesinde aşağıdaki iki grup parametre etkendir:

-        Birinci grup parametreler iletim sistemi ve onun aksesuarlarının yatırım sermayesini etkileyecektir. Bu parametreler; ısı pazarının yoğunluğu, boru çapı ve et kalınlığı, malzeme cinsi, ısıl yalıtım, ısıl genleşmenin telafisi, boruların yüzeyde veya gömülü döşenmesi, tesisteki pompa ve sıcaklık gereksinimleri, maksimum yük ünitesi ve depolama tankları olacaktır.

-        İkinci grup parametreler işletme maliyetleri ile ilgili olup, boru hatlarındaki pompalama maliyetleri, oksijen gidericiler, inhibitör kullanımı vb. olacaktır.

-        Yukarıdaki parametreler birbirleri ile ilgili olup, projeyi karmaşık hale getirmektedirler. Büyük ısıtma  sistemleri için ekonomik iletim yarıçapı büyürken, küçük sistemler için bu küçülecektir.

c)  Jeotermal Enerji İhtiyaçlarının Belirlenmesi

1- Abone ve Bina Durumu; Jeotermal enerjiden yararlanacak abone sayıları ile mevcut binalardaki toplam ısıtılacak alan belirlenir.

2- Jeotermal Enerji Gereksiniminin Belirlenmesi; Beldenin gelecekteki nüfus artışına bağlı olarak proje kapasitesi 30 yıl sonrası için ihtiyaç duyulacak enerji miktarına göre belirlenir. Şayet “İller Bankası Jeotermal Enerji Rezervuar Değerlendirmesine Ait Teknik Şartnamesi” esaslarına göre düzenlenmiş sonuç raporundan belirlenen yararlanılacak jeotermal enerji kaynağında 30 yıl sonrasındaki ihtiyaca cevap verebilecek rezerv yoksa, sıcak su kaynak potansiyelinin ne kadar süre ve kaç birim konuta hizmet verebileceği hesaplanır.

3-   İklim;

-        Konut ısıtma yüklerini belirlemek için yörenin geçmişteki; gün boyunca ve mevsimsel olarak değişen iklim koşulları ile ilgili veriler toplanacaktır.

-        Yörenin derece-gün değerleri belirlenecek ve yük-zaman grafiği çizilecektir.

-        Teknik ve ekonomik değerlendirmelerle iç ve dış hava tasarım değerleri belirlenecektir.

4-   Nüfus Yoğunluğu;

-        Isıtılacak bölgenin nüfus sayısı ve yoğunluğu belirlenecektir.

-        Nüfusun 30 yıllık gelişim eğilimi tespit edilecektir.

-        Isıtma sisteminin tasarımı şimdiki nüfusa göre ve gelecekteki nüfus projeksiyonları dikkate alınarak yapılacaktır.

5-     Bina Tipleri; Güvenilir bir özgül ısıtma enerji gereksinimi hesaplayabilmek için yöredeki tipik binaların ısı kaybı karakteristikleri tespit edilecektir. Bu amaçla kullanılan inşaat malzemeleri, yalıtım durumu ve işçilik kalitesi gibi konular araştırılarak dikkate alınacaktır.

d)  Isınma Enerjisi Olarak Kullanılacak Jeotermal Kaynağın Belirlenmesi

1- Jeotermal Enerji Kaynağının ve Yapım Yerlerinin Kamulaştırma Durumları;  Enerji kaynağı olarak kullanılacak jeotermal akışkanın ve bulunduğu sahanın kamulaştırma durumları yasal yönden incelenir ve gerektiğinde Beldedeki ilgili kurumlarca kamulaştırma işlemlerine geçilir.

                Jeotermal enerji kaynağını teşkil eden sıcak ve soğuk sular bölgedeki diğer Beldeler tarafından da kullanılacak ise, alacakları su miktarları hakkında önceden aralarında anlaşmaları sağlanarak bir protokole bağlanır.

                Üretim ve koruma alanının, ısı merkezi binası, iletim, dağıtım ve geri dönüşüm hatları, depo, lojman ve benzeri yapım yerlerinin kamulaştırılmasının mümkün olduğu belgelendirilir.

                Beldede kullanılması düşünülen jeotermal enerji kaynağının kullanma izin ve hakkının ilgili il özel idaresinden sağlandığı ve gerekiyorsa bulunduğu sahanın kamulaştırılmasının mümkün olup olmadığı belgelendirilmeden  proje konusunda bir çalışma yapılmaz.

2- Genel Durum Planı; İncelenen jeotermal kaynağa ait tüm suların konumları 1/25.000 zorunlu hallerde 1/100.000 ölçekli haritalarda belirtilir. Bir çerçeve içerisinde kaynak adı, kuyu numarası, kotu ve üretim debileri yazılır. İncelenen iletim hatları, pompalama istasyonları, ısı merkezi, lojman, depo, şebeke kat ve bölgeleri haritada gösterilir. Bunların ısıl kapasite ve kotları belirtilir.

3-  Isı Merkezi,  Şebeke ve Kuyu Donanımları İncelemesi; Kullanılacak jeotermal suların yukarıda verilen incelenmesine paralel olarak 1/2000’lik veya 1/5000’lik haritalarda, detayı ilgili bölümlerde açıklanan şekilde hareket edilerek, gerekiyorsa şebeke katlara ve ısıtma bölgelerine ayrılır. Jeotermal alanın geliştirilmesine bağlı olarak birden fazla ısı merkezi gerekiyor ise sayısı, kot ve konumları incelenir, özel gelişme bölgelerine verilecek uç ve şebekede dağıtılacak ısı miktarları göz önünde tutulur ve ısı merkezi kapasiteleri belirtilir. Isı merkezlerinin tipi, kotu ve teknik özellikleri  bir çerçeve içinde ısı merkezi yanında gösterilir. Üretim, tekrar basma ve basma kuyuları, işletme ve kontrol donanımları açıklanır.

4- Tesis Tasarımı Hakkında Proje Ön Raporu ve Ekleri; Yukarıda belirtilen araştırma ve incelemeler tamamlandıktan sonra, tesisin tasarımı ile ilgili olarak çeşitli kısımların tahmini yerleşimini ve muhtemel boru hatları güzergahını da içeren bir ön rapor hazırlanır ve ekleri aşağıdaki sıra ile tertiplenir.

-        Öngörülen çözümleri gösteren 1/25.000 ölçekli genel durum planı ve krokileri, halihazır harita, imar planı durumu, mahalleler hakkında belge, plan, krokiler ve bilgi kaynakları.

-        Jeotermal enerji gereksiniminin belirlenmesine ait bilgiler.

-        “İller Bankası Jeotermal Enerji Kuyu Formasyon Değerlendirmesine Ait Teknik Şartname’’ ve “İller Bankası Jeotermal Enerji Kuyu Üretim Ölçmelerine Ait Teknik Şartname’’ esaslarına göre düzenlenmiş sonuç raporlarından elde edilen jeotermal su kaynaklarına ait debi ölçümleri, kuyu testleri ve pompa deneylerine ait tutanaklar, kroki, kuyu logları, deney sonuçları ve grafikleri, değerlendirme raporları.

-        Jeotermal su kaynağının fiziksel ve kimyasal analiz raporları.

-        Jeotermal kaynağın kapasitesini belirleyen “İller Bankası Jeotermal Enerji Rezervuar Değerlendirmesine Ait Teknik Şartnamesi’’ ve jeotermal atık suların çevreyle uyumlu bir şekilde ortadan kaldırılması ve kaynağın beslenmesi çözümünü veren “İller Bankası Jeotermal Enerji Sahalarında Tekrar-Basma ve Basma Değerlendirilmesine Ait Teknik Şartname’’ esaslarına göre düzenlenmiş sonuç raporları.

-        Sıcak ve soğuk suların ve yapım yerlerinin kamulaştırma belgeleri.

-        Isı merkezi ve şebeke kat besleme bölgeleri ve uç debileri gösteren 1/2000 veya 1/5000 ölçekli plan.

-        Olabilirlik hesapları.

-        Sonuçları derleyen cetvel.

-        Yararlanılan kaynaklar.

5- Proje ön raporlarının onanması; Proje ön raporu yukarıdaki esaslara göre düzenlendikten sonra, yerinde ve büroda inceleme yapılır ve yukarıda belirtilen sırada kontrol edilir. Kontrol protokolü ile birlikte gerekçe raporu, ilgili makamın onayına sunulur.

 

Projenin Düzenlenmesi Esasları