Marmara Havzası Taşkın Yönetim Planının Onaylanması Hakkında Karar (karar Sayısı: 9419)

--- Sayfa 1 (OCR) --- 17 Ocak 2025 CUMA Resmi Gazete Sayı : 32785

CUMHURBAŞKANI KARARI

CG Karar Sayısı: 9419

Ekli “Marmara Havzası Taşkın Yönetim Planı”nın onaylanmasına, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 435/A maddesi gereğince karar verilmiştir.

16 Ocak 2025

Recep Tayyip ERDOĞAN CUMHURBAŞKANI

--- Sayfa 2 (OCR) --- MARMARA HAVZASI

TAŞKIN YÖNETİM PLANI

ANKARA - 2024

--- Sayfa 3 (OCR) --- 71 72

Tarım ve Orman Bakanlığı

İÇİNDEKİLER

'TAŞKIN YÖNETİM PLANININ AMAÇ VE KAPSAMI MARMARA HAVZASI GENEL ÖZELLİKLERİ YERLEŞİMLER VE NÜFUS

HAVZANIN HİDROLOJİSİ

ARAZİ KULLANIMI

KORUNAN ALANLAR

SU KÜTLELERİ Yer Üstü Su Kütleleri Yer Altı Su Kütleleri

TARİHİ TAŞKINLAR

HARİTA ÇALIŞMALARI

HİDRODİNAMİK ANALİZ VE TAŞKIN SU DERİNLİĞİ / TEHLİKE HARİTALARI

TAŞKIN SU DERİNLİĞİ / TEHLİKE HARİTALARI 'TAŞKIN RİSK HARİTALARI

TARIMSAL RİSK HARİTALARI

TAŞKIN TAHLİYE PLAN HARİTALARI

TEDBİRLER PROGRAMI

--- Sayfa 4 (OCR) --- 1 TAŞKIN YÖNETİM PLANININ AMAÇ VE KAPSAMI

Marmara Havzası Taşkın Yönetim Planı, taşkın risklerini değerlendirme ve yönetme odaklı bir yapının

oluşturulması, taşkınların, insan hayatı ve sağlığı, mal — mülk, çevre, kültürel miraslar ve ekonomik

faaliyetler üzerinde oluşturduğu olumsuz etkilerin önlenmesi veya azaltılması, kurumlar arası

koordinasyonun düzenlenmesi gibi amaçlar gözetilerek hazırlanmıştır.

-— — m

Karadeniz

Marmara

SĞ

--- Sayfa 5 (OCR) --- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı

2 MARMARA HAVZASI GENEL ÖZELLİKLERİ

Marmara Havzası, Ülkemizin kuzeybatısında yer almakta olup, havzanın toplam yağış alanı yaklaşık olarak 23.500 km?'dir. Havza içerisinde; Balıkesir, Bilecik, Bursa, Çanakkale, Edirne, İstanbul, Kırklareli, Kocaeli, Tekirdağ ve Yalova illerinin tamamı ve/veya bir kısmı yer almaktadır.

İlAdı #_":_':’A':_:î'::') İl Alanı (km?) —| İlin Yüzdesi () Balıkesir 1.203,54 14.491,89 8,30 Bilecik 4303 418325 103 Bursa 1.786,51 10.807,03 16,50 Çanakkale 6.329,53 9.811,10 6451 Edirne 527,43 6.145,28 8,58 İstanbul 5.311,79 SASTAS 9734 Kırklareli 195032 643205 3032 Kocaeli 3.054,49 3.399,09 89,86 Sakarya 5419 4.828,12 Di Tekirdağ 1.905,96 6.206,91 30,71 Yalova 790,57 798,36 99,02

--- Sayfa 6 (OCR) --- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı

3 YERLEŞİMLER ve NÜFUS

Marmara Havzası içerisinde; Balıkesir, Bilecik, Bursa, Çanakkale, Edirne, İstanbul, Kırklareli, Kocaeli, Tekirdağ ve Yalova illerinin tamamı ve/veya bir kısmı yer almaktadır. TÜİK 2022 yılı verilerine göre

havzada yaklaşık 19 milyon kişi ikamet etmektedir.

: Tikdi Hahar İlin Havzaya |— Havzanın İllere İLAdı çe İlin Havza Nüfusu | Giren Nüfus | — Göre Nüfus Dağılımı (24) | — Dağılımı () Balıkesir 1240285 84618 6.82 0444 Bilecik 218.717 1697 078 0,01 Bursa 3.101.833 326233 10,52 L1 Çanakkale 541.548 429.841 7937 226 Edirne 407763 12.099 2,95 0,06 İstanbul 15.462.452 15.458.689 99,98 81,18 Kırklareli 361.737 15207 420 0,08 Kocaeli 1997258 1.966.999 9BA 1034 Sakarya 1.042.649 1290 0412 001 Tekirdağ 1.081.065 469.853 4346 247 Yalova 216.050 276.050 100,00 LAS Toplam 25.731.357 19.042.576 - 100,00

--- Sayfa 7 (OCR) --- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı

4 HAVZANIN HİDROLOJİSİ

Marmara Havzası, Karadeniz ikliminden Akdeniz iklimine geçiş bölgesinde bulunmaktadır. Bu geçişin etkileri yağışlarda da görülmektedir. Yağışın en fazla görüldüğü aylar kış aylarıdır. Havzanın sıcaklık değişimleri incelendiğinde de gece ile gündüz arasında sıcaklık farkının az olduğu gözlemlenmiştir. Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün internet sitesinden alınan verilere göre aylık ortalama yağışların yıllık toplamı Balıkesir'de 605 mm, Bursa'da 704,90 mm, Çanakkale'de 625,80 mm, Edirne'de 602,80 mm, İstanbul'da 677,20 mm, Kırklareli'nde 583,60 mm, Kocacli'nde 816,40 mm, Tekirdağ'da 581,50 mm, Yalova'da ise 757,10 mm'dir. Riskli bulunan akarsular için taşkın hidrolojisi çalışmaları hem hidrolojik model kullanılarak hem de klasik yöntemlere hesaplanmıştır. Toplam 717 lokasyonda taşkın hidrografları hazırlanmıştır.

GÖSTERİM

© A6 A Mi — ÇALIŞILANAKARSULAR THİESSEN ÜÇGENLEMESİ H vevcur saraar D rmessen pousonu

Flazasını

--- Sayfa 8 (OCR) --- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı

5 ARAZİKULLANIMI

Marmara Havzası izdüşüm alanı, Türkiye izdüşüm alanının yaklaşık 943'üne tekabül etmektedir. Havza, ülkemizde sanayi gelişimi bakımından en önemli havza konumundadır. Sanayinin gelişmiş olması nüfusu da etkilemektedir. Havzadaki km?'ye düşen nüfus ortalaması, Türkiye geneli nüfus ortalamasının yaklaşık 7,4 katıdır.

MARMARA HAVZASI, J ARAZİKULLANIN HARİTASI|

Alan (ha) — | Alan Yüzdesi(*») 1.005.295 4218 Ekilebilir Alanlar 557.826 2313 Karışık Tarımsal Alanlar 347715 1480 Maki ve Otsu Bitkiler 251.288 10,69 Şehir Yapısı 11728 0,50 Sürekli Ürünler 62.254 2,65 Karasal/İç Sular 53.986 2,30 Endüstri, Ticaret ve Ulaşım Birimleri 51.524 2,19 Diğer Alanlar 8384 0,36 Toplam 2350.000 100

--- Sayfa 9 (OCR) --- T.C. Ta

im ve Orman Bakanlığı

6 KORUNANALANLAR

Marmara Havzası'nda 17 adet sulak alan, 3 adet milli park, | adet tabiat anıtı, 2 adet tabiat koruma

alanı, 2 adet özel çevre koruma bölgesi, 3 adet yaban hayatı geliştirme sahası, 10 adet tarihi anıt

ve 41 adet tabiat parkı yer almaktadır.

Sıra No Sulak Alanlar Sıra No Milli Parklar

1 / Büyük ve Küçük Kemikli Tuz 1 Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı (Suvla) Gölü ğ İğneada Longoz Ormanları Milli Parkı

2 — Büyükçekmece ve Küçükçekmece j — Troya Tarihi Müli Parkı — — Gölü

3 — Çatalca Büyükkokmuş ve Küçükkokmuş Gölleri »

4 — Dupnisa Mağarası

» Sıra No Tabiat Anıtları M

6 — Gökçeada Lagünü Sulak Alanı 1 Sabasi Firtirelae Tabisi Aritı

7 — Gönen Deltası Sulak Alanı

8 — HamamGölü

9 — Hersek Lagünü Sulak Alanı

Ha — Z— ——— Tabint Koruma Alanı

11 ERRRE 1 | Beykoz Göknarlık Tabiat Koruma Alanı

12 Meriç Deltası Sulak Alanı 2 | Kasatura Körfezi Tabiat Koruma Alanı

13 MertGölü H

14 — PedinaGölü

15 — Saka Gölü

(Erikli / Keşan / Edire)

17 —| TuzGölü (Karaincirli / Enez /

Edimme)

--- Sayfa 10 (OCR) --- TC

Sıra No Tabiat Parkları D | Atatürkörmanm ——— 2 Avcıkoru 3 Ayvatbendi 4 Ballıkayalar 5 Bentler 6 Beşkayalar 7 AA 8 Çamlıköy 9 Çilingoz 10 Danamandıra u Danişment 12 Değirmenburnu 13 — Delmece Yaylası ——— u Dilbunu 15 İmasburnu 16 Erikli Tepe 17 Falih Rıfkı Atay 18 Fatih Çeşmesi 19 Fatih Sultan Mehmet

20 Gaziler Dağı

21 Gökçetepe

22 Göktürk Göleti 23 Göztepe

u Hacetderesi

5 | Harmankaya

26 İrmak

27 Kartaltepe

28 Kirazlıbent

29

30 Marmaracık Koyu 31 Mehmet Akif Ersoy 32 Mihrabat K 33 Neşetsuyu

x — Ormanya

35 Parkorman

36 Polonezköy

37 Suadiye | 38 Şamlar

39 Türkmenbaşı

40 Uzunkum

41 Vakıf

Tarım ve Orman Bal

Sıra No 1

Özel Çevre Koruma (ÖÇK) Bölgesi Saros Körfezi Özel Çevre Koruma (ÖÇK) Bölgesi

2 Marmara Denizi ve Adalar Özel Çevre Koruma (ÖÇK) Bölges

SıraNo — Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları ı | Çilingoz (Çatalca / İstanbul) | 2 O Feneryolu (Sariyer / İstanbul) 3 Seyrek (Kandıra / Kocaeli)

Sıra No Tarihi Anıtlar

-. 57. Alay Anıtı

2 Conkbayırı Mehmetçik Anıtı 3 Çamburnu Anıtı 4 — Çanakkale Şehitler Abidesi 5 İlk Şehitler Anıtı | 6 Mehmet Çavuş Anıti ——— y Nuri Yamut Anıtı ——— 8 Sığındere Sargı Yeri Anıtı 9 aö — 10 Yahya Çavuş Anıtı

--- Sayfa 11 (OCR) --- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı

7 SUKÜTLELERİ 71 — YerÜstü Su Kütleleri

Havzanın Avrupa Kıtası'nda kalan kısmı (A — Bölümü), yaklaşık 9.084 km'lik alan kaplamaktadır. Havza içerisinde yer alan ve önem derecesi yüksek olan akarsular incelendiğinde, Azaklı, Çayırlar, Kanal, Kanlıdere, Kavak, Kınıklı, Koca, Kule, Mutlu, Pabuç, Şerefli, Seymen ve Tekeke Dereleri bu bölümde bulunmaktadır. Havzanın bu bölümünde en uzun akarsu Mutlu Deresi'dir. Bu dere Türkiye — Bulgaristan sınırını oluşturmakta ve batıdan doğuya doğru akarak Karadeniz'e mansaplanmaktadır.

Havzanın Anadolu tarafında kalan doğu kısmının (B — Bölümü) alanı yaklaşık 7.664 km?'dir. Havzada Balaban, Çayağzı, Dil, Göksu, Karanlık, Kumla, Serin ve Türknil Dereleri ile Karsak ve Sarısu Çayları gibi önem derecesi yüksek olan dereler bulunmaktadır. Bu bölümdeki en uzun dere ise Çayağzı Deresi'dir. Dere, İstanbul sınırları içinden Karadeniz'e mansaplanmaktadır.

Havzanın — Anadolu — tarafında — kalan — güneybatı kısmı (C — Bölümü) yaklaşık 6.152 km?'lik alana sahiptir. Biga, Çan, Çanakkale, Gönen, Koca ve Umurbey Çayları ile Değirmen, Kaz ve Kocaköy Dereleri, havzanın önemli dereleridir. Havzanın bu bölümündeki en uzun dere Biga Çayı'dır ve Marmara Denizi'ne mansaplanmaktadır.

--- Sayfa 12 (OCR) --- ve Orman Baka

--- Sayfa 13 (OCR) --- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı

Marmara Havzası'nda 9 adet doğal göl bulunmaktadır. Havzada 67 adet planlaması/inşaatı devam eden ya da işletmede olan baraj ve 181 adet planlaması/inşaatı devam eden ya da işletmede olan

gölet bulunmaktadır.

--- Sayfa 14 (OCR) --- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı 72 — Yer AltıSu Kütleleri Marmara Havzasında yedi adet yeraltısuyu alt havzası bulunmaktadır.

Kuzey Marmara Alt Havzasında; 1438 adet sondaj kuyusu bulunmakta olup, jeolojik formasyonların

nitelikleri dolayısıyla kısıtlı yeraltısuyu rezervine sahiptir.

Karadeniz Alt Havzasında; 148 adet sondaj kuyusu bulunmakta olup, jeolojik formasyonların nitelikleri

ve besleme durumu nedeniyle yeraltısuyu rezervi sorunu bulunmamaktadır.

Ağva Alt Havzasında: 264 adet sondaj kuyusu bulunmakta olup, havzada yoğun yerleşim oluştuğundan, gerek beslenme şartlarının beslenme imkanları azaldığı gibi, işletilebilir miktar ve kalite yönüyle akifer

özelliğini kaybetmiş durumdadır.

Körfez Alt Havzasında; 3244 adet sondaj kuyusu bulunmakta olup, havzada İzmit körfezi ile Gebze arasında yer alan Mesozoyik yaşlı kireçtaşları, yaygın olduğu bölgelerde akifer olma özelliği göstermekle birlikte, günümüzde tamamen kentleşme ve yapılaşma nedeni ile üzeri beton yapılarla örtülerek süzülme

alanları çok azalmış, hatta yok olmuştur.

İznik Alt Havzasında; 664 adet sondaj kuyusu bulunmakta olup, jeolojik formasyonların nitelikleri ve

besleme durumu nedeniyle yeraltısuyu rezervi sorunu bulunmamaktadır.

Gönen Alt Havzasında; 559 adet sondaj kuyusu bulunmakta olup, olan alüvyon akifere beslenim miktarı

düşük olması yeraltısuyu yönünden olumsuz kabul edilmiştir.

Biga Alt Havzasında; 1609 adet sondaj kuyusu bulunmakta olup, havzadaki akiferlerin süzülme şartları her geçen gün olumsuz yönde gelişmektedir.

--- Sayfa 15 (OCR) --- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı

8 TARİHİ TAŞKINLAR

Taşkın riski ön değerlendirme çalışmalarında, daha önceden yaşanmış taşkınların değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından (DSİ, AFAD, AKOM, Belediyeler vb)) tarihi taşkın bilgileri istenmiş ve temin edilen veriler tasniflenmiştir. Bunun yanı sıra, 2000 — 2021 yılları arasındaki tüm gazete haberleri “sel” veya “taşkın” başlıkları incelenmiş ve haberlerde belirtilen

taşkınlar kayıt altına alınmıştır.

1955 — 2021 yılları arasında havzaya ait 336 adet taşkın verisinin olduğu, bu taşkınlarda da toplam 69 can kaybının yaşandığı tespit edilmiştir.

İllere Göre Yaşanan Taşkın Sayıları (1955-2021)

Kırklareli 1 1 Tekirdağ Ka 15

Yalova NNN 17

Balıkesir / Na 20

Bursa MNN 26

Kocaeli MNMN 47

İstanbul KA 55 Canakkale — METTERKEETAN AMT M SE | |

İLAdı

o 20 40 60 80 100120 140 160 180 Taşkın Sayısı

Yıllara Göre Yaşanan Taşkın Sayıları (1955-2021)

2020-2021 2015-2020 aa (

2010-2015 — aa 26

2005-2010 — ea 13

2000-2005 mammmmammı (4

1995-2000 / aa 16

1990-1995 mmmm 6

1985-1990 mammmm 10

1980-1985 — ua 7

1975-1980 mmmm &

1970-1975 aa 23

1965-1970 aa 25

1960-1965 LT A 1 1955-1960 — aa 2(

o 10 20 30 40 50 60 70 80 90 Taşkın Sayısı

Yıllar

--- Sayfa 16 (OCR) --- T.C, Tarım ve Orman Bakanlığı 9 HARİTA ÇALIŞMALARI

Hidrodinamik modelleme için gerekli harita verileri, dere yatağı içerisinden alınan en kesitler, dere yatağı dışında taşkın yayılımının olduğu bölgelerde kullanılan güncel sayısal yüzey modeli (SYM) ile altlıklarından ve dere yatağı üzerindeki sanat yapılarının rölevelerinden oluşmaktadır. Buna göre; modlelleme yapılacak akarsu güzergâhlarında, il, ilçe merkezi ve nüfusu 2.000 kişi ile 100.000 kişi arasında olan yerleşim yerlerinde en çok 100 m'de bir, nüfusu 100.000 kişi üzerinde olan yerleşim yerlerinde en çok 50 m'de bir, nüfusu 2.000 kişi altında yerleşim yerleri ile ekonomik aktivite ve tarım alanlarında ise en çok 2.000 m'de bir adet olmak üzere en kesitler alınmıştır. Kesit daralması ile genişlemesinin bulunduğu bölgelerde, kurpların bulunduğu bölgelerde, tüm sanat yapılarının ve diğer su yapılarının memba ve mansabında ayrıca ek en kesitler alınmıştır. Akarsular üzerinde bulunan köprü, menfez, regülatör, vb. her

türlü unsurun, tüm sanat yapılarının yerinde röleveleri alınmıştır.

Çanakkale — Çan İlçe Merkezi

--- Sayfa 17 (OCR) --- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı

10 HİDRODİNAMİK ANALİZ ve TAŞKIN SU DERİNLİĞİ / TEHLİKE HARİTALARI

Proje kapsamında riskli bulunan her bir derede, taşkın yayılım alanlarının belirlenmesi, taşkın anındaki suyun yüksekliğinin ve hızının tespiti, dere yatağı kapasitesinin tespiti, taşkın su derinliği ve taşkın tehlike haritalarının hazırlanması amacıyla, günümüz koşullarındaki en iyi bilgisayar şartları kullanılarak hidrodinamik modelleme çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Proje kapsamında 580 adet modelleme çalışması

yapılmıştır. Yapılan analizler sonucu 62 adet akarsunun kapasitesi yeterli bulunmuştur.

Hidrodinamik Model ve Kapasitesi Yeterli Dere Sayıları Balıkesir — İBilecik Yalava (45-0) — (20.1) / / (1-0) | Bursa (44-2)

Kocaeli R Çanakkale (104 -4) (114-1)

Kırklareli (13-2) Tekirdağ (51-3)

İstanbul Büme (179-49) (9-0)

Hidrodinamik Model Türü | — Adet —| Kapasitesi Yeterli Dere 1 Boyutlu 291 2 Boyutlu 289 © Toplam 580

--- Sayfa 18 (OCR) --- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı

11 TAŞKIN SU DERİNLİĞİ / TEHLİKE HARİTALARI

Hidrodinamik modelleme sonuçlarına göre taşkın ile ilgili yayılımları temsil edebilmek amacıyla iki farklı harita oluşturulmaktadır. Bunlar Taşkın Su Derinliği Haritaları (TSDH) ve Taşkın Tehlike Haritaları'dır.

(TTH). Taşkın Su Derinliği Haritaları taşkının yayılma sınırları ile bu sınırlar içerisindeki su derinliklerini

gösteren haritalardır.

Haritası

GösTERİM —a

Te Dereceleriin) Ca B öi -arn Mi crenım

Bursa - Gemlik - Karsak Çayı - Taşkın Tehlike Haritası

--- Sayfa 19 (OCR) --- Taşkın risk analizi, yaşanması olası bir taşkının; ekonomik, sosyal ve çevresel anlamda etkilerini tespit etmek amacı ile gerçekleştirilmektedir. Taşkın tehlike haritalarında daha çok taşkının fiziksel sonuçlarına

yer verilirken, taşkın risk haritalarında ekonomi, popülasyon ve çevreye verdiği zararlara yer verilmektedir.

Bursa - Gemlik - Karsak Çayı - Taşkın Risk Haritası (Stratejik Tesisler)

--- Sayfa 20 (OCR) --- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı

Bursa - Gemlik - Karsak Çayı - Taşkın Risk Haritası (Ekonomik Aktiviteler)