|
ÇİĞ
SÜTÜN ARZINA DAİR TEBLİĞ
(TEBLİĞ
NO: 2017/20)
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1)
Bu Tebliğin amacı, çiğ sütün yerel perakendeciler tarafından son tüketiciye
arzına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1)
Bu Tebliğ, çiğ sütün yerel perakendeciler tarafından son tüketiciye arzına
ilişkin hususları kapsar.
(2) Bu Tebliğ,
hayvan sağlığı ve hayvan refahı konusundaki mevzuat hükümlerine aykırılık
teşkil etmeyecek şekilde uygulanır.
Dayanak
MADDE 3 – (1)
Bu Tebliğ, 27/12/2011 tarihli ve 28155 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğinin 85 inci
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1)
11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda
ve Yem Kanununun 3 üncü maddesinde, 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda Hijyeni Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinde ve
27/12/2011 tarihli ve 28155 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvansal
Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğinin 4 üncü maddesindeki
tanımlara ilave olarak bu maddenin ikinci fıkrasında yer alan tanımlar da
geçerlidir.
(2) Bu Tebliğde
geçen;
a) Bakanlık: Gıda,
Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,
b) Çiğ süt:
Çiftlik hayvanlarının meme bezlerinden salgılanan, 40 ºC’nin üzerinde
ısıtılmamış veya eşdeğer etkiye sahip herhangi bir işlem görmemiş sütü,
c) Hastalıktan Ari
İşletmeler İçin Sağlık Sertifikası: Süt üreten sığır işletmelerinin,
3/4/2009 tarihli ve 27189 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bruselloz ile
Mücadele Yönetmeliğine göre brusellozdan ari veya resmi olarak ari ve
2/4/2009 tarihli ve 27188 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sığır Bovine
Tüberkülozu Yönetmeliğine göre tüberkülozdan ari olduğunu gösteren belgeyi,
ç) Hayvancılık
işletme numarası: Bakanlık il/ilçe müdürlükleri tarafından hayvancılık
yapan işletmelere verilen, iki haneli ülke kodu ve iki haneli il trafik
kodunun ardından gelen işletmeye özgü 10 rakamlı bir sayı ile birlikte
toplam 14 haneden oluşan numarayı,
d) Koyun Keçi
Brusellozu Hastalığından Ari İşletmeler İçin Sağlık Sertifikası: Süt üreten
koyun keçi işletmelerinin, 3/4/2009 tarihli ve 27189 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Bruselloz ile Mücadele Yönetmeliğine göre brusellozdan ari veya
resmi olarak ari olduğunu gösteren belgeyi,
e) Süt üreten
hayvancılık işletmecisi: Gıda olarak piyasaya arz için süt üretmek
amacıyla, hayvancılık işletme numarası bulunan tesis sahibi gerçek veya
tüzel kişileri,
f) Yerel
perakendeci: Süt üreten hayvancılık işletmesi merkez kabul edilerek hazır
ambalajlı çiğ süt için 500 kilometrelik yarıçap içerisinde, hazır ambalajlı
olmayan çiğ süt için 200 kilometrelik yarıçap içerisinde yer alan ve son
tüketiciye sabit bir yerde konumlandırılmış otomatik satış makineleri veya
bakkal, market ve benzeri yerlerde çiğ süt satan perakendeciyi,
g) Yetkili merci:
Bu Tebliğ kapsamındaki iş ve işlemlerin yürütülmesinde Bakanlık İl
Müdürlüğünü, İl Müdürlüğünce yetki verilmesi halinde Bakanlık İlçe
Müdürlüğünü,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Genel
Hükümler ve İzin Usul ve Esasları
Genel hükümler
MADDE 5 – (1)
Bu Tebliğ kapsamında sadece yetkili merciden izin almış süt üreten
hayvancılık işletmesinde üretilen çiğ sütün arzına izin verilir.
(2) Son tüketiciye
arz edilecek olan inek veya manda çiğ sütleri Hastalıktan Ari İşletmeler
İçin Sağlık Sertifikasına sahip Brusellozdan ve Sığır Tüberkülozundan ari
süt sığırı işletmelerinden, koyun veya keçi çiğ sütleri, Koyun Keçi
Brusellozu Hastalığından Ari İşletmeler İçin Sağlık Sertifikasına sahip
Brusellozdan ari süt koyun keçi işletmelerinden elde edilir.
(3) Çiğ süt,
sağımdan hemen sonra 4 °C’nin altındaki sıcaklıklara soğutulur ve nakil
sırasındaki sıcaklığı 4 °C’yi geçemez.
(4) Bu Tebliğ
kapsamında son tüketiciye arz edilecek çiğ süt işlenemez, dondurulamaz,
herhangi bir bileşeni ayrılamaz, bir bileşen eklenemez, separatörden
geçirilemez, farklı hayvan türlerine ait sütler karıştırılamaz veya çiğ
sütte değişikliğe neden olabilecek herhangi bir işleme tabi tutulamaz.
(5) Çiğ sütü arz
etmek isteyen süt üreten hayvancılık işletmecisi, 6 ncı maddeye göre
yetkili merciden izin belgesi almak zorundadır.
(6) Bu Tebliğ
kapsamında çiğ sütün son tüketiciye arzı, sağımdan itibaren 24 saat
içerisinde gerçekleştirilir. Farklı sağım zamanları olan çiğ sütlerin arzı
sırasında ilk sağım zamanı esas alınır.
(7) Çiğ sütün son
tüketim süresi, ilk sağım saatinden itibaren 48 saati geçemez.
(8) Bu Tebliğ
kapsamında çiğ süt satışı için kullanılan ambalajlar, 29/12/2011 tarihli ve
28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi
Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliği hükümlerine uygun olur.
(9) Yerel
perakendeci; süt üreten hayvancılık işletmecisinden bu Tebliğ kapsamında
tedarik ettiği çiğ sütü, başka bir gıda işletmesine arz edemez.
(10) Bu Tebliğ
kapsamında faaliyet gösteren gıda işletmeleri süt üreten hayvancılık
işletmesinden almış oldukları çiğ sütü yerel perakendeciye gönderebilirler.
Bu faaliyette bulunan gıda işletmeleri, 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine
Dair Yönetmelik kapsamında yetkili merciden kayıt belgesi almak zorundadır.
(11) Gıda
İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik kapsamında onay
belgesi almış işleme tesisleri, almış olduğu çiğ sütü yerel perakendecilere
arz edebilir.
İzin usul ve
esasları
MADDE 6 – (1)
Çiğ sütü arz etmek isteyen süt üreten hayvancılık işletmecisi, yetkili
mercie Ek-1’de yer alan bilgi ve belgeler ile Ek-2 ile başvuruda bulunur.
(2) Yetkili merci
başvuruyu, başvuru tarihinden itibaren on beş iş günü içerisinde inceler.
Beyannamedeki bilgilerin eksik veya yanlış olması durumunda yetkili merci
tarafından eksiklikler resmi yazı ile başvuru sahibine bildirilir.
Eksikliklerin bir ay içerisinde tamamlanmaması halinde başvuru dosyası
sahibine iade edilir.
(3) Başvurunun
uygun bulunması halinde süt üreten hayvancılık işletmesine on beş iş günü
içerisinde kontrol görevlileri tarafından Gıda Hijyeni Yönetmeliği ile
Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğinin 53 üncü, 54
üncü, 55 inci ve 56 ncı maddelerinde yer alan sağlık gereklilikleri, hijyen
gereklilikleri ile çiğ süt için belirlenmiş kriterleri ve bu Tebliğde yer
alan hijyen gerekliliklerine uygunluğu açısından işletme yerinde resmi
kontrole tabi tutulur. İşletmenin uygun bulunması halinde süt üreten
hayvancılık işletmesine Ek-3’te yer alan izin belgesi verilir. İzin belgesi
üzerinde yer alan izin numarası, hayvancılık işletme numarasıdır. Bu izin
belgesine sahip olan birincil üretimden sorumlu gıda işletmecilerine, Gıda
İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğin 12 nci maddesi
uygulanır.
(4) Süt üreten
hayvancılık işletmecisi, bu Tebliğ kapsamındaki faaliyetini durdurması
durumunda, bu durumunu üç ay içerisinde yetkili mercie bildirmek
zorundadır. Süt üreten hayvancılık işletmecisi faaliyetini yeniden yürütmek
istemesi durumunda yetkili mercie bildirimde bulunur.
(5) Yetkili merci,
çiğ sütü arz etmek için Bakanlıktan izin almış süt üreten hayvancılık
işletmecilerinin listesini oluşturur ve bu listeleri güncel tutar.
(6) Çiğ sütü arz
etmek için; bağımsız olarak sabit bir yere konumlandırılmış otomatik satış
makinesi sahibi, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair
Yönetmeliğine göre Bakanlığa kayıt yaptırmak zorundadır. Her bir makine
için ayrı işletme kayıt belgesi düzenlenir. Sabit bir yere konumlandırılmış
otomatik satış makineleri için Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay
İşlemlerine Dair Yönetmeliğinin 12 nci maddesi hükümleri uygulanmaz.
(7) Kayıtlı yerel
perakendeciye ait otomatik satış makineleri için ayrıca kayıt belgesi
düzenlenmez.
(8) Bu Tebliğ kapsamında
yerel perakendeciler vasıtasıyla son tüketiciye arz edilecek çiğ sütü
satmak isteyen süt üreten hayvancılık işletmesi dışındaki gıda işletmeleri
il/ilçe müdürlüğüne Ek-4’te yer alan dilekçe ile müracaat eder.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Sorumluluklar
ve Çiğ Süt İçin Gereklilikler
Sorumluluklar
MADDE 7 – (1)
Çiğ sütü arz etmek isteyen süt üreten hayvancılık işletmecisi, bu Tebliğde
belirtilen hijyen gerekliliklerine ilave olarak Gıda Hijyeni Yönetmeliği
ile Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğinin 53 üncü, 54
üncü, 55 inci ve 56 ncı maddelerinde yer alan hükümlere uymak zorundadır.
(2) Yerel
perakendeci, bu Tebliğde belirtilen hijyen gerekliliklerine ilave olarak
Gıda Hijyeni Yönetmeliği hükümlerine uymak zorundadır.
Çiğ süt için
gereklilikler
MADDE 8 – (1)
Çiğ süt aşağıdaki kriterlere uygun olur:
a) Kendine özgü
renk, tat ve kokuda olur.
b) Süt bileşeni
dışında herhangi bir madde içermez.
c) Çiğ sütün
bileşimi Ek-5’te yer alan tabloya uygun olur.
ç) Süt üreten
hayvancılık ve gıda işletmecilerinin uyacağı kriterler (Ek-6)’da
gösterilmiştir.
d) Çiğ süt,
29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliği hükümlerine uygun olur.
e) Çiğ süt,
17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Canlı
Hayvanlar ve Hayvansal Ürünlerde Belirli Maddeler ile Bunların
Kalıntılarının İzlenmesi İçin Alınacak Önlemlere Dair Yönetmelik
hükümlerine uygun olur.
(2) Süt üreten
hayvancılık işletmecisi ürettiği çiğ sütün analizlerini yapmak/yaptırmak
zorundadır. Çiftlikte üretilen sütün bir bölümü bir süt işleme tesisine arz
edildiğinde, süt işleme tesisi tarafından gerçekleştirilen analizlere ait
sonuçlar kullanılabilir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Çiğ
Sütün Yerel Perakendeciye Arzı, Otomatik Satış Makinelerinin Özellikleri
Çiğ sütün yerel
perakendeciye arzı
MADDE 9 – (1)
Süt üreten hayvancılık işletmesinde çiğ sütün ambalajlandığı, yerel
perakendeciye arz edildiği yer; hayvanların barındığı yerlerden ayrı bir
bölümde gerçekleştirilir.
(2) Hazır
ambalajlı çiğ süt için en az 1 litrelik ve tek kullanımlık ambalajlar
kullanılır.
(3) Yerel
perakendecide çiğ süt son tüketiciye; sadece otomatik satış makinesi
aracılığıyla tek kullanımlık ambalaj veya tüketici tarafından sağlanan kap
içerisinde veya hazır ambalajlı olarak arz edilir. Otomatik satış makinesi
10 uncu maddede yer alan gereklilikleri karşılar.
(4) Satış
sırasında çiğ süt, 0°C ila 4°C arasındaki sıcaklıklarda muhafaza edilir.
Otomatik satış
makinelerinin özellikleri
MADDE 10 – (1)
Çiğ sütün arzı için kullanılan otomatik satış makineleri aşağıdaki
gereklilikleri karşılar:
a) Elektrik ve
sıcak/soğuk su tedarikine sahip olan alanlara yerleştirilir.
b) Makine, yükleme
konteynerinin ve süt kanallarının temizlik ve dezenfeksiyonu için otomatik
bir sisteme sahip olur. Boşaltma ve dolum zaman aralığının çok kısa olduğu
her seri dolumdan sonra ve tüm hallerde günde en az bir defa uygun bir
şekilde temizlenir ve dezenfekte edilir.
c) Makine, günlük
olarak doldurulur. Gün içinde yeni dolum yapılmadan önce, önceki dolumdan
kalan çiğ süt boşaltılır.
ç) Makinenin çiğ
süt ile temasta bulunan tüm yüzeyleri, gıda ile temasa uygun madde ve
malzemeden üretilir.
d) Çiğ süt ile
doğrudan temas eden yüzeyler kolay temizlenebilir, düzgün, yıkanabilir,
korozyona dayanıklı ve toksik olmayan maddelerden yapılır.
e) Makine, çiğ
sütün 0°C ila 4°C arasındaki sıcaklıklarda muhafazasını sağlar.
f) Montaj ekipmanı
dahil depolama konteyneri, sütte bulaşmayı engelleyecek şekilde yapılır ve
temizlik ve dezenfeksiyonu için kolay sökülüp takılabilir olur.
g) Sıcaklık
derecesinin 4 °C’nin üzerine çıkması durumunda, makine alarmlı bir kapatma
düzeneğine sahip olur.
ğ) Otomatik satış
makinelerinde sıcaklık sensörü olur ve dışarıda göstergesi bulunur. Ayrıca
belirli sürelerde kalibrasyonu yapılır. Makinelerdeki sıcaklığı otomatik
olarak kayıt eden bir düzenek bulunur.
Ambalajlama ve
etiketleme
MADDE 11 – (1)
Çiğ sütün son tüketiciye arzı sırasında aşağıdaki bilgiler tüketiciye
sunulur:
a) Ürünün adı (çiğ
inek sütü ve benzeri).
b) Üretici/işleme
tesisi adı soyadı veya ticari unvanı, adresi ve hayvancılık işletme
numarası.
c) Sağım tarihi.
ç) Çiğ sütün son
tüketim tarihi.
d) En az 1 cm
olacak şekilde “ÇİĞ SÜT”, “24 SAAT İÇİNDE KULLANILMALIDIR” ve “KULLANMADAN
ÖNCE KAYNATINIZ” ifadeleri.
e) “0°C ila 4°C’de
BUZDOLABINDA MUHAFAZA EDİNİZ” bilgisi.
f) Çiğ sütün arzı
için izin belgesi tarihi (Ek-3).
(2) Yerel
perakendecide çiğ sütün son tüketiciye arzı sırasında birinci fıkrada
belirtilen bilgilere ilave olarak perakende kayıt numarası bulunur.
(3) Bağımsız
olarak sabit bir yerde konumlandırılmış otomatik satış makineleri için
birinci fıkrada belirtilen bilgilere ilave olarak işletme kayıt numarası
bulunur.
(4) Hazır
ambalajlı çiğ sütün etiketinde birinci fıkrada belirtilen bilgilere ilave
olarak net miktar bilgisi ve işletme onay numarası bulunur.
(5) Hazır
ambalajlı çiğ süt hariç, bu Tebliğ kapsamında son tüketiciye satılan çiğ
sütler için bu maddede yer alan bilgiler tüketicinin kolaylıkla
görebileceği bir şekilde bulunur, talep edilmesi halinde bu bilgiler yazılı
olarak son tüketiciye verilir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Çeşitli
ve Son Hükümler
Kayıtların
tutulması
MADDE 12 – (1)
Süt üreten hayvancılık işletmecisi, Gıda Hijyeni Yönetmeliğinin 9 uncu
maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında belirtilen kayıtlara ilave olarak
aşağıdaki kayıtları tutar:
a) Günlük olarak
bu Tebliğ kapsamında sattığı çiğ süt miktarı.
b) Çiğ sütü
sattığı gıda işletmelerinin kayıt numaraları ile her bir gıda işletmesine
sattığı günlük çiğ süt miktarı.
c) Bu Tebliğ
kapsamında arz edilen çiğ süt satışı ile ilgili her türlü satış belgesi.
(2) Gıda
işletmecisi sütü tedarik ettiği ve/veya arz ettiği gıda işletmesi ile
ilgili bilgileri ve çiğ süt miktarına ilişkin kayıtları günlük olarak
tutar.
(3) Kayıt ve
belgeler, gıda işletmecileri tarafından ait oldukları takvim yılının
sonundan itibaren en az on iki aylık bir süre muhafaza edilir.
İdari yaptırım
MADDE 13 – (1)
Bu Tebliğe aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Kanunun ilgili
maddelerine göre idari yaptırım uygulanır.
Uyum
zorunluluğu
GEÇİCİ MADDE 1
– (1) Bu Tebliğ kapsamında faaliyet gösteren işletmeler bu Tebliğ
hükümlerine 31/12/2017 tarihine kadar uyum sağlamak zorundadır.
Yürürlük
MADDE 14 – (1)
Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 15 – (1)
Bu Tebliğ hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.
|
