Madde 18 — Yönelik Değerlendirme

             MADDE 18 – (1) Yönetmeliğin 35 inci maddesi hükümleri gereğince, önlemin yürürlükten kalkması halinde yerli üretim dalında soruşturma konusu ülkeler menşeli dampingli ithalattan kaynaklanan zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı değerlendirilmiştir. 

             a) Önlem konusu ithalatın yerli üretim dalının fiyatlarını bastırması

             Yukarıda da değinildiği gibi mevcut önlemin yokluğunda gerek Güney Kore gerekse Endonezya menşeli ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalının iç piyasa fiyatlarını bastıracak düzeyde bulunduğu tespit edilmiştir. Buna göre, mevcut önlemlerin yürürlükte olmaması durumunda, 2003 ve 2004 yıllarında Güney Kore ve Endonezya menşeli poliester elyafların yerli üretim dalı fiyatlarını önemli ölçüde kırmış olacağı saptanmıştır. Daha önce de değinildiği gibi her iki ülkede mevcut bulunan kapasite fazlası ve uluslararası rekabet söz konusu ülkelerde yerleşik üretici-ihracatçıların ihraç fiyatlarının artması ihtimalini büyük ölçüde zayıflatmaktadır. Bu nedenle önlemin ortadan kalkması durumunda iki ülke menşeli ürünün de iç piyasa fiyatlarını kıracağı dolayısıyla da zararın devam etmesi veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olduğu ortaya çıkmaktadır.

             b) Önleme konu ülkelerin kapasite fazlası

             Önlemin yürürlükten kalkması halinde önleme konu ülkelerin Türkiye’ye yönlendirebilecek fazla kapasitesi olup olmadığı incelenmiştir. Bu amaçla, Güney Kore ve Endonezya’daki poliester elyaf üreticilerinin üye olduğu çeşitli birliklerin internet siteleri ve raporlarından, iş birliğinde bulunan firmalar ve söz konusu ülkelerde yerleşik çeşitli üretici firmaların internet sitelerine ait verilerden yararlanılmıştır. Bu verilere göre, 2000–2004 döneminde Güney Kore’de kapasite düşmesine rağmen daralan iç piyasa talebi nedeniyle kapasite fazlasının bulunduğu görülmektedir. Endonezya’nın kapasite ve kapasite kullanım oranları incelediğinde ise, gerek bu ülkeye karşı uygulanmakta olan önlemler gerekse diğer ülkelerden söz konusu ülkeye dampingli fiyatlarla girdiği iddia edilen poliester elyaf sebebiyle üretimin düştüğü ve kapasite fazlasının oluştuğu anlaşılmaktadır. Bu tespitler, önlemin yürürlükten kalkması durumunda azalan iç piyasa talebiyle birlikte oluşan kapasite fazlasının Türkiye’ye yönelebileceği ve fiyat üzerinde baskının ortaya çıkmasına yol açarak yerli üretim dalındaki zararın devamına veya yeniden meydana gelmesine neden olmasının muhtemel olduğunu göstermektedir.

             c) Önleme konu ülkelerde sektörün durumu

             KCFA verilerine göre, önlemin yürürlüğe girmesini takip eden dönemde sektörde yeniden yapılanmalara gidilmiştir. Bu kapsamda, Güney Kore’de 2000-2004 yılları arasında kapasite %27 oranında azalmıştır. Bununla birlikte Güney Kore tekstil sektörü iç piyasadaki durgunluk ve ülkenin ikinci büyük döviz girdisini sağlayan sektör olmasına rağmen artan ucuz tekstil ürünleri ithalatı nedeniyle söz konusu sektörde kapasite kullanım oranları giderek düşmektedir. Güney Kore’nin ilgili üründeki ihracatı incelendiğinde ise kapasitedeki azalma ile doğru orantılı olarak 2000 yılından itibaren, 2003 yılındaki bir miktar artışın dışında, düzenli bir azalma görülmektedir. Kapasitedeki azalmaya rağmen iç talep ve ihracattaki daralma nedeniyle önemli bir atıl kapasitenin bulunduğu belirlenmiştir.

             Endonezya’nın 2004-2005 yıllarında üretim kapasitesinde %6 oranında artış gerçekleşmiştir. Endonezya tekstil ve hazır giyim sektörlerindeki kapasite kullanım oranlarının düşmesi nedeniyle elyaf üreticilerinin yurtiçi taleplerinde daralma meydana geldiği görülmektedir. Bunun sonucunda kapasite kullanım oranı aynı dönemde %76’dan %69’a gerilemiştir. Bu durum söz konusu ülkede önemli bir kapasite fazlası olduğunu göstermektedir. Bu fazla, Türkiye pazarının büyüklüğü ile karşılaştırıldığında önemli bir miktar tutmaktadır. Bu kapasite fazlasının önlemin kalkması durumunda Endonezya için önemli bir pazar olan Türkiye’ye yönelmesinin ve dolayısıyla yerli üretim dalında zararın devamına veya yeniden meydana gelmesine neden olması muhtemeldir.

             ç) Maliyetler ve fiyatlandırma

             Petrol fiyatlarındaki değişimin poliester elyafın ana hammaddesi olan PTA ve MEG fiyatlarının 2004 yılında yükselmesi Güney Kore ve Endonezya’daki üreticilerin üretim maliyetlerini olumsuz etkilemiştir. Bununla birlikte ÇHC’den gelen yoğun rekabet nedeniyle iki ülke piyasasında talebin ÇHC’den ithal edilen mallarına kayması söz konusu ülkelerdeki üreticilerin yurtdışında pazar payı elde etmek amacıyla maliyet artışlarını yurtdışı fiyatlarına yansıtma kabiliyetlerini azaltmakta, dolayısıyla önlemin yürürlükten kalkması durumunda ithalatın dampingli fiyatlardan devamı veya yeniden meydana gelmesine ve bu durumun yerli üretim dalında zararın devam etmesine veya yeniden meydana gelmesine yol açma olasılığını ortaya koymaktadır.

             d) Türkiye pazarının önemi

             Daha önce de değinildiği gibi Türkiye her iki ülke açısından da önemli bir pazar konumundadır. Türkiye’nin tekstil sektöründe deneyimli ve gelişmiş olması; ayrıca AB’ye yakınlığı ve ikinci büyük hazır giyim tedarikçisi olması Türkiye pazarının önemini açıkça göstermektedir. Ayrıca, Güney Kore ve Endonezya’nın Türkiye’ye uzun süredir ihracat yapmaları, Türkiye’de ana dağıtıcı firmalarla bağlantılı olarak dağıtım kanallarına kolaylıkla girmeleri ve dolayısıyla Türkiye pazarını çok iyi bilmeleri nedeniyle önlemin kalkması durumunda ihracatlarını artırmada önemli bir engelle karşılaşmayacakları ortadadır.

             Bu bilgiler ışığında, söz konusu ülkelere karşı uygulanmakta olan önlemin kalkması durumunda bu ülkelerde oluşan arz fazlasının dampingli fiyatlarla Türkiye’ye daha fazla yönelmesi ve var olan fiyatlar üzerinde baskının daha da artarak yerli üretim dalında zararın devamına veya yeniden meydana gelmesine neden olacağı muhtemeldir.

BEŞİNCİ KISIM

Nedensellik Bağı ve Diğer Unsurlar

             Dampingli ithalatın etkisi