|
SAYAÇ
İŞLEMLERİ TEBLİĞİ
(SERİ
NO: 1)
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1)
Bu Tebliğ, 3 üncü maddede akaryakıt olarak tanımlanan dökme eşyaya
uygulanacak gümrük işlemlerine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacı
ile hazırlanmıştır.
Dayanak
MADDE 2 –
(1) Bu Tebliğ, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 10, 10/A,
58, 93 ila 107 nci maddeleri ile Gümrük Yönetmeliğinin 534 ve 542 nci
maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 –
(1) Bu Tebliğde geçen;
a) Akaryakıt:
Benzin türleri, nafta (hammadde ve solvent nafta hariç), gaz yağı, jet
yakıtı, motorin türleri, fuel-oil türleri, bio dizel ile sıvılaştırılmış
petrol gazını (LPG),
b) Akaryakıt
antreposu (antrepo): Akaryakıtın dökme olarak konulmasına özgü genel veya
özel antrepoları,
c) Akaryakıt
deposu (depo): Bir gümrük rejimine tabi tutuluncaya kadar dökme akaryakıtın
konulduğu depoları (sahil tanklarını),
ç) Sayaç sistemi:
Denizyoluyla gelen dökme akaryakıtın antrepo veya depolara alınması ile
aynı yolla yurt dışı edilmesinde kullanılan ana giriş ve çıkış boru hatları
üzerine 7/10/2009 tarihli ve 27369 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Gümrük Yönetmeliği Ek-81/A’ya uygun olarak kurulan sayaç
sistemlerini,
d) Sayaç Otomasyon
Sistemi: Sayaç sisteminden geçen ürün miktarının yerinden ve uzaktan
izlenebilmesine izin veren sistemi,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Sayaç
Sistemleri
Sayaç sistemi
MADDE 4 –
(1) Denizyoluyla gelen dökme akaryakıtın antrepo veya depoya alınması ve
denizyoluyla yurt dışı edilmesinde sayaç sistemi kullanılır. Diğer yollarla
gelen veya kaplarla taşınan akaryakıt, sayaç sistemi kullanılmaksızın tank
ölçüm sistemi, tartım fişi veya yükleme belgesi/konşimentodaki miktarlara
göre antrepoya alınır veya çıkartılır.
(2) Aynı tesis
içerisinde bulunan antrepo ve depolar için akaryakıt girişinde veya
çıkışında tek sayaç kullanılabilir. Bu tesislerde antrepo tankları ile diğer
depolar arasında doğrudan bağlantı olmaması ve eşyanın tahmil-tahliye
işlemi sırasında kollektör üzerinde kullanılmayan boru hatlarının güvenlik
mührü ile mühürlenmesi gerekir. Teknik emniyet yönüyle LPG tankları
arasında bağlantı olabilir.
(3) Boru hattının
birden fazla şirket tarafından kullanıldığı durumlarda, boru hattı taşıma
lisansına haiz boru hattı işleticisince kurulacak sayaç sistemi ortak
kullanılabilir. LPG’nin gemiden tahliyesi tamamlanmadan aynı gümrük
idaresinden işlem gerçekleştiren farklı firmaların işleticisi olduğu
tesislere alınması, gümrük idaresinin izin vermesi kaydı ile mümkündür.
(4) Birinci
fıkrada belirtilen durumların yanı sıra, ihtiyaç olması halinde serbest
dolaşımda bulunan akaryakıtın tahmil-tahliyesinde sayaç sistemi kullanılabilir.
(5) Boru hattından
geçen ürün miktarına ilişkin sayaç verisi, ürünün yoğunluk verisi, ürünün
sıcaklık verisi otomatik olarak sayaç otomasyon sistemine iletilir ve sayaç
otomasyon yazılımındaki hesaplamalara göre sayaçtan geçen ürün miktarı elde
edilir. Elde edilen ürün miktarına ilişkin bilgi hem sayaç göstergesinde
hem de otomasyon sisteminde görünür. Yoğunluk verisinin sistemce otomatik
belirlenemediği durumlarda gemi tahlil raporundaki değer yoğunluk verisi
olarak alınabilir.
(6) Sayaç sistemi
kesintisiz güç kaynağına bağlı olarak çalışır ve gümrük idaresince
otomasyon sistemi üzerinden izlenir.
(7) Gümrük
idaresince izlenecek ekranda gemi adı, sayaç seri no, konşimento
sayı/tarihi ve konşimentodaki eşya miktarı (air density- 15 °C), özet beyan
sayı/tarihi, beyanname sayı/tarihi, ürün adı, ürünün sıcaklığı ve
yoğunluğu, akış hızı (kütlesel ve hacimsel), ürün miktarı (toplam
kütle-hacim ve net kütle-hacim), tarih/saat (başlama/bitiş), sayacın durumu
(tahmil-tahliye işlemi olmadığında sarı renk; işlem esnasında lacivert renk
gibi ya da işlemin yapılıp yapılmadığı sayaç sembolü üzerinde oluşan anlık
akış değerinin giriş ve çıkış yönüne ve miktarına göre anlaşılması), sahil
tankındaki akaryakıt miktarı [hem rakamsal hem de grafiksel görüntü (tanka eşya
alınırken sarı renk; tanktan eşya çıkarken lacivert renk; tanktaki eşyada
hareketi olmadığı zamanlarda yeşil renk gibi)] bulunmalıdır. Bu bilgilere,
sayaç ile elektronik tank ölçüm sistemlerine aynı ekranda kullanıcı
tarafından seçilip bilgilere ulaşılmalıdır. Akaryakıtın birden fazla tanka
tahmil-tahliye işlemi olması halinde her bir tanka ilişkin bilginin ekranda
görülebilir olması gerekir.
(8) Sayaç sistemi
ile sahil tanklarında bulunan ölçüm sistemlerinin birbiri ile entegre
çalışması veya gümrük idaresince tek bağlantı yapılarak aynı ekrandan veya
farklı ekranlarda verilere erişilebilir olması gerekir.
(9) Boru hatları
ile sayaçların bağlantı noktaları güvenlik mührü ile mühürlenir.
(10) Sayaç ölçüm
raporları aşağıdaki bilgileri içerir;
a) Gemi adı,
b)
Konşimento/Orijinal Manifesto/Özet Beyan sayı/tarihi ve eşya miktarı,
c) Başlama/Bitiş
zamanı,
ç) Tank no,
d) Ürün ismi,
e) Her bir
tahmil-tahliye işlemindeki toplam ürün miktarı (hacim/litre-m3
ve kütle/kg),
f) Her bir
tahmil-tahliye işlemindeki net ürün miktarı (hacim litre-m3 ve
kütle/kg),
g) Sayaçtan geçen
kümülatif toplam ve net ürün miktarı (hacim litre-m3 ve
kütle/kg),
ğ) Beyanname
sayı/tarihi ve eşya miktarı.
Sayaç
kalibrasyonu
MADDE 5 –
(1) Sayaçların kalibrasyonu, kalibrasyonla yetkili/yetkilendirilmiş kurum
veya kuruluşlarca süresi içerisinde yapılır. Sayaç ölçümlerinin sıhhatinden
şüphe edilmesi halinde gümrük idaresince sayaç kalibrasyonunun yenilenmesi
istenir.
(2) Sayaç
kalibrasyon cetvellerinin ve sertifikasının bir örneği antrepo veya depo
işleticisinde bulundurulur, bir örneği gümrük idaresine teslim edilir.
Sayaç sistemine
ilişkin bulunması gereken belgeler
MADDE 6 –
(1) Aşağıdaki belgeler antrepoda, depoda ve gümrük idaresindeki dosyada
bulundurulur:
a) Sayaç
kalibrasyon sertifikası,
b) Ölçüm sistemi
şeması ve mühür yerleri,
c) Sayaç mühür
doğrulama raporu,
ç) Sayaç sistemine
bağlı boru şeması.
(2) Birinci
fıkrada sayılan belgelerin noter tasdikli olması gerekir. Bu belgelerin
asıllarının gümrük idaresine gösterilmesi halinde noter tasdiği aranmaz.
Sayaç
sisteminin çalışmadığı durumlar
MADDE 7 –
(1) Akaryakıtın tahmil-tahliye işlemi sırasında veya öncesinde sayaç
sisteminde bir arıza veya kesinti olması durumunda tahmil-tahliye işlemi
gerekli emniyet önlemleri alınarak derhal sona erdirilir ve sayaç ölçüm
sonucu gümrük idaresince kayıt altına alınır. Gemi tankı, sahil tankı ve
sayaçtan okunmuş olan miktar tespiti sonrasında gümrük personeli
gözetiminde tahmil-tahliye işlemlerine devam edilmesine izin verilir. Ancak
mesai saatleri dışında veya resmi tatil günlerinde bu durumun gerçekleşmesi
halinde bahse konu tespitler tutanağa bağlanarak gümrük personeli
gözetiminde tahmil-tahliye işlemlerine devam edilir ve yapılan işlemler
takip eden ilk iş günü gümrük idaresine bildirilir.
(2)
Tahmil-tahliyesi yapılan tankın ölçümü yapılarak tanktaki ürün miktarı
tespit edilir. Nihai miktar sayaç ölçümü ve ilgili tankların ölçümlerine
göre belirlenir. Antrepodan gemiye yapılan tahmil-tahliye işlemlerinde LPG
için gemi tankı ve sayaç, diğer akaryakıt ürünleri için gemi tankı, sahil
tankı ve sayaçtan okunan miktara göre ürün miktarı tespit edilir. İlgili
gemi tankı veya antrepo veya akaryakıt sahil tankı ölçümleri gümrük memuru
gözetiminde uluslararası kabul görmüş bağımsız gözetim firmaları tarafından
yapılır.
(3) Sayaç
sisteminin çalışmadığı durumlarda, ürün miktarının tespiti birinci ve
ikinci fıkralardaki usuller dikkate alınarak, Gümrük Yönetmeliği
hükümlerine göre belirlenir.
Özel durumlar
MADDE 8 – (1)
Gümrük idaresinden izin alınmaksızın sayaç sistemi ile bağlantılarda
herhangi bir değişiklik veya düzenleme işlemi yapılamaz.
(2) Boru hattının,
sayacın bulunduğu yerden önceki kısmında yer alan LPG basınç
değişikliğinden dolayı faz değiştirmesi durumuna ilişkin aşağıdaki
yöntemler kullanılabilir:
a) Boru hattı
üzerine kurulacak by-pass hattı ile sıkışan LPG’nin tahliye edilmesine
ilişkin sistem kurulabilir. Bu amaçla kurulan otomatik sistemde boru
hattındaki LPG basıncı belirlenen limit değerine ulaşınca by-pass hattı
açılarak LPG’nin tahmil-tahliye işlemi yapılır, basınç belirlenen değerin
altına düştüğünde by-pass hattı kapanır.
b) Boru hattındaki
LPG basıncının yükselmesi halinde basıncı düşürecek şekilde sayaç sistemi
üzerinden sahil tankına veya sayaç sistemi sonrasındaki boru hattına gaz
hareketine izin verilebilir. Mevcut sayaç düzeneğinin kapasitesi genleşen
gazın ölçümü için uygun değil ise, sayaç sistemine paralel daha düşük
kapasiteli başka bir sayaç ölçüm sistemi kurulabilir. Gaz basıncının
yükselmesi durumunda basıncı düşürecek şekilde bu düşük kapasiteli sayaç
sistemi üzerinden sahil tankına veya sayaç sonrasındaki boru hattına doğru
gaz hareketine izin verilebilir.
c) Boru hattındaki
LPG basıncının yükselmesi halinde, LPG basıncının sayaç öncesinde kurulacak
yeterli hacimli bir tanka tahliye edilmesine gümrük idaresince izin
verilebilir. Yeterli hacimli tankın seviyesinin yükselmesi durumunda tankın
çıkışına kurulacak bir pompa ve sayaç düzeneği ile tank içindeki ürünün
sahil tankına veya sayaç sonrasındaki boru hattına doğru gaz hareketine
izin verilebilir.
ç) Boru hattında
sıkışan gazın basıncını düşürmek üzere yukarıdaki yöntemlerin
kullanılamadığı zorunlu hallerde sayaç öncesinde gaz yakılabilir veya
havaya salınabilir.
(3) Boru hattından
tahmil-tahliye olmadığı durumlarda, boru hattı ile sahil tankları
arasındaki ürünün faz değiştirmesi sonucunda oluşan akışkan hareketler
nedeniyle sayacın ölçtüğü veriler, ilgili firma tarafından gümrük idaresine
bildirilmesi halinde, dikkate alınmaz.
Numune
alınması, tahliye, ölçüm, teslim ve muayene işlemleri
MADDE 9 –
(1) Gümrük Yönetmeliğinin ilgili hükümleri çerçevesinde akaryakıt antreposu
veya depoya alınmak üzere denizyoluyla gelen akaryakıta ilişkin numuneler
gemi tanklarını temsil edecek şekilde paçal olarak veya sahil tankından
alınıp laboratuvar tahliline gönderilir.
(2) Numune
alındıktan sonra, gümrük idaresi personelinin gözetiminde gemiden antrepo
veya depoya tahliye işlemine başlanır. Akaryakıtın antrepo veya depodaki
boş bir tanka alınması halinde, gümrük idaresince tanktan numune
alınabilir.
(3) Depoya
alınacak akaryakıta ilişkin işlemler Gümrük Yönetmeliğinin 196 ncı maddesi
hükümlerine göre gerçekleştirilir.
(4) Tahliyeye
nezaret eden gümrük personeli, tahliyeden önce sayaç üzerindeki endeksi
tespit ederek sayacın açılış endeks raporunu; tahliyenin tamamlanmasını
müteakip sayaç üzerindeki endeksi tespit ederek sayaç kapanış endeks
raporunu alır. Dökme gelen akaryakıt miktarının tespitinde, sayaç
sistemiyle ölçülen miktar ile beyan edilen miktar arasındaki farkın Gümrük
Yönetmeliği ekinde belirlenen fire oranları içinde kalması halinde sayaç
sistemi ile ölçülen miktar esas alınır. Gümrük personeli gözetiminde,
gözetim firmalarınca gemi tank ölçümü (gemi tankı açılış ve kapanış ölçümü),
gemi draft ölçümü ve LPG dışındaki akaryakıt için sahil tank ölçümü
yapılmışsa ölçüm (açılış-kapanış) sonuçlarını gösteren raporlar, sahil
tanklarında bulunan elektronik ölçüm sistemlerinden alınacak tahliye öncesi
ve sonrası ölçüm raporları antrepo veya depoda muhafaza edilir ve gümrük
idaresince talep edildiğinde ibraz edilir. Sayaç sistemi ile bu ölçümler
arasında doğal fire oranları (Gümrük Yönetmeliği Ek-11’de yer alan Bazı
Maddelerin Fire Oranlarına İlişkin Liste) dışında miktar farklılığı olması halinde,
gümrük idaresince, antrepoda yapılacak veya yaptırılacak ölçümde elde
edilecek sonuca göre gümrük işlemleri tamamlanır. LPG’nin ölçümünde ise
sayaç sistemince tespit edilen miktarın Gümrük Yönetmeliği ekinde
belirlenen fire oranları içinde kalmaması durumunda gümrük idaresi
personelinin gözetiminde gözetim firmalarınca yapılan gemi ölçüm
miktarlarına göre gümrük işlemleri tamamlanır.
(5) Dökme olarak
gelen akaryakıta ilişkin beyanın kontrolü ve tahlil işlemleri Gümrük
Yönetmeliği hükümlerine göre yapılır.
(6) Denizyoluyla
gelen akaryakıtın, akaryakıt antrepo veya deposuna alınmasından sonra
tahlil sonucu, suyun dreyni gibi nedenlerle eşya miktarında değişiklik
olması halinde Gümrük Yönetmeliği hükümlerine göre beyannamede düzeltme
yapılır.
(7) Antrepo veya
depodan gümrük idaresinden izin alınmaksızın eşya giriş-çıkışı yapılan
haller dışında;
a) Akaryakıt
konulan tankın mühürlü olması,
b) Sayaçtan veya
tanktaki elektronik ölçüm cihazından herhangi bir eşya giriş çıkışı tespit
edilmemesine rağmen yapılan manuel ölçümler sonucunda farklılık çıkması,
c) Farklılığın
eşyanın özelliğinden kaynaklandığının tespit edilmesi ve bu farklılığın
sayaç sistemi ve elektronik ölçüm sistemiyle desteklenmesi
halinde ölçüm
farklılıkları nedeniyle ceza veya tasfiye işlemi uygulanmaz. İlgili
beyannamede düzeltme yapılarak düzeltmeye ilişkin belgeler işlem dosyasında
saklanır. Sıcaklık farklılıkları ve benzeri nedenlerle tanktaki eşya
miktarındaki farklılıklara ilişkin bu fıkraya göre işlem yapılması halinde
beyannamede düzeltme yapılarak gümrük işlemleri tamamlanır.
Depo işleticisi
ve eşya sahibinin sorumluluğu ve yükümlülükleri
MADDE 10 – (1)
Yurtdışı edilecek eşya hariç olmak üzere, antrepo rejimine tabi
tutulmaksızın doğrudan başka bir gümrük rejimine tabi tutulacak akaryakıt
ile depolara alınacak LPG, depo işleticisi veya sahibine kullanılmadan
muhafaza edilmek üzere teslim edilir. Depo işleticisi, akaryakıtın gümrük
gözetimi altında bulunmasını ve iyi muhafaza edilmesini sağlamak
zorundadır.
(2) Depo
işleticisi ve/veya eşya sahibi, depoya alınan eşyanın tespit edilen miktarı
üzerinden, eşya değiştirilmesinden gümrük idaresine karşı mali bakımdan
sorumludur. Bu sorumluluk, eşyanın gümrük idaresince tespit olunan veya
belgelerinde ve beyannamesinde yazılı miktarına ve cinsine göre Gümrük
Yönetmeliği ekinde belirlenen fire oranları içinde kalmaması durumunda
bunlara ait gümrükçe tahsil edilen vergi ve cezaların ödenmesini kapsar.
(3) Depo
işleticisi tarafından her bir özet beyan-konşimento ve/veya beyanname
kapsamı akaryakıtın ayrı ayrı tanklara alınması esastır. Aynı tanka birden
fazla konşimento ve/veya beyanname kapsamı akaryakıtın alınmak istenmesi
halinde tanktaki mevcut akaryakıt miktarı ve akaryakıtın özellikleri gümrük
idaresine bildirilir. Gümrük idaresince, kısmen dolu olan bir tanka yeni
akaryakıt konulmasına, yeni gelen akaryakıtın önceki akaryakıt ile aynı
cins ve nev’iden ve aynı vergi oranına tabi olması durumunda izin verilir
ve tahliyeye başlanmadan önce tanktaki akaryakıt miktarı tespit edilir.
Tanktaki akaryakıt miktarı tespit edilmeden tanka akaryakıt alınmaz.
(4) Akaryakıt
tanka alındıktan sonra tank boru bağlantıları güvenlikli gümrük mührü ile
mühürlenir. Gümrük işlemleri tamamlanana kadar güvenlik mühürleri
çıkarılmaz.
(5) Depo
işleticilerinin sorumlulukları açısından antrepo işleticilerinin gümrük
idaresine karşı sorumluluklarına ilişkin hükümler uygulanır.
(6) Sayaç
sistemlerinin bulunduğu alanların gümrük idaresince kamera ile anlık olarak
izlenebilmesi gerekir.
(7) Depoda bulunan
tankların ölçümünün, uygun cihazlarla yapılması esastır. Depo işleticileri,
ölçümde kullanılan cihaz ve bilgisayarların nitelik ve sıhhatlerini kontrol
ettirmek, gümrük idaresinin talebi halinde ölçüme ilişkin ve stok mevcudunu
gösterir listeleri gümrüğe ibraz etmek zorundadır. Uygulanacak bu teknikler
herhangi bir zamanda eşyanın mevcudunun tespitine imkân vermelidir.
Gümrük
işlemleri
MADDE 11 – (1)
Gümrük Yönetmeliğinin 542 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca deniz
yoluyla Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen akaryakıtın doğrudan serbest
dolaşıma girişinde veya antrepo rejimi dışında bir gümrük rejimine tabi
tutulmasına ilişkin talepler gümrük idaresince karşılanır. Bu kapsamda
işlem yapılması istenen akaryakıtın miktar tespitinde sayaç sistemi
kullanılması zorunludur. Numune alınmasına ilişkin işlemlerin 9 uncu madde
uyarınca yapılması esastır.
(2) LPG dışındaki
akaryakıtın, antrepo rejimine tabi tutulmaksızın doğrudan başka bir gümrük
rejimine tabi tutulabilmesi için, eşyanın gümrük işlemleri tamamlanana
kadar antrepo açma ve işletme izni bulunan tesislerdeki tanklara konulması
esastır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Çeşitli
ve Son Hükümler
Yetki
MADDE 12 –
(1) Bu Tebliğ kapsamındaki özel durumlar ile akaryakıt eşyasının özelliği
itibariyle sayaç ve otomasyon sisteminin kurulmasına ilişkin talep ve
işlemleri inceleyip sonuçlandırmaya, bu işlemler için ek süre vermeye
Gümrük ve Ticaret Bakanlığı (Tasfiye Hizmetleri Genel Müdürlüğü)
yetkilidir.
Geçiş hükümleri
GEÇİCİ MADDE 1
– (1) Bu Tebliğ kapsamındaki fuel-oil işlemlerinde sayaç ve otomasyon
sistemlerinden elde edilen bilgiler kontrol ve veri amacıyla diğer
ölçümleri destekleyici nitelikte kullanılır.
(2) Fuel-oil
dışında kalan diğer akaryakıt işlemlerinde sayaç ve otomasyon
sistemlerinden elde edilen bilgiler 15/2/2018 tarihine kadar kontrol ve
veri amacıyla diğer ölçümleri destekleyici nitelikte kullanılır.
Yürürlük
MADDE 13 –
(1) Bu Tebliğ 15/2/2017 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 14 –
(1) Bu Tebliğ hükümlerini Gümrük ve Ticaret Bakanı yürütür.
|
