Madde 5 — Uçuşa elverişlilik

MADDE 5- (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki ürünlerin, bulundukları kategoriye bağlı olarak, ICAO tarafından yayımlanan Şikago Sözleşmesinin uçuşa elverişlilik konulu Ek-8’inde belirtilen standartlara uyumlu olması zorunludur.

(2) Türk uçak siciline kayıtlı hava araçlarının ve bunun üzerinde bulunan ürün, parça ve cihazın birinci fıkrada yer alan uyumu, Genel Müdürlük tarafından belirlenen usul ve esaslar ile aşağıdaki hususlara göre belirlenir:

a) Ürünler bir tip sertifikasına sahip olmak zorundadır. İlave tip sertifikaları dahil olmak üzere tip sertifikaları ve bunlara gelen değişiklikler; ürünün, operasyonel uygunluk verisi sertifikasyon temeli de dahil olmak üzere tip sertifikasyon temeline uyumunu ve işletme için emniyetsiz bir duruma yol açacak bir özelliğe sahip olmadığını göstermesi ile yayımlanır. Tip sertifikası ve operasyonel uygunluk verisi sertifikasyon temeli, her bir ürün tipi için ICAO tarafından yayımlanan Şikago Sözleşmesinin uçuşa elverişlilik konulu Ek-8’inde belirtilen standartlara uyumlu olacak şekilde Genel Müdürlük tarafından onaylanır. Tip sertifikası, üzerinde bulunan parça ve cihazlar dahil tüm ürünü kapsar.

b) Parça ve cihaz sertifikaları; başvuru sahibinin, parça ve cihazların birinci fıkrada belirtilen standartlara göre hazırlanmış, ayrıntılı uçuşa elverişlilik gereksinimlerine uyumunu göstermesi ile yayımlanır.

c) Bir hava aracı geçerli uçuşa elverişlilik sertifikası olmadan işletilemez. Uçuşa elverişlilik sertifikası, başvuru sahibinin hava aracının tip sertifikası ile onaylanmış tip tasarımına uygunluğunu ve ilgili dokümantasyon, muayene ve testlerin hava aracının emniyetli işletme için uygun koşullarda olduğunu göstermesi ile yayımlanır. Uçuşa elverişlilik sertifikası Genel Müdürlük tarafından askıya alınmadıkça, iptal edilmedikçe ve hava aracının sürekli uçuşa elverişliliği sağlandığı sürece geçerlidir.

ç) Ürün, parça ve cihazların tasarım ve üretiminden sorumlu organizasyonların, Genel Müdürlük tarafından verilen imtiyazlarla ilgili sorumluluklarını yerine getirmek için gerekli yöntem ve kabiliyetlerini bu Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde göstermesi gerekir. Bu kabiliyetler ve yöntemler, başka bir şekilde kabul edilmediği sürece bir organizasyon onayının yayımlanması ile geçerli olur. Yetkili organizasyona verilen imtiyazlar ve onay kapsamı, onay şartlarında tanımlanır.

(3) Genel Müdürlüğün emniyet gözetimi sorumluluğunun bulunduğu organizasyonlar tarafından tasarlanan veya üretilen hava aracı ve onun üzerine takılacak ürün, parça ve cihazlar, ikinci fıkranın (a), (b) ve (ç) bentleri ile uyumlu olmak zorundadır.

(4) Birinci ve ikinci fıkraların istisnası olarak;

a) Hava aracının, belirli koşullar altında emniyetli uçuş yapma kabiliyeti olduğunun gösterilmesi durumunda, özel uçuş izni belgesi yayımlanabilir. Bu belge üçüncü şahısların emniyetini korumak için gerekli sınırlandırmalarla yayımlanır.

b) Hava aracı için ikinci fıkranın (a) bendine göre tip sertifikasının yayımlanamadığı durumlarda, bu hava aracı için tahditli uçuşa elverişlilik sertifikası yayımlanır. Bu durumda, hava aracının yeterli emniyet seviyesini sağlayan özel sertifikasyon şartnamelerine uyumlu olduğunun ve birinci fıkrada yer alan standartlardan sapmaların kullanım amacıyla ilgili emniyeti etkilemediğinin gösterilmesi gerekir. Tahditli uçuşa elverişlilik sertifikasına uygun hava aracı ve bu hava araçlarının kullanımına yönelik kısıtlamalar, beşinci fıkrada belirtilen şartlara göre tanımlanır.

c) Tahditli uçuşa elverişlilik sertifikası için aynı tipte beş ve daha fazla hava aracı olması durumunda, tahditli tip sertifikası yayımlanabilir ve bu durumda uygun bir tip sertifikası ve operasyonel uygunluk verisi sertifikasyon temeli oluşturulur.

(5) Genel Müdürlük; bu maddenin uygulanması kapsamında aşağıda belirtilen konularda talimatlar, kabul edilebilir uyum yöntemleri ve ilave rehber dokümanlar gibi gerekli düzenlemeleri hazırlar. Hazırlanacak talimatlar, bu Yönetmeliğin uygulanması kapsamında aşağıdaki koşulları içerir:

a) Ürün için geçerli tip sertifikası ve operasyonel uygunluk verisi sertifikasyon temelinin oluşturulması ve başvuru sahibine bildirilmesi ile ilgili koşullar.

b) Parça ve cihazlar için geçerli detaylı sertifikasyon şartnamelerinin oluşturulması ve başvuru sahibine bildirilmesi ile ilgili koşullar.

c) Tahditli uçuşa elverişlilik belgesi için uygun hava aracı kapsamında, geçerli özel uçuşa elverişlilik gereksinimlerinin oluşturulması ve başvuru sahibine bildirilmesi ile ilgili koşullar.

ç) Ürünün sürekli uçuşa elverişliliğini temin etmek için zorunlu bilgilerin yayımı ve dağıtımı için koşullar.

d) Tip sertifikaları, tahditli tip sertifikaları, tip sertifikalarına gelen değişikliklerin onaylanması, uçuşa elverişlilik belgesi, tahditli uçuşa elverişlilik belgesi, özel uçuş izni, ürün, parça veya cihazlarla ilgili belgelerin yayımlanması, sürekliliği, değişikliği, askıya alınması ve iptali için aşağıdaki koşullar aranır:

1) Bu sertifikaların süreleri ve sınırlı bir süre için yayımlanmaları durumunda yenilenmeleri için koşullar.

2) Özel uçuş izninin yayımlanması için uçuşun amacı, uçuş için kullanılacak hava sahası, uçuş mürettebatının kalifikasyonu ve uçuş mürettebatı dışında personel taşınması konularını içeren kısıtlamalar.

3) Tahditli uçuşa elverişlilik belgesi için uygun hava aracı ve ilgili kısıtlamalar.

e) Tasarım ve üretim organizasyon onaylarının yayımlanması, sürekliliği, değişikliği, askıya alınması ve iptali için koşullar ve bu onaylara ihtiyaç duyulmadığı durumlardaki koşullar.

f) Belge sahiplerinin sorumlulukları ile ilgili koşullar.

g) Ürün, parça ve cihazların ithali ile ihracına ilişkin koşullar.

Çevresel koruma