Madde 28 — Sekonder frekans kontrol hizmeti dengesizlik geri ödemesi

MADDE 28 – (Değişik:RG-27/1/2021-31377)

(1) (Değişik:RG-29/12/2025-33122) Sekonder frekans kontrol hizmeti sağlamak üzere seçilmiş olan yan hizmet birimlerinin aynı zamanda dengeleme güç piyasası kapsamında dengeleme birimi olarak kayıtlı olması halinde, bu durumda olan ve aynı zamanda dengeleme güç piyasası katılımcısı olan yan hizmet piyasa katılımcısı tüzel kişilere sekonder frekans kontrol rezervi tutarına ek olarak, aşağıdaki şekilde hesaplanan dengesizlik geri ödemesi de yapılır.

  

 ise,

 ise,

(2) (Değişik:RG-29/12/2025-33122) Birinci fıkradaki formülde geçen;

a) DGÖ_f,p: “p” yan hizmet piyasa katılımcısı tüzel kişinin, “f” fatura döneminde sağladığı sekonder frekans kontrol hizmetinden dolayı oluşan enerji dengesizliklerine ilişkin alacak olarak tahakkuk ettirilecek dengesizlik geri ödemesi tutarını (TL),

b) GÖDM_y,u: “y” yan hizmet biriminin, “f” fatura döneminin “u” uzlaştırma dönemi için sağladığı sekonder frekans kontrol hizmetinden dolayı oluşan enerji dengesizliklerine ilişkin olarak; ilgili yan hizmet piyasası katılımcısına yapılacak dengesizlik geri ödemesi hesabında esas alınacak dengesizlik miktarını (MWh),

c) NPTF_t,u: “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemine ait nihai piyasa takas fiyatını (TL/MWh),

ç) NEDF_t,u: “t” dengeleme bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemi için Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinin 110 uncu maddesi uyarınca negatif dengesizlik miktarına ilişkin hesaplanan tutarda kullanılan fiyatı (TL/MWh),

d) PEDF_t,u: “t” dengeleme bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemi için Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinin 110 uncu maddesi uyarınca pozitif dengesizlik miktarına ilişkin hesaplanan tutarda kullanılan fiyatı (TL/MWh),

e)  NDK_u: “u” uzlaştırma döneminde sekonder frekans kontrol hizmeti sağlamak üzere seçilmiş olan ve aynı zamanda dengeleme birimi niteliğini haiz yan hizmet birimleri için sekonder frekans kontrol hizmeti sağlanmasından dolayı ilgili yan hizmet biriminde oluşan dengesizlik miktarının ve piyasa katılımcısının bireysel enerji dengesizlik miktarının negatif olması durumunda “1” aksi durumda “0” değerini alan dengesizlik katsayısını,

f) PDK_u: “u” uzlaştırma döneminde sekonder frekans kontrol hizmeti sağlamak üzere seçilmiş olan ve aynı zamanda dengeleme birimi niteliğini haiz yan hizmet birimleri için sekonder frekans kontrol hizmeti sağlanmasından dolayı ilgili yan hizmet biriminde oluşan dengesizlik miktarının ve piyasa katılımcısının bireysel enerji dengesizlik miktarının pozitif olması durumunda “1” aksi durumda “0” değerini alan dengesizlik katsayısını,

g) SMF_N_t,u: “t” teklif bölgesi için Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinin 109 uncu maddesi uyarınca, “u” uzlaştırma dönemi içerisindeki Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinin 91 inci maddesi uyarınca dengeleme güç piyasasında uygulanan “ç” uzlaştırma dönemleri için hesaplanan Sistem Marjinal Fiyatlarından maksimum olanı (TL/MWh),

ğ) SMF_P_t,u: “t” teklif bölgesi için Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinin 109 uncu maddesi uyarınca, “u” uzlaştırma dönemi içerisindeki Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinin 91 inci maddesi uyarınca dengeleme güç piyasasında uygulanan “ç” uzlaştırma dönemleri için hesaplanan Sistem Marjinal Fiyatlarından minimum olanı (TL/MWh),

h) AFL_t,u: “t” teklif bölgesindeki, “u” uzlaştırma dönemine ilişkin azami fiyat limitini,

ı) m: “f” fatura döneminde yer alan uzlaştırma dönemi sayısını,

i) n: “p” yan hizmet piyasa katılımcısı tüzel kişisinin yan hizmet uzlaştırma hesabına kayıtlı olan yan hizmet birim sayısını,

j) k_u: Kurul tarafından değeri “0” ile “1” arasında belirlenerek katılımcıların negatif enerji dengesizliği halinde “u” uzlaştırma dönemindeki sistem yönüne bağlı olarak kullanılacak ve Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği kapsamında belirlenmiş olan katsayıyı,

k) l_u: Kurul tarafından değeri “0” ile “1” arasında belirlenerek katılımcıların pozitif enerji dengesizliği halinde “u” uzlaştırma dönemindeki sistem yönüne bağlı olarak kullanılacak ve Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği kapsamında belirlenmiş olan katsayıyı,

l) V_t,u: Başlangıç değeri “150” (TL/MWh) olan ve Kurul Kararıyla belirlenen “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemine ait birim fiyatı (TL/MWh),

m) B_t,u: Başlangıç değeri “100” (TL/MWh) olan ve Kurul Kararıyla belirlenen “t” teklif bölgesi ve “u” uzlaştırma dönemine ait birim fiyatı (TL/MWh),

ifade eder.

(3) Sekonder frekans kontrol hizmeti sağlamak üzere seçilmiş olan ve aynı zamanda dengeleme birimi niteliğini haiz yan hizmet birimleri için yan hizmet uzlaştırma hesabına kayıtlı bulundukları yan hizmet piyasa katılımcısı ve aynı zamanda dengeleme güç piyasası katılımcısı olan tüzel kişilere, PDK_s veya NDK_s katsayılarının “1” olduğu her durumda, birinci fıkrada belirtilen formül uyarınca hesaplanan dengesizlik geri ödemesi yapılır. 29 uncu madde uyarınca yapılan izleme sonucunda sekonder frekans kontrol hizmetini sağlamadığının tespit edilmesi durumunda dengesizlik geri ödemesi yapılmaz.

(4) Bir fatura dönemi için, aynı zamanda dengeleme birimi niteliğini de haiz her bir yan hizmet biriminin, her bir saatteki enerji dengesizlik miktarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

 

 

 

(5) Dördüncü fıkradaki formülde geçen;

a) GÖDM_f,y,s: “y” yan hizmet biriminin, “f” fatura döneminin “s” saati için sağladığı sekonder frekans kontrol hizmetinden dolayı oluşan enerji dengesizliklerine ilişkin olarak; ilgili yan hizmet piyasası katılımcısına yapılacak dengesizlik geri ödemesi hesabında esas alınacak dengesizlik miktarını (MWh),

b) DM_f,y,s: “y” yan hizmet biriminin, “f” fatura döneminin “s” saati için gerçekleşen dengesizlik miktarını (MWh),

c) Pgen_i: Sekonder frekans kontrol hizmetine katılan yan hizmet birimlerinin brüt üretim noktasında gerçekleştirdiği üretim miktarını (MW),

ç) MAXC_i: Sekonder frekans kontrol hizmetine katılan yan hizmet birimlerinin üst limit değerini,

d) MINC_i: Sekonder frekans kontrol hizmetine katılan yan hizmet birimlerinin alt limit değerini,

e) Rsfk_y,f,s: “y” yan hizmet biriminin, “f” fatura döneminin “s” saati için yükümlülüğü bulunan sekonder rezerv miktarını,

f) Ksfk_,f,s,i: “f” fatura döneminin “s” saati için sekonder rezerv yükümlülüğü bulunan “y” yan hizmet biriminin otomatik üretim kontrol programından iletilen sinyallere karşılık verdiği anlık tepkinin tolerans içinde olması durumunda “1” diğer durumlarda “0” olan katsayıyı,

g) i: “f” fatura döneminin “s” saati için sekonder rezerv yükümlülüğü bulunan “y” yan hizmet birimine Otomatik Üretim Kontrol (AGC) sistemi/arabiriminden 4 (dört) saniyelik periyotlarla iletilen sinyal sayısını,

ifade eder.

(6) Sekonder frekans kontrolü hizmetinden dolayı oluşan dengesizliklerin miktarı TEİAŞ tarafından hesaplanarak dengesizlik geri ödemesinin hesaplanabilmesi için EPİAŞ’a gönderilir.

 

BEŞİNCİ BÖLÜM

Frekans Kontrolünün İzlenmesi ve Kontrolü

Frekans kontrolünün izlenmesi