Madde 25 — Kanun kapsamında Başkanlığın tasarrufundaki taşınmazların satışı ve kiralanması

MADDE 25- (Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-25/9/2024-32673)

(1) Kanun kapsamında Başkanlığın tasarrufuna geçen taşınmazlardan hak sahiplerine verilecek olanlar dışındaki taşınmazların satışı ve kiralanması 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerinden istisnadır.

(2) Kanun kapsamında Başkanlığa devredilen Hazine taşınmazlarından hak sahiplerine verilecek olanlar dışındakiler;

a) Bakanlığın bağlı, ilgili ve ilişkili kurum, kuruluş ve bunların iştiraklerine,

b) Belediyelere ve belediyelerin şirketlerine,

c) Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına,

ç) Üzerinde kişiler lehine sınırlı ayni hak tesis edilmiş ise, talep edilmesi halinde hak lehdarlarına,

d) Hisse oranı yüzde kırkı veya hisse miktarı uygulama imar planı sınırları içinde dört yüz, dışında ise dört bin metrekareyi aşmamak kaydıyla talepte bulunan hissedarlarına,

e) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup, 30/3/2014 tarihinden önce üzerinde yapılanma olan taşınmazların öncelikle yapı sahipleri ile bunların kanunî veya akdi haleflerine,

f) Belediye ve mücavir alan sınırları dışında, köy ve mezraların yerleşme alanı içinde bulunan ve yüzölçümü beş bin metre kareye kadar olan taşınmaz kullanıcılarına,

g) 29/5/1986 tarihli ve 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununa göre kurulan vakıflara,

rayiç bedel üzerinden; küçük sanayi sitesi yapılmak üzere bu amaçla kurulmuş kooperatiflere ve belediyelere ise, rayiç bedelin yüzde ellisinden az olmaması kaydıyla Başkanlıkça belirlenecek bedel üzerinden, doğrudan satılabilir veya Başkanlıkça belirlenecek bedel üzerinden doğrudan kiralanabilir.

(3) Kanun kapsamında Başkanlığın tasarrufuna geçen taşınmazların satışı ve kiralanması işleri, Başkanlığın tespit ettiği veya ettireceği rayiç bedel üzerinden, taşınmaz alım ve satımı ile uğraşan kuruluşlara yaptırılabilir. Satış ve kiralama işleri, taşınmaz alımı, satımı ve değerlendirilmesi ile uğraşan kuruluşlara herhangi bir kamu kaynağı harcanmaksızın gördürülecek ise, ilana çıkılmaksızın, işin niteliğine göre, şube sayısı, personel sayısı ve niteliği ve daha önce başka kurum ve kuruluşlara benzer iş niteliğinde iş yapılıp yapılmadığı ve benzeri hususlar gözetilerek, ekonomik, malî, mesleki ve teknik bakımından yeterlilikleri tespit edilen en az üç istekliden imza karşılığı elden veya iadeli taahhütlü mektupla teklif istenilerek pazarlık usulü ile yapılacak değerlendirme sonucunda en uygun teklifi veren istekliye gördürülebilir.

(4) Kanun kapsamında Başkanlığın tasarrufuna geçen taşınmazların satışı ve kiralanması aşağıda belirtilen esaslara göre yapılabilir:

a) Satış ve kiralamalarda satış ve kiralama bedeli; taşınmazın mahallinde en az üç kişiden teşkil olunacak bedel tespit komisyonları marifetiyle, aynı yerde ve aynı nitelikte olan emsal taşınmaz malların rayiç satış bedelleri de dikkate alınarak, taşınmaz değerleme konusunda uzman kişi, kurum veya kuruluşlardan bilgi alınarak ve mahallin emlak alım satım bürolarından alınacak bilgilerden de faydalanılarak 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11 inci maddesindeki esaslara göre veya 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu hükümlerine göre sermaye piyasasında değerleme faaliyetinde bulunmak üzere yetkilendirilen değerlendirme kuruluşlarından hizmet satın alınmak suretiyle tespit edilir veya ettirilir. Tespit edilen bedel değişen piyasa koşulları gözetilerek, aynı usulle veya Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE–oniki aylık ortalamalara göre yüzde değişim) oranında ilave ile güncellenebilir.

b) Satışlarda aşağıda tanımı yapılan satış yöntemlerin-en biri veya birkaçı uygulanabilir:

1) Kuralı satış yöntemi; satılması planlanan taşınmaz sayısından daha fazla talep olması durumunda başvuranlar arasında kura çekilişi yapmak suretiyle alıcıların belirlendiği satış yöntemidir.

2) Açık satış yöntemi; taşınmazların belirlenen rayiç bedelleri üzerinden, ilan edilen tarih aralığında başvuranlar arasından başvuru önceliğine göre alıcıların belirlendiği satış yöntemidir.

3) Açık artırmalı satış yöntemi; taşınmaz için belirlenen muhammen bedelin alıcılar arasında fiyat artırarak oluşturduğu en yüksek fiyat üzerinden alıcısının belirlenmesine yönelik satış yöntemidir.

c) Satış ve kiralamaya ilişkin olarak alınacak onay belgesinde satışa veya kiralamaya konu taşınmazın, niteliği, sayısı, satış ve kiralama bedeli, teminat alınıp alınmayacağı, uygulanacak satış usulü/usulleri ve benzeri hususlar belirtilir.

ç) Satış ve kiralamanın, on gün önceden Başkanlığın internet sayfasında, taşra teşkilatının ilan panolarında ve uygun görülecek diğer vasıtalarla duyurulması zorunludur. Duyuruda, satışa ve kiralamaya konu taşınmazlar, satış ve kiralama bedelleri, satışın veya kiralamanın başlayacağı tarih ile katılım/başvuru yeri ve şartları belirtilir.

d) Satış bedeli taksitle de ödenebilir. Taksitle ödeme hâlinde, satış bedelinin en az dörtte biri peşin, kalanı iki yılda taksitlerle ödenir. Taşınmazların bulunduğu illerdeki mevcut ekonomik durum, bölgedeki potansiyel alıcıların geliri ve satış rakamları göz önünde bulundurularak gerekmesi halinde Başkan onayı ile beş yıla kadar taksit yapılabilir. Alacağın kalan kısmına kanunî faiz uygulanır. Satış bedelinin tamamı ödenmeden tapuda ferağı verilmez. Ancak, taksitli satışlarda taksit tutarını ve faizlerini karşılayacak miktarda kesin ve süresiz banka teminat mektubu verilmesi veya satışı yapılan taşınmazın üzerinde 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca Başkanlık lehine kanuni ipotek tesis edilmesi halinde, taşınmaz alıcısı adına devredilir. Taksitlerin vadesinde ödenmemesi durumunda, alıcıya borcunu ödeme tarihine kadar tahakkuk edecek faizi ile birlikte on beş gün içinde ödemesi, aksi takdirde sözleşmenin feshedileceği bildirilir. Tebligata rağmen borcun ödenmemesi halinde, taşınmaz Başkanlık mülkiyetinde ise sözleşme feshedilerek ihale ile yapılan satışlarda geçici teminat olarak belirlenmiş tutar, ikinci fıkranın (ç), (d), (e), (f), (g) bentlerine göre yapılacak satışlarda ise satış bedelinin yüzde onu, Dönüşüm Projeleri Özel Hesabına irat kaydedilir ve satış bedeli olarak tahsil edilen tutarlardan mahsup edilerek kalanı faizsiz olarak alıcıya aynen iade edilir. Taşınmaz, teminat mektubu veya ipotek tesis edilerek alıcı adına tescil edilmiş ise teminat mektubu veya ipotek paraya çevrilerek kalan borç faizi ile birlikte tahsil edilir.

e) Kiralamalar pazarlık usulü ile yapılır. Pazarlık usulünde teklif alınması belli bir şekle bağlı değildir. Pazarlık, işin nitelik ve gereğine göre bir veya daha fazla istekliden yazılı veya sözlü teklifler almak ve bedel üzerinde anlaşmak suretiyle yapılır. İstekliler ve verdikleri teklifler tutanak altına alınarak istekliler ve ilgililerce imzalanır. İstekliler ve verdikleri teklifler ihale kararında da belirtilir. Pazarlık usulü ile yapılacak değerlendirme sonucunda en yüksek teklifi veren istekliye kiralama yapılır. Kiraya verilecek taşınmazların kira süresi beş yıldan çok olamaz.

f) Bu madde kapsamında yapılacak satışlarda alıcı satış bedelini, vergi, resim, harç ve diğer masrafları ödemesi şartıyla, taşınmazı adına tescil ettirmeye mecburdur. Aksi takdirde alıcı meydana gelecek hasar, zarar, fuzuli işgal ve diğer sebeplerle Başkanlıktan herhangi bir talepte bulunamaz. Satıştan sonra alıcı adına tapuda tescil işlemi yapılmadan alıcı taşınmazı üçüncü kişilere devredemez.

(5) Bu madde kapsamında yapılacak satış ve kiralamalarda, bu madde ile düzenlenmeyen hususlarda 19/6/2007 tarihli ve 26557 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin bu maddeye aykırı olmayan hükümleri uyarınca işlem yapılabilir.

(6) İkinci fıkranın (e) bendi uyarınca yapılacak satışlarda;

a) Taşınmazlara ilişkin 24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre tapu tahsis belgesi alınmış ve bu belgeye esas arsa bedelleri ödenmiş ise ödendi belgelerinin eksiksiz olarak ibraz edilmesi hâlinde tapu tahsis belgesinde belirtilen yüz ölçüme ilişkin satış bedeli alınmaz. Ancak, kadastro parseli iken tapu tahsis belgesi verilen taşınmazların imar parseli olarak satışlarının yapılması halinde tapu tahsis belgesinde belirtilen yüz ölçümden bölgede uygulanan Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) oranında kesinti yapılır.

b) Bu fıkra kapsamında yapı sahiplerine yapılacak satışlarda satış bedeli, peşin ödenecek ise satış bedelinin tamamının, taksitle ödenecek ise satış bedelinin en az dörtte birinin, yapılacak yazılı tebligat tarihinden itibaren en geç üç ay içinde ödenmesi ve taksitli satışlarda satış sözleşmesi düzenlenmesi mecburidir.

 Özel hesaptan alınan taşınırların kaydı ve kullanımı