Madde 14 — Yürütme

Madde 14- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

5054

 

 

Ek-1

 

HES Tesislerinin Enerji Üretimi ile İlgili Kısımları

Su alma yapısı, iletim kanalı ve yükleme havuzu (tüm ana ve yardımcı teçhizatı ile birlikte)

Enerji tüneli

Cebri boru

Denge bacası

Santral binası ve yardımcı teçhizatı

Ana kontrol ve kumanda binası ve yardımcı tesisatı

Ünite giriş vanası

Kuyruk suyu tesisi (ana ve yardımcı teçhizatı ile birlikte)

Kuyruk suyu kanalı

Türbin ve yardımcı teçhizatı

Jeneratör ve yardımcı teçhizatı

Transformatör

Elektrik teçhizatı (iç ihtiyaç, kontrol ve kumanda sistemi, kablolar gibi)

Şalt sahası ve teçhizatı

Santralın mütemmim cüzleri olan taşınmazlar

5055

 

Ek-2

Su Kullanımı ve İşletme Esasları

1- Devredilecek HES tesisinin bulunduğu bölgenin havza gelişimine paralel olarak DSİ tarafından yürütülmekte olan çalışmalar çerçevesinde, havzadaki mevcut inşa halinde ve mutasavver tesislerden içme suyu, sulama, taşkın koruma ve enerji amaçlarına tahsis edilecek suların miktar ve zamanlamasını belirleyecek olan işletme planları ve bu planların muayyen süreler sonundaki revizyonları DSİ tarafından yapılır. EÜAŞ, bu planlara uymakla yükümlüdür.

Akarsu yatağındaki suyun yeterli olmaması halinde su alma yeri ile santral arasında kalan kesimdeki doğal yaşamın idamesini sağlayacak ve bu kesimdeki su haklarına karşılık gelecek miktardaki su yatağa bırakılır.

Devredilen HES’lerin memba ve mansaplarında fizibilite raporunda dikkate alınan su ihtiyaçlarının dışında meydana gelebilecek yeni su ihtiyaçlarının karşılanması gayesi ile önceden tespit edilmiş işletme planında geçici veya sürekli olarak bir değişiklik yapılması gerektiğinde ve/veya projenin memba ve mansabında yeni projeler geliştirildiğinde EÜAŞ’a bildirilir ve bu değişiklikler DSİ tarafından yapılır ve EÜAŞ’a bildirilir. Bu durumda EÜAŞ, DSİ’den tazminat talebinde bulunamaz.

2- Santraller DSİ tarafından belirlenecek memba ve mansap projelerindeki su kullanımı esaslarına göre işletilir.

3- EÜAŞ tarafından işletilecek olan hidroelektrik santrallerinin işletme dışı kalması halinde, hidroelektrik santrallerinin mansabında bulunan projeler ile ileride geliştirilecek projelerin su ihtiyaçları DSİ’nin hazırlayacağı bir plan çerçevesinde sağlanır.

4- Çeşitli nedenlerle santrallere beklenenden az su gelmesi veya suyun az olması nedeniyle santralın bir süre çalıştırılamaması durumunda EÜAŞ, DSİ’den herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz.

5- Hidroelektrik santrallerinin işletilmesi esnasında kullanılabilecek suyun sağlıklı olarak belirlenebilmesi için DSİ ve EÜAŞ tarafından uygun görülecek yerlerde DSİ tarafından elektronik akım gözlem istasyonları kurulabilir.

Yukarıda bahsi geçen akım gözlem istasyonlarının  korunması hususunda EÜAŞ, DSİ’ye gereken yardımı mümkün olabildiği ölçüde yapar.

Hidrometrik ölçüm ve değerlendirmeler EÜAŞ ve DSİ tarafından müştereken yapılarak değerlendirilir.

Elektronik akım gözlem istasyonlarının arızalanması durumunda, santrale alınabilecek su miktarını belirleme yöntemine DSİ ve EÜAŞ müştereken karar verir.

Devredilen hidroelektrik tesislerdeki ölçüm tesislerinden alınacak değerler, EÜAŞ tarafından düzenli olarak DSİ’ye bildirilir.

6- Baraj göllerinde regüle edilecek sulara ait ön tahmin hesapları enerji talepleri göz önüne alınarak DSİ tarafından yapılır.

7- Tespit edilmiş işletme rejimi üzerinde DSİ veya EÜAŞ tarafından değişikliğe gerek görülmesi halinde, taraflar arasında yazışma suretiyle mutabakat sağlanır. Acil durumlarda varılacak şifahi mutabakat sonradan yazı ile doğrulanır. Mutabakat için yetkili üniteler DSİ ve EÜAŞ’ın ilgili birimleridir.

8- Enerji üretiminde kullanılmak üzere EÜAŞ’a tahsis edilmiş olan su, herhangi bir maksatla kullanılmak üzere üçüncü şahıslara devredilemez.

 

9- EÜAŞ enerji üretiminde kullandığı suyu, suyun kalitesini bozmayacak insan, hayvan ve bitki hayatı ile normal gelişimi etkileyecek kimyasal maddelerle kirletmeden doğal olarak bırakır.

5056

 

10- Tabii afetler nedeniyle meydana gelebilecek hasarlarla santrallerin üretim dışı kalması halinde EÜAŞ, DSİ’den herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz.

11- İşletme, bakım ve onarım masrafları; bu Yönetmelik hükümlerine göre DSİ tarafından yapılacak işletme, bakım ve onarım masrafları DSİ ve EÜAŞ yetkilileri tarafından ortaklaşa planlanır. DSİ tarafından yapılan işletme, bakım ve onarım masraflarının enerji hissesine düşen miktarı DSİ tarafından her yıl Eylül ayı sonunda EÜAŞ’a bildirilir. Bildirilen bu bedel en geç üç ay içerisinde EÜAŞ tarafından DSİ’nin bildirdiği muhasebe birimine ödenir.

Gerekli olan bakım ve onarım işlerinin DSİ tarafından zamanında yapılamayacağının tespit edildiği hallerde, bu bakım ve onarım işleri DSİ ve EÜAŞ’ın ortaklaşa hazırlayacakları bir protokol çerçevesinde EÜAŞ tarafından da yapılabilir. Bu durumda ortak amaçlı tesislerde DSİ kendi hissesine düşen bedeli üç ay içerisinde EÜAŞ tarafından belirtilen banka hesabına yatırır.

12- Santrallerin özelliğine göre özel hükümler EÜAŞ ve DSİ arasında belirlenir.

 

5057

 

Ek-3

Devredilecek Tesis Bedelinin Hesaplanmasında Kullanılacak Hesaplama Yöntemi

 

                EÜAŞ’a devredilecek tesislere yönelik bedel hesaplanmasında;

 

                TM_USD = Maksimum{ 0, {{ [ ( A+B+C+D ) / U_İ ]  +FM }*( 1-Y )*E-KOF } }    (1)

 

                TM_TL = TM_USD*U_D                                                                                                                                                      (2)

 

                E = [ B+O. ( A+C+D ) ] / ( A+B+C+D )                                                                (3)

 

                HM = (TM_USD – BD_E )* U_D                                                                                                                                 (4)

 

                BD_E = BDT * E                                                                                                       (5)

 

                Y = n/50                                                                                                                   (6)

 

                formülleri uygulanır.

 

                Bu formüllerde geçen değişken ve parametreler aşağıdaki gibi alınır:

 

A: Tesisin işletmeye açılma tarihinde, kesin hesapta yer alan inşaat harcamaları tutarı (YTL).

 

Yönetmeliğin yürürlük tarihinde işletmeye alınmamış tesisler için, bu değer, gerçekleşen harcama tutarlarının harcamanın yapıldığı tarihten işletmeye alınma tarihine kadar TÜİK tarafından yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) kadar artırılması suretiyle hesaplanır.

 

B: Tesisin işletmeye açılma tarihinde, kesin hesapta yer alan elektro-mekanik teçhizat harcamaları tutarı (YTL).

 

Yönetmeliğin yürürlük tarihinde işletmeye alınmamış tesisler için, bu tutar, gerçekleşen harcama tutarlarının harcamanın yapıldığı tarihten işletmeye alınma tarihine kadar TÜİK tarafından yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) değişim oranı kadar artırılması suretiyle hesaplanır.

 

C: Proje için harcanmış tutarlardan etüt-proje-kontrollük harcamalarının, harcamanın yapıldığı tarihten işletmeye geçiş tarihine kadar TÜİK tarafından yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) değişim oranı kadar artırılmak suretiyle bulunacak değerleri toplamı (YTL).

 

Eğer harcanmış miktar belli değilse, C=(A+B)* 0, 15 formülü dikkate alınır.

 

D: Proje için harcanmış tutarlardan kamulaştırma ve irtifak hakkı bedellerinin, harcamanın yapıldığı tarihten işletmeye geçiş tarihine kadar TÜİK tarafından yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) değişim oranı kadar artırılmak suretiyle bulunacak değerleri toplamı (YTL).

 

U_İ: Tesisin işletmeye açılma tarihinden önceki altı takvim ayında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif ortalama ABD Doları satış kuru (YTL/$).

5058

 

Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce işletmeye alınan tesis için bu parametre, tesisin işletmeye açılma yılındaki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif ortalama yıllık ABD Doları satış kuru olarak alınır.

U_D: Tesisin EÜAŞ'a devir tarihinden önceki altı takvim ayında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif ortalama ABD Doları alış kuru (YTL/$).

TM_TL: Tesisin işletmeye açılış tarihindeki toplam proje maliyeti (YTL).

EÜAŞ devredilen taşınmazları bu tutar üzerinden bilançosunun aktifine kaydeder ve bu sabit kıymetler için elli yıl üzerinden, amortisman hesaplanır.

TM_USD: Tesisin işletmeye açılış tarihindeki toplam maliyeti (ABD Doları).

{{ [ (A+B+C+D) / U_İ ]+ FM}*( 1-Y )*E - KOF} işleminin sonucu negatif çıkarsa, TM TM_USD=0 kabul edilir.

n: Tesisin devir tarihi ile işletmeye açılış tarihi arasında kalan yıl sayısı.

Y: Tesisin ekonomik ömrünün elli yıl olduğu varsayımı ile, tesis için işletmede geçen yıpranma payı.

KOF: Proje finansmanında kullanılan KOF ödemelerinin, ödeme tarihindeki ABD Doları olarak değeri olup Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif döviz alış kuru esas alınır.

E: Tesis için enerji maksadına tekabül eden oran.

O: Birden çok maksatlı tesisler için Ek (4)’te yer alan DSİ tarafından inşa edilmiş ve geçici devirle EÜAŞ tarafından işletilen hidroelektrik santrallerde enerji hisselerini gösteren listede yer alan değerler, böyle bir oran mevcut değilse, fizibilite raporunda geçen oran esas alınır.

FM: Hazine Müsteşarlığınca ilgili proje için temin edilen dış kredilerin ABD Doları olarak finansman maliyeti olup anapara dışındaki faiz ve diğer harcamaları kapsar.

HM: Devredilen tesisler nedeniyle EÜAŞ tarafından üstlenilecek ''bakiye dış kredi yükümlülüklerinin enerji maksadına tekabül eden kısmı'' düşüldükten sonra bulunacak tutar (YTL).

BDT: (a) Ek (4)’te yer alan hidroelektrik santraller için Hazine Müsteşarlığı tarafından temin edilen dış kredilerin bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bakiye yükümlülük tutarı (ABD Doları).

                (b) Ek (4)’te yer alan hidroelektrik santraller dışında bu Yönetmelik kapsamında devredilecek santraller için devir tarihine bakılmaksızın kullanılan kredi tutarının tamamı (ABD Doları).

 BD_E: (a) Ek (4)’te yer alan hidroelektrik santraller için Hazine Müsteşarlığı tarafından temin edilen dış krediler için bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bakiye yükümlülük tutarının enerji maksadına tekabül eden kısmı (ABD Doları).

            (b) Ek (4)’te yer alan hidroelektrik santraller dışında bu Yönetmelik kapsamında devredilecek santraller için devir tarihine bakılmaksızın kullanılan kredi tutarının enerji maksadına tekabül eden kısmı (ABD Doları).

5059

 

EK-4

DSİ Tarafından İnşaa Edilmiş ve

Geçici Devirle EÜAŞ Tarafından İşletilen

Hidroelektrik Santrallerinde Enerji Hisseleri