Cumhurbaşkanı Kararı
Kuzey Ege Havsası Su Tahsis Planı ve Eylem Planının Onaylanması Hakkında Karar (karar Sayısı: 9963)
- Mevzuat no
- 9963
- Kabul tarihi
- 03.06.2025
- Resmî Gazete
- 04.06.2025
- RG sayısı
- 32920
- Tertip
- 5
--- Sayfa 1 (OCR) --- 4 Haziran 2025 ÇARŞAMBA Resmi Gazete Sayı : 32920
CUMHURBAŞKANI KARARI
CG Karar Sayısı: 9963
Ekli “Kuzey Ege Havzası Su Tahsis Planı ve Eylem Planı”nın onaylanmasına, | sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 435/A maddesi gereğince karar verilmiştir.
3 Haziran 2025
Recep Tayyip ERDOĞAN CUMHURBAŞKANI
--- Sayfa 2 (OCR) --- T
KUZEY EGE HAVZASI
SU TAHSİS PLANI ve EYLEM PLANI
ANKARA
--- Sayfa 3 (OCR) --- İÇİNDEKİLER
HAVZANIN TANITIMI VE NÜFUSU.. HAVZANIN SU POTANSİYELİ SUKALİTESİ... yaaen SEKTÖREL SU İHTİYACI VE TAHSİS DURUMU. İçme ve Kullanma Suyu Sektörü. Çevresel Su İhtiyacı. Tarım Sektörü Su İhtiyacı Sanayi Sektörü. Enerji Sektörü.. Madencilik Sel Hayvancılık Sektörü Balıkçılık ve Su Ürünleri Yetiştiriciliği Sektörü Turizm Sektörü. 410 Ambalajlı Su Sektörü .. 4.11 Diğer Sektörler (Ormancılık vb.) SOSYO-EKONOMİK ANALİZ... SONUÇ VE DEĞERLENDİRME EYLEMPLANI...
Kuzey Ege Havzası Havza Su Tahsis Planı
--- Sayfa 4 (OCR) --- KUZEY EGE HAVZASI SEKTÖREL SU TAHSİS PLANI
Su kaynaklarına olan ihtiyaç ve talebin giderek artması, zaman ve konuma göre bu kaynağın arzu edilen miktar ve kalitede bulunamaması, mevcut su kaynaklarının ekonomik, çevresel ve sosyal faydalar içinde en verimli şekilde kullanımını gerekli kılmaktadır. Bu nedenle insanlar ve diğer canlılar için hayati önem taşıyan suyu ve hidrolojik döngüyü sürdürülebilir su yönetimi ile korumak bir zorunluluk haline gelmektedir. Su kaynaklarının havza ve sektörel alt havza ölçeğinde paylaşımının sağlanması, gelecekte her sektörün ihtiyacı olan suyun sosyo-ekonomik koşullar ve ihtiyaçlar göz önüne alınarak adil bir şekilde karşılanması maksadıyla “Kuzey Ege Havzası Su Tahsis Planı (SSTP)” hazırlanmıştır.
2021 yılında başlayan Kuzey Ege Havzası SSTP Hazırlanması Projesi 2023 yılında tamamlanmıştır. Proje kapsamında kurum ziyaretleri, veri toplama ve sahada anket çalışmaları (su kullanımları, su kaynakları, büyüme planlamaları, ödeme isteklilikleri vb hususlarını içeren) yapılmıştır. İlgili tüm paydaşların katılım sağladığı İlerleme ve Yönlendirme Kurulu Toplantıları gerçekleştirilmiştir. Plan 3 hidrolojik alt havza ve 11 sektör dikkate alınarak gerçekleştirilmiştir. Bu sektörler içme ve kullanma suyu, çevresel su, tarım, hayvancılık, balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği, sanayi, madencilik, enerji, turizm, ticari ambalajlı) su ve ormancılık sektörleridir. Plan kapsamında sektörlerin öncelik sıraları ve ihtiyaç duyulan su miktarı dikkate alınarak sürdürülebilir ve planlı bir şekilde paylaşımı esas alınmıştır.
KUZEY EGE HAVZASI SU TAHSİS PLANI
2-HAVZADAKİ YERLEŞİMLER
Açıklamalar C3 Haat ada
C3 Yaamrlseharamsa u S ( tsnn
Susurlük Havzası
EGE DENİZİ
susrane
Şekil 1. Kuzey Ege Havzası Yerleşim ve Alt Havza Sınırları
Proje kapsamında yürütülen çalışmalar Mevcut Durum Analizi, Sektörel Su Talepleri Analizi ve Sektörel Su Tahsis Planı hazırlanması olmak üzere üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Havzanın mevcut yer üstü ve yeraltı su kaynakları ile sektörel su kullanımları belirlenmiştir. Herhangi bir yıla ait veriler
Kuzey Ege Havzası Havza Su Tahsis Planı
--- Sayfa 5 (OCR) --- Kuzey Ege Havzası Su Tahsis Planı Hazırlanması Projesi
© yılın bitiminden sonra raporlanıp sistemlere girilmektedir. Proje başlangıç tarihi 2021 yılı olması, kurum ve kuruluşların en güncel verileri 2020 yılına ait olması nedeniyle mevcut yıl olarak 2020 yılı seçilmiştir. Belirlenen sektörel su ihtiyaçları kuraklık şartları ve gelişimler göz önüne alınarak mevcut durum (2020 yılı) ile 2024, 2025, 2026, 2027, 2028, 2029, 2035 ve 2041 yılları için hesaplanmıştır.
1 HAVZANINTANITIMI VE NÜFUSU
Kuzey Ege Havzası; coğrafi olarak Marmara ve Ege Bölgelerinin etki alanında bulunmakta olup, doğusunda Susurluk Havzası, güneyinde Gediz Havzası, kuzeyinde Marmara Havzası ve batısında ise Ege Denizi ile çevrilidir. Havza, İzmir, Balıkesir, Manisa ve Çanakkale illerini kapsamaktadır. Anadolu yarımadasının en batı kesiminde bulunan Kuzey Ege Havzası, 38-40* kuzey enlemleri ile 26-28* doğu boylamları arasında bulunmaktadır. Havza sınırı kuzeyde Çanakkale Boğazı *ndan başlamakta, Kayalıdağ, Kazdağ ile Kocakatran Dağları su bölümü çizgisinden geçmekte; doğuda Havran, Bergama, Savaştepe, Soma ve Kırkağaç ilçelerinin sınırlarını izlemekte; güneyde Kılıçdağ, Dumanlıdağ su bölümü çizgisinden geçerek Foça ilçesi yakınlarında Ege Denizi 'ne bağlanmaktadır. Anadolu Yarımadası *nın bir bölümü olan Kuzey Ege Havzası içerisinde bazı küçük adacıklarla beraber Ayvalık ilçesi karşısında Alibey Adası da bulunmaktadır.
Tablo 1 Kuzey Ege Havzası'nda Yer Alan İller ve Alansal Dağılımı
k Toplam Alanı | İlin Havza İçindeki | İlin Havzaya Giren Havzanın İllere Göre (ha) Alanı (ha) Kısmı (9e) Alansal Dağılımı (9)
Manisa 1.333.900 154613 11,59 15,68
İzmir 1.189.100 305.229 25467 3LI4
Balıkesir 1.458.300 217.199 14.89 22,02
Çanakkale 981.700 309.089 31,49 31,34
Havzanın mevcut durumda toplam nüfusu 876.788 kişi olup, bu nüfusun 9478i kentsel nüfusu 9422'si kırsal nüfusu temsil etmektedir. 2007-2020 dönemi nüfus verisi beş farklı nüfus projeksiyon yöntemi (İller Bankası, Aritmetik Artış, Geometrik Artış, Azalan Hızlı Artış ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Nüfus Projeksiyon Yöntemleri) kullanılarak 2053 yılına kadar ilçe bazlı kırsal ve kentsel nüfus projeksiyonları tahmin edilmiştir. Yöntemler arası değerlendirmeler neticesinde kentsel ve kırsal yerleşim yerlerinde mühendislik uygulamalarında en çok kullanılan ve en eski yöntemlerden biri olan İller Bankası metodunun kullanılması uygun bulunmuştur. Minimum nüfus hesaplamaları için kentsel ve kırsal yerleşimlerde ise Azalan Hızlı Artış metodu kullanılmıştır. Buna göre 2053 yılı için havza nüfusu minimum 991.673 kişi, maksimum 1.624.690 kişi olarak hesaplanmıştır.
Tablo 2 Kuzey Ege Havzası Nüfusu
Kuzey Ege Havzası Mevcut ve Gelecek Dönem Toplam Nüfusu AltHavza | 2020 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2035 | 2041 | 2053 Minimum | 876.788 | 904.948 | 909.962 | 914.787 |919.428 | 923893 |947319 |965.819 |991.673 Maksimum | 876.788 | 958.748 | 976.205 | 994.037 | 1.012.254 | 1.030.864 | 1151343 | 1-288.630 | 1.624.690
Kuzey Ege Havzası Havza Su Tahsis Planı
--- Sayfa 6 (OCR) --- 2 HAVZANIN SUPOTANSİYELİ
2016 yılında DSİ Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan Kuzey Ege Havzası Master Plan Raporu çalışmasına göre Üst Kuzey Ege, Orta Kuzey Ege ve Alt Kuzey Ege olarak 3 ana alt havzaya bölünen havzanın mevcut yıllık ortalama yer üstü su potansiyeli 1985 hm? olarak hesaplanmıştır. Yıllık ortalama yeraltı suyu (YAS) beslenimi 569 hm>, emniyetli yeraltı suyu rezervi 455 hm'tür.
Kullanılabilir su potansiyeli hesaplanırken baraj, göl ve depolamalar, göletler, YAS emniyetli rezervi, havza içinde alt havzalar arası ya da havza dışından su transferleri, tarım sektöründe geri dönen sular, içme kullanma suyu sektöründe kullanılmış sular ve ara havza akımları dikkate alınmıştır.
Kuzey Ege Havzası Sektörel Su Tahsis Planı Projesi kapsamında kullanılan akım değerleri DSİ Genel Müdürlüğü Master Plan çalışmalarından alınmıştır. Master plan çalışmaları kapsamında hesaplanan bu değerler halihazırda havzadaki doğal akım değerlerinin onaylı en son halidir. Rapor kapsamında verilen yıllık değerler ile yapılan istatistiksel hesaplar ile tüm su kütlelerinin kuraklık şartlarındaki ortalama su potansiyelleri bu proje kapsamında hesaplanmış olup havza toplam su potansiyeli Tablo 4 ile sunulmuştur.
Tablo 3 Kuzey Ege Havzası Normal ve Kuraklık Şartlarına Göre Toplam Potansiyeli
Kuzey Ege Havzası Toplam Su Potansiyeli (hm?/yıl)
Hafif Kurak T Şiddetli Kurak — Çok Şiddetli Şart M İ
YÜS Potansiyeli 1985,03 1480444 975,86 49221
Su Potansiyeli
YAS Potansiyeli 455,45 368,68 285,10 168,60
Toplam Su Potansiyeli | 2.440,47 1-849,12 1.260,97 660,83
Proje kapsamında her alt havza ve her projeksiyon yılı için hafif kurak, orta kurak, şiddetli kuraklık ve çok şiddetli kuraklık şartı için kullanılabilir su potansiyeli değerleri hesaplanmıştır. Kullanılabilir su potansiyeli; ekolojik dengenin korunması amacıyla çevresel akış için bırakılması gereken su miktarı ve buharlaşma haricinde kalan su miktarıdır.
Tablo 4 ve Şekil 2 iletüm projeksiyon yıllarında kurak şartlara göre kullanılabilir su potansiyeli detayları verilmiştir.
Tablo 4 Kuzey Ege Havzası Kuraklık Şartlarına Göre Kullanılabilir Su Potansiyeli
Kuzey Ege Havzası Kullanılabilir Su Potansiyeli (hm'/yıl)
Kuraklık Şartı | 2020 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2035 | 2041 No um — 2.699,22 |2.761.41 | 2.789,01 | 2.836,75 | 2.834,97 | 2.853,54 | 2.857,29 Hafif Kurak Şart 2.108,22 |2.173,23 | 2.201,64 | 2.250,60 | 2.249,01 | 2.265,45 | 2.268,21 )rta Kurak Şart — 1.516,09 |1.584,23 | 1.613,15 | 1.663,L11 | 1.662,21 | 1.677,76 | 1.679,59
T 893449 |968,27 | 1.000,02 | 1.052,04 | 1.051.80 | 1.068,08 | 1 OTI,33 Çok Şiddetli Kurak Şart
825,16 - |900,76 - |933,86 | 986,60 | 986,04 | 1.000,85 | 1.004,41
Kuzey Ege Havzası Havza Su Tahsis Planı
--- Sayfa 7 (OCR) --- Kurak Şartlara Göre Kullanılabilir Su Potansiveli
Projeksiyon Yılları a Xormal Dü ff Kurak Şart M Orta Kurak Şart MŞiddetli Kurak Şart M Çok Şiddetli Kurak Şart
Şekil 2 Projeksiyon Yıllarında Kurak Şartlara Göre Kullanılabilir Su Potansiyeli
3 SUKALİTESİ
Su kalitesinin değerlendirilmesi maksadıyla 2020 yılında tamamlanan Kuzey Ege Havzası Nehir Havza Yönetim Planı Projesi verilerinden faydalanılmıştır.
Yer üstü su kalitesi ile ilgili değerlendirmeler 30.11.2012 tarihli ve 28483 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren “Yer Üstü Su Kalitesi Yönetmeliği” (2021 yılı değişikliği) esaslarına uygun olarak EK-5 Tablo 2 ve EK-6 Tablo 9'a göre gerçekleştirilmiştir. Genel yer üstü su kalitesi sınıfı 1 izleme istasyonunda iyi, 43 izleme istasyonunda orta 14 istasyonda izleme istasyonunda zayıf, 2 izleme istasyonunda ise kötü olarak tespit edilmiştir.
Havzada yerüstü sularının içme ve kullanma suyu kalitesi “İçme Suyu Temin Edilen Suların Kalitesi ve Arıtılması Hakkında Yönetmelik” kapsamında değerlendirilmiş olup Zeytinli ve Güzelhisar Barajlarının A2 sınıfında, diğer içme suyu temin edilen ve edilmesi planlanan barajların ise A3 sınıfında olduğu belirlenmiştir.
Kuzey Ege Havzası Nehir Havza Yönetim Planının Hazırlanması Projesi kapsamında yer alan izleme istasyonlarının analiz sonuçları tarımsal sulama suyu kalitesi açısından TS 7739 Standardına ve Suların Yeniden Kullanımı Rehber Dokümanı'na göre değerlendirilmiştir.
Yeraltı suyu kalitesi ile ilgili değerlendirmeler 17.02.2005 tarih ve 25730 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren “İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkındaki Yönetmelik”e göre ve EPA (Environmental Protection Ageney, 2012) tarafından hazırlanmış “Suların Yeniden Kullanımı Yönergesi”ne göre yapılmıştır. Analizler sonucuna göre izleme yapılan toplam 31 YAS kütlesinin 12 tanesinin nihai kalite durumu iyi, 19 tanesinin nihai kalite durumu ise zayıf olarak belirlenmiştir.
Kuzey Ege Havzası Havza Su Tahsis Planı
--- Sayfa 8 (OCR) --- 4 SEKTÖREL SU İHTİYACI VE TAHSİS DURUMU
Kuzey Ege Havzası'nda su talepleri analizi çalışmaları kapsamında, çevresel su ihtiyacı, içme ve kullanma suyu, hayvancılık, balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği, turizm, ambalajlı su, ormancılık, sanayi, maden, enerji ve tarım sektörlerinin havza bazında su kullanımları incelenmiştir. Kuzey Ege Havzası konumu ve iklimi nedeniyle tarım sektöründe oldukça gelişmiş bir havzadır ve su kullanımlarının *674'ünü tarım sektörü oluşturmaktadır. Havzadaki nüfusun ve sanayileşmenin yoğunluğu nedeni ile içme suyu sektörü 9610 ile ikinci sırada, sanayi sektörü ise üçüncü sırada yer almaktadır. Bu sektörler dışındaki 6 sektörün (enerji, madencilik, turizm, hayvancılık, ambalajlı su, ormancılık sektörleri) toplam su ihtiyacı ise 966'lık bir kısmı oluşturmaktadır.
4.1 — İçme ve Kullanma Suyu Sektörü
Kuzey Ege Havzası'nda içme kullanma suyu ihtiyacı mevcut durumda 103,8 hm*'yıl olarak tespit edilmiştir. Gelecek yıllar için içme kullanma suyu ihtiyacı projeksiyonlarında üç farklı senaryo kullanılmıştır. Bu senaryolardan su iletim hatları için kayıp oranlarının gelecek dönemlerde iyileşme sağlamadan aynı kalacağını öngören senaryo kabul edilerek su ihtiyacı projeksiyonları yapılmıştır. Hesaplamalarda kentsel ve kırsal yerleşimler için maksimum nüfus sonucunu veren İller Bankası yönteminin sonuçları kullanılmıştır. Havzada içme kullanma suyu ihtiyacı 2025 yılı için 113,15 hmö/yıl, 2053 yılı için ise 184,29 hm?/yıl olarak hesaplanmıştır. Tablo 5 İçme ve Kullanma Suyu Talep-Tahsisi ve Ekonomik Geliri (hm?/yıl) Kuraklık | —İhtiyaç-Tahsis- Şartı Gelir/Yıl — | Su Thtiyacı (hm'iya) |103.80 | T13,15 | 115,18 | 117,25 | 119,37 | 121,54 | 134,83 Su Tahsisi (hm'/yıl) | 96,07 |104,68 | 109,12 | 110,98 | 112,98 | 115,03 | 127,36 Ekonomik Gelir Tnikem) 146,2 | 159,3 | 165,9. | 168,9 | 1719 | 175.0 | 193.8 Su İhtiyacı (hm'/yıl) ej 113,15 | 115,18 | 117,25 | 119,37 | 121,54 | 134,83 Su Tahsisi (hmt/yıl) . 86,14 | 95,42 | 100,45 | 101,39 | 103,09 | 109,28 Ekonomik Gelir (Milyon TL)
2020 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2035
- azıçı | dasçı | 1529 | 1543 | 1568 | 166,3
İçme ve Kullanma Suyu Sektörü Su İhtiyacı (bm3/yıl)
2024:111.16 2041:149,68
2029; 121,54
2020:103.8
Yıllar
Şekil 3 İçme ve Kullanma Suyu Sektörü Normal Kuraklık Durumu Su İhtiyacı
Kuzey Ege Havzası Havza Su Tahsis Planı
--- Sayfa 9 (OCR) --- 4.2 — Çevresel Su
Kuzey Ege Havzası'nda yer alan alt havzaların yer üstü su kaynakları ile depolama tesisleri için hesaplanan doğal akımlar kullanılarak 8 farklı yönteme göre çevresel akış hesapları yapılmıştır. Çevresel Akış Hesaplamaları; Debi Süreklilik Eğrisi-490; ABF Metodu, Islak Çevre Metodu; GEFC Metodu; Tennat Metodu (kötü ekolojik kalite sınıfı için); Tennat Metodu (iyi ekolojik kalite sınıfı için) ve Aylık Ortalama Akımın (9610) Metodu ve Son 10 Yıllık Akımın 9610 Metodu'na göre yapılmıştır. Her alt havzada bulunan ana kol ve önemli yan kolların mansabındaki açık debi ölçümü olan akım gözlem istasyonlarında ve havzadaki tüm barajlar için çevresel su ihtiyacı hesaplanmıştır.
Proje kapsamında ekosistemin devamlılığı için sisteme bırakılması gereken çevresel su ihtiyacı değerleri için; - Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nden temin edilen ve “HES Projeleri ve Diğer
Hidrolik Proje Talepleri için Değerlendirme Raporu”nda yer alan çevresel akış değerleri aynen kullanılmıştır,
» Çevresel akış değeri belirlenmemiş depolama ve AGİ noktalarında Islak Çevre Yöntemi ile belirlenen değerler kullanılmıştır,
- Akım gözlem istasyonu ve/veya herhangi bir depolama bulunmayan kolların çevresel akış değerleri için ise alt havza ortalaması kullanılmıştır.
- ÇED öncesi işletime açılmış barajlarda çevresel akış değerinin belirlenebilmesi açısından Islak Çevre Metodunun uygulanabilirliğinin kontrol edilip, Islak Çevre metoduna uygun barajlar için metot sonuçları aynen (9410'un üzerinde ise) kabul edilmiştir Metodun uygulanamadığı barajlar için akımın 9610'unun can suyu olarak kabul edilmiştir.
Tablo 6 Kuzey Ege Havzası Alt Havza Bazlı Çevresel Su İhtiyacı
Kuzey Ege Havzası Çevresel Su İhtiyacı (hm'/yıl) Alt Havza 2020 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2035 | 2041 Üst Kuzey Ege 52,96 | 52,96 | 5296 | 52,96 | 5422 | 5422 | 5422 | 5422 Orta Kuzey Ege 3554 | 35.54 | 38.60 | 38.60 | 3229 | 5404 | 5404 | 54,04 Alt Küzey Ege 26,58 | 26,58 | 26,68 | 26,68 | 26,68 | 26,68 | 26,68 | 26,68 Kuzey Ege Havzası | 115,08 | 115,08 | 118,24 | 118.24 | 133,19 | 13494 | 134,94 | 134,94
*Takladalı çevrerel alış değerleri alt Ravza bazlı Tateleniren proje Rapvamında helirlenimiş nablafarın memibaznansap Tiçkleri göz önünde Balumduratmanştır. A akarsuı kalu üzerinde bulunan çevresel akış noktalarından en mansapıta buluran nakia içi belirlanmiş olan çevreset alıy değeri leili akarsuyun can sıyar alarak kabul edilp hesaplara dahil edilmişiir.
Çevresel Akış Su İhtiyacı (hm3/yıl)
2041: 13404 2020:115.08
Şekil 4 Çevresel Akış Su İhtiyacı
Kuzey Ege Havzası Havza Su Tahsis Planı
--- Sayfa 10 (OCR) --- 4.3 — Tarım Sektörü Su İhtiyacı
Kuzey Ege Havzası sınırlarında yer alan toplam 4 il (İzmir, Balıkesir, Manisa ve Çanakkale) ve 20 ilçenin son 10 yıllık bitki grupları incelenmiştir. Bu bitkilerin bitki su tüketimleri ile yeterli ve kısıtlı su uygulamaları koşullarında sulama zamanı planlamaları oluşturulmuştur. Her bir ilçe ve her bir bitki düzeyinde uygulanacak sulama suyu — verim ve sulama suyu- net gelir ilişkileri belirlenmiştir. Havza içerisindeki sulama alanları meteoroloji istasyonlarının etki alanı, havza sınırı ve ilçelere göre sulama gruplarına ayrılmıştır. Her grup için Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli kapsamında il ve ilçelerde desteklenen tüm ürünlerin yer aldığı optimum bitki deseni (OBD) ve sulama alanı net gelir değerleri hesaplanmıştır.
Havzada toplam 149 adet sulama işletmesi ve 25 adet sulama grubu yer almaktadır. Sulama alanlarının değerlendirilmesinde mevcut durum 2020 yılı olarak kabul edilmiş olup, su — tahsis modelinde kullanılacak yıllar; 2024, 2025, 2026, 2027, 2028, 2029, 2035 ve 2041 şeklinde düzenlenmiştir. Aylık sulama suyu ihtiyaçları sulama suyu kaynağının 90100 olduğu koşullarda en yüksek, 9620 olduğu koşullarda en düşük çıkmıştır. Diğer yandan, gelecek dönemler için işletmeye açılan sulamalar olmasına karşın, işletmeden çıkacak olan sulamaların varlığı ve artan sulama randımanları nedeniyle aylık sulama suyu ihtiyaçları ya benzer ya da daha düşük seviyede elde edilmiştir.
Tablo 7 Tarımsal Sulama Alan ve Randıman Değerleri
Net Sulama Alanı (ha) | Ortalama Sulama Randımanı (*4) 108.937 067 109.261 069 112.260 072
2027 112.260 074
2028 118.824 076
2029 118.824 077
2035 119.370 0484
2041 119.370 090
Bitki su ihtiyaçlarının belirlenmesinde CROPWAT yazılımı ile Penman-Monteith eşitliği kullanılmıştır. Sulama zamanı planlaması IRSIS yazılımı kullanılarak yapılmış, OBD'nin ve sulama suyu-net gelir ilişkilerinin belirlenmesinde doğrusal olmayan programlama teknikleri kullanılmıştır.
Kuraklık şartları ve gruplar için elde edilen OBD sonuçlarından yararlanılarak yeterli su kaynağı kapasitesi ve kısıtlı su kaynağı kapasitesi koşullarında her sulama alanı için yıllık net sulama suyu ihtiyacı belirlenmiştir.
Tarım işletmelerinin net sulama suyu ihtiyacı kuraklık şartlarına ve sulama gruplarına göre değişim göstermektedir. Kuraklık şiddeti arttıkça yağış azaldığından tarım işletmesi için gerekli sulama suyu miktarı artmaktadır.
Kuzey Ege Havzası Havza Su Tahsis Planı
--- Sayfa 11 (OCR) --- Tablo 8 Tarım Sektörü Talep-Tahsisi ve Ekonomik Geliri (hm?/yıl) İhtiyaç-Tahsis-
Gelir/Yil | Su fhtiyacı (hm?/ya) | 1.389,5 | 7829 | 776,51 | 760.25 | 773,82 | 759,62 | 69123 | 636,55 Su Tahsisi (hm'/yı) | 1.389,5 | 586,9 | 580,19 | 588,44 | 609,26 | 600,55 | 558,66 | 520,61 Ekonomik — Gelir İ CMilyon TL)
Su İhtiyacı (am'yı) | — — | 9682 | 954444 | 93472 | 953.84 | 936.63 | 853,53 | 786,97 Su Tahsisi (hmfyı) 31831 | 3516 | 35716 | 393.84 | 39323 | 398.8 | 38847 Ekonomik — Gelir (Milyon TL)
2020 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2035 | 2041
1470,5 | 1.794,10 | 1.850,10 | 1.910,90 | 1.990,00 | 1.994,40 | 2.029,80 | 2.049,90
786 | sıra | 9426 | 1.045.60 | 1.060,80 | 1.174,50 | 1.238,00
Tarım Sektörü Su İhtiyacı (hm*/yıl)
SOL18
2041:636.55
2030 Yıllar
Şekil 5 Tarım Sektörü Normal Kuraklık Durumu Su İhtiyacı
44 — Sanayi Sektörü
Kuzey Ege Havzası'ndaki sanayi faaliyetleri ülke genelinde önemli bir paya sahiptir. Havza genelinde petrol ürünleri, çelik imalatı, diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı ve gıda ürünleri imalatı ön plana çıkmaktadır.
Havzada sanayi sektörü organize sanayi bölgeleri, tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgeleri ve tekil endüstriler olmak üzere üç ayrı başlık altında incelenmiştir. Sanayi sektörünün gelecek yıllar için su ihtiyaçları belirlenirken bölgedeki büyüme ve kalkınma planları hedefleri, sahada gerçekleştirilen anket çalışmaları dikkate alınmıştır. Bu planlar doğrultusunda sektörde büyümeler ile birlikte atıksuların geri kazanımları ve artan teknolojinin beraberinde getirmiş olacağı az su kullanımı hedeflenmektedir.
Kuzey Ege Havzası'nın sanayi sektörü 2020 yılı toplam su ihtiyacı 101,62 hm?/yıl, 2041 yılı toplam su ihtiyacı 104,93 hm'/yıl olarak hesaplanmıştır.
Sanayi sektörü su ihtiyaçları büyük oranda yer altı suyu kaynaklarından karşılanmaktadır. İçme ve kullanma suyu çekimlerinin YAS bütçelerinde oluşturduğu yüksek baskılar nedeniyle sanayi sektörü karşılanma oranları düşük kalmaktadır.
Kuzey Ege Havzası Havza Su Tahsis Planı
--- Sayfa 12 (OCR) --- Tablo 9 Sanayi Sektörü Talep-Tahsisi ve Ekonomik Geliri (hm'/yıl) Thtiyaç-Tahsis- Gelir/Yıl Su İhtiyacı (amtiyıl) Su Tahsisi (hm3/yıl) | 73,38 | 78,39 80,34 82,28 8423 83,62 8247 78,22 —| Ekonomik Gelir (Milyon TL) Su İhtiyacı (hmiyıl) Su Tahsisi (hm3/yıl) 61,20 62,54 6940 T0,18 70,56 6774 63,81 Ekonomik Gelir (Milyon TL)
2020 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2035 | 2041
101,62 | 105,88 | 107,61 | 10933 ( 11106 | 110,26 | 108,90 | 10493
38.146,1 | 56.506,0 | 61.262,9 | 66.423,5 | 71.996,0 | 75.183.8 | 110.913,7 | 160.136.8
105488 | 107.61 | 109,33 D 111,06 | 11026 | 108,90 | 104.93
44.107,7 | 47.693,9 | 56.025,6 | 59.988.1 | 63.415,8 | 91.105,8 | 130.656,3
Sanayi Sektörü Su İhtiyacı (bm'/yıl)
140 0 2024:104,1
80 2020:101.62
2045
Şekil 6 Sanayi Sektörü Normal Kuraklık Durumu Su İhtiyacı 4.5 — Enerji Sektörü
Kuzey Ege Havzası Enerji Sektöründe geleceğe yönelik edinilen bilgiler ışığında havza sınırlarında yeni bir enerji santralinin planlanmamakta ve mevcut santrallerin büyüme planları bulunmamaktadır. İşletmede olan Habaş Aliağa DGKÇ Santrali yetkililerinden edinilen bilgiler ışığında tesisin projeksiyon dönemi içerisinde 90100 deniz suyu kullanımına geçişi sebebiyle sektörün su ihtiyacının nihai projeksiyon yılı olan 204 1'de 36 hm” olarak sabit kalacağı kabul edilmiştir.
Tablo 10 Kuzey Ege Havzası Enerji Santralleri
Enerji Kaynağı | TesisSayısı | — Kurulu Güç (MWe) — | Su Kullanım Miktarı (hm”) Hidroelektrik 1 249 Rüzgar T4TTIS Teotermal 2725 Biyokütle 17,05 Doğalgaz 104323 Kömür 1544 Proses Atık 152 Motorin 25 Fuel Oil 314,35 TOPLAM 446513
&
Kuzey Ege Havzası Havza Su Tahsis Planı
--- Sayfa 13 (OCR) --- Hidroelektrik santraller için su tüketimi değil su kullanımı mevcut olduğundan havzadaki çok düşük kapasiteli | adet lisanslı HES için bir hesaplama yapılmamıştır.
Enerji sektörü su ihtiyaçları yer altı suyu kaynaklarından karşılanmaktadır. İçme ve kullanma suyu çekimlerinin YAS bütçelerinde oluşturduğu yüksek baskılar nedeniyle enerji sektörü karşılanma oranları düşük kalmaktadır.
Tablo 11 Enerji Sektörü Talep-Tahsisi ve Ekonomik Geliri (hm'/yıl)
İhtiyaç-Tahsis- Gelir/Yıl Su İhtiyacı (hm?/yıl) | 5422 | 4183 | 4037 | 3891 | 3745 | 36 36 | Su Tahsisi (m'yın | 35.92 | 349 | 3476 | 3461 | 3447 | 3433 | 3426 Ekonomik Gelir (Milyon TL) Su İhtiyacı (hm?iyıl) | - | are3 | 4037 | 3891 | 3r7as | 36 36 | 36 Su Tahsisi (hmt/yıl) | - 30 30 | 30 | 30 30 30 | xa Ekonomik Gelir (Milyon TL)
2020 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2035
3468,4 | 3.369,9 | 33564 | 32419 | 33284 | 33149 | 3308,1
- |2896,76 |2.896.76 |2.896,76 | 2.896,76 | 2.896,76 | 2.896,76 | 2.896,76
Enerji Sektörü Su İhtiyacı (hm/yıl)
2035:36.00
2024:43.29
2029:36.00 2041:36,00
2025 2030 2035 Yıllar
Şekil 7 Enerji Sektörü Normal Kuraklık Durumu Su İhtiyacı 4.6 — Madencilik Sektörü
Kuzey Ege Havzası'nın madencilik sektöründe en önemli etkiye sahip IV. Grup altın, linyit, kömür madenleridir. Havzada bu maden gruplarının üretimini yapan tesislere yapılan saha gezileri sırasında tesis bilgi ve planlamalarını içeren anketler yapılmıştır. Havzada bulunan başlıca maden işletmelerine uygulanan bu anketlere göre Ovacık ve Çukuralan'da bulunan ve Koza Altın İşletmeleri tarafından işletilmekte olan altın madenlerinde tesisin üç yıl işletilmesini sağlayacak kadar rezerv bulunduğu, ancak yeni maden yatağı arayışının eş zamanlı olarak devam ettiği bilgisi edinilmiştir. Ege Linyitleri'ne bağlı kömür madenleri için ise herhangi bir kapasite artışı veya azalışı ön görülmediği bilgisi yetkililer tarafından beyan edilmiştir. Ayrıca Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nden havza sınırları içerisinde yer alan maden üretim tesislerin son üç yıllık üretim verileri incelenmiş olup bir artış trendi elde edilemediği gibi düşüş trendi olduğu gözlenmiştir. Tüm bu hususlar göz önüne alınarak su tüketim
Kuzey Ege Havzası Havza Su Tahsis Planı
--- Sayfa 14 (OCR) --- değerlerini düşürmek yerine, mevcut üretim değerlerinin 2041 uzun vadeli projeksiyon yılına kadar sabit devam edeceği kabulü yapılarak toplam su ihtiyacı 3,16 hm*/yıl olarak belirlenmiştir. Tablo 12 Madencilik Sektörü Talep-Tahsisi ve Ekonomik Geliri (hm'/yıl) İhtiyaç-Tahsis- Gelir/Yıl DELEEİLLAEEEİEEİEAERME Su Tahsisi (hm?/yıl) 3,12 &12 3,12 312 3,12 3412 311 3411 EKonomik el aa Çig 6 |28.005.6 | 28.005,6 | 28.005.6 28.005.6 |28.005.6 |2715.6 | 27.825,5 (Milyon TL) Su İhtiyacı (hmi/yıl) - 3416 3,16 3416 316 316 3,16 3,16 Su Tahsisi (hm'/yıl) - 2,78 2,77 2,82 2,79 2,79 2,15 2,74
Ekonomik Gelir (Milyon TL)
2020 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2035 | 2041
24.853,8 | 24.763,8 | 25.214,0 | 25.033,9 | 24.943,9 | 24.583,7 | 24.493,6
Sektörü Su İhtiyacı (hm>/yıl)
2024;3,16
2041:3,16
2020 2025 2030 2035 Yıllar
Şekil 8 Madencilik Sektörü Normal Kuraklık Durumu Su İhtiyacı
47 Hayvancılık Sektörü
Kuzey Ege Havzası'nda hayvancılık sektörü su ihtiyacı analizinde büyükbaş, küçükbaş ve kümes hayvanları dikkate alınmıştır. Birim su kullanımları süt için yetiştirilen büyükbaş hayvanlar için 150 İt/gün, et için yetiştirilen büyükbaş hayvanlar için 80 lt/gün, küçükbaş hayvanlar için 15 lt/gün ve kümes hayvanları için 0,25 lt'gün kabul edilmiştir. Gelecek yıllardaki hayvan sayıları toplam nüfus artış hızı oranları doğrultusunda projekte edilmiştir.
Kuzey Ege Havzası'nın hayvancılık sektörü 2020 yılı toplam su ihtiyacı 19,44 hm/yıl, 2041 yılı toplam su ihtiyacı 23,63 hm?/yıl olarak hesaplanmıştır.
Kuzey Ege Havzası Havza Su Tahsis Planı
--- Sayfa 15 (OCR) --- Tablo 13 Hayvancılık Sektörü Talep-Tahsisi ve Ekonomik Geliri (hm*/yıl) İhtiyaç-Tahsis- Gelir/Yıl Su İhtiyacı (hm?iyıl) | S | 2042 | 2061 | 2081 | 21 01 2243 Su Tahsisi (hm?/yıl) | 199 | 20 ts | 2034 | 20,54 | 2073 21489 Ekonomik Gelir (Milyon TL) Su İhtiyacı (hm'iyit) | — - | 2042 | 2061 | 2081 | 2i or 2243 Su Tahsisi (hm/yıl) - | 1689 | amar P asza | is ao 18,69
Ekonomik Gelir (Milyon TL)
2020 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2035
13123 D L.378,1 | 1.393,9 | ramı,o | 1.422,7 1.500,8
- | rassa Paa7322 | 1.260,9 | 12472 1.280,8
Hayvancılık Sektörü Su İhtiyacı (hm?/yıl)
203:
Şekil 9 Hayvancılık Sektörü Normal Kuraklık Durumu Su İhtiyacı
4.8 — Balıkçılık ve Su Ürünleri Yetiştiriciliği Sektörü
Kuzey Ege Havzası genelinde balıkçılık faaliyetleri ağırlıklı olarak sazan ve alabalık üretimleri üzerindedir. Havzadaki toplam tesis sayısı 17 olup toplam üretim kapasitesi 1.591 ton/yıl'dır. Üretim biçimi genel olarak beton havuzu ve ağ kafestir. Gelecek dönem analizleri yapılırken Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğünün Yönlendirme ve Çalışma Grubu toplantılarındaki görüşü doğrultusunda havzada yapılacak Muhtemel yatırımlar göz önünde bulundurularak 2041 Projeksiyon yılında sektörün su ihtiyacında 9620 oranında artış sağlanmıştır.
Kuzey Ege Havzası'nın balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği sektörü 2020 yılı toplam su kullanımı 39,93 hm”/yıl, 2041 yılı toplam su kullanımı 47,91 hm*/yıl olarak hesaplanmıştır.
Balıkçılık ve su ürünleri sektörü kullandığı suyu kaynağına geri ver: in su tüketimi söz konusu olmamaktadır.
Kuzey Ege Havzası Havza Su Tahsis Planı
--- Sayfa 16 (OCR) --- Tablo 14 Balıkçılık ve Su i ve Ekonomik Geliri (hm'/yıl)
2025 | 2026
Kuraklık| —Thüyaç-Tahsis- Şartı Gelir/Yil — | Sulhtiyacı (hmiyıl) 41426 | Su Tahsisi (hm'iyıl) 08 | Na Ekonomik Gelir
(Milyon TL)
Su İhtiyacı (hm3yıl) Su Tahsisi (hm/yıl) Ekonomük Gelir (Milyon TL)
258 | 258
Balıkçılık ve Su Ürünleri Sektörü Su İhtiyacı (hm*/yıl)
Mu_wı
N 2029:42.59 2020:39.93
2025 2030 2035 2040 Yıllar
Şekil 10 Balıkçılık ve Su Ürünleri Yetiştiriciliği Sektörü Normal Kuraklık Durumu Su İhtiyacı
49 — Turizm Sektörü
Kuzey Ege Havzası turizm yönünden önemli bir potansiyele sahiptir. Tarihi, kültürel ve doğal değerleri ile turizm faaliyetlerinin yoğun olduğu bölgede yer almaktadır. Havzada turizm sektörü su ihtiyacı belirlenirken havza içerisinde yer alan tesislerin geceleme verileri dikkate alınmıştır. İller Bankası İçme Suyu Tesislerinin Etüt Plan ve Projelerinde kullanılan otellerde yatak başına kullanılan su miktarı günlük 500 It/kişi alınmıştır. Turizm sektörünün gelecek yıllardaki su ihtiyacı belirlenirken tesislerin geçmiş yıllardaki geceleme sayıları ve bölge kalkınma planları değerlendirilmiştir.
Kuzey Ege Havzası'nın turizm sektörü 2020 yılı toplam su ihtiyacı 1,45 hm?/yıl, 2041 yılı toplam su ihtiyacı 3,61 hm?/yıl olarak hesaplanmıştır.
Kuzey Ege Havzası Havza Su Tahsis Planı
--- Sayfa 17 (OCR) --- 99
Su İhtiyacı (hm/yıl)
Su Tahsisi (hm?/yıl)
0,66
Ekonomik Gelir (Milyon TL)
47 | 40
98
Turizm Sektörü Su İhtiyacı (hm>/yıl)
2024:1,93
Su İhtiyacı (hm'/'yıl)
2025
2035:3,01
2030 Yıllar
2041:3.61
2040
Şekil 11 Turizm Sektörü Normal Kuraklık Durumu Su İhtiyacı
4.10 Ambalajlı Su Sektörü
Kuzey Ege Havzası'nda 3 adet ambalajlı su tesisi mevcut olup bu tesisler Orta Kuzey Ege Alt Havzası'nda yer almaktadır. Sektörde geleceğe yönelik yapılması muhtemel yeni yatırımlar göz önüne alınarak 2041 yılındaki su ihtiyaçlarında 9425 oranında artış gerçekleşeceği öngörülmüştür.
Kuzey Ege Havzası'nın ambalajlı su sektörü 2020 yılı toplam su ihtiyacı 0,29 hm>/yıl, 2041 yılı toplam su ihtiyacı 0,36 hmyıl olarak hesaplanmıştır.
Kuzey Ege Havzası Havza Su Tahsis Planı
--- Sayfa 18 (OCR) --- Tablo 16 Ambalajlı Su Sektörü Talep-Tahsisi ve Ekonomik Geliri (hm*/yıl)
Kuraklık | — İhtiyaç-Tahsis- Şartı Gelir/Yıl V Su İhtiyacı (hm'/yıl) | 029 | 0,30 | 0.30 | 030 | 031 | 031 | 0,33 — |Su Tahsisi hm'iyı) | 02e 930 | 030 | ösi | o31 | 033 — PEkonomik Gelür — İcMülyon TL) Su İhtiyacı (hm'/yıl) | — 030 | 030 | osı | osi Su Tahsisi (hm'/yıl) - 030 | 030 | 030 | 050 Ekonomik Gelir (Milyon TL)
2020 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2035
38,8 401 |öaor | sis | ais | as,s
. hi | ao ao | aoi | 40
Ambalajlı Su Sektörü Su İhtiyacı (hm/yıl)
» 2020:0.29
01
o 2020 2025 2030 2035 2040 Yıllar
Şekil 12 Ambalajlı Su Sektörü Normal Kuraklık Durumu Su İhtiyacı
411 Diğer Sektörler (Ormancılık vb.)
Kuzey Ege Havzasında ormancılık sektörü su ihtiyacı yangın havuzlarında depolanan ve fidanlık alanlar için kullanılan su hacminden oluşmaktadır. Kuzey Ege Havzası sınırları içerisinde yer alan fidanlık alanların su ihtiyaçları 0,142 hm?/yıl olarak belirlenmiştir. Yangın söndürme havuzlarına ait kapasite bilgilerinden yola çıkarak yapılan hesaplamalar sonucunda Çanakkale, Balıkesir, İzmir ve Manisa illerinin su ihtiyacı (107.650 ton/yıl) 0,112 hm?/yıl olarak belirlenmiştir.
Havzadaki mevcut durum ormancılık su ihtiyacı 0,25 hm? iken, sektöre dair gerçekleşecek muhtemel yatırımlar göz önüne alınarak 9625 oranındaki su ihtiyacı artışı ile 2041 yılında 0,32 hm*'e ulaşması öngörülmüştür.
Kuzey Ege Havzası Havza Su Tahsis Planı
--- Sayfa 19 (OCR) --- Tablo 17 Ormancılık Sektörü Talep-Tahsisi ve Ekonomik Geliri (hm”/yıl)
Thüiyaç-Tahsis- Gelir/Yıl Su İhtiyacı (hm?/yıl) 0,25 0,26 0,27 0,27 03 Su Tahsisi (hm>/yıl) 025 0,26 0,27 0,27 0,3 Ekonomik Gelir (Milyon TL) Su İhtiyacı (hm/yıl) - 0,27 0,27 03 Su Tahsisi (hm?/yıl) - 027 0,27 03 Ekonomik Gelir (Milyon TL)
2020 | 2025 ( 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2035
21 21 22 | 23 Ki 25
22 | 23 l 25
Ormancılık Sektörü Su İhtiyacı (bm?/yıl)
2020;0.25
Su İhtiyacı
e
2025 2030
Yıllar
Şekil 13 Ormancılık Sektörü Normal Kuraklık Durumu Su İhtiyacı
5 SOSYO-EKONOMİK ANALİZ
Havzada yapılan sosyo-ekonomik analizler kapsamında sahada anket çalışması yapılarak havzanın sosyo-ekonomik mevcut durumunun tespiti, su kullanımına yönelik tutumların ve su kaynaklarına yönelik görüşlerin tespiti yapılmıştır. Havzanın sosyo ekonomik yapısı sektörler bazında ele alınmıştır.
Havzada sektörel bazda birim su tüketimleri hesaplanmış olup su tahsisine bağlı olarak elde edilen ekonomik gelir değerleri belirlenmiştir.
Kuzey Ege Havzası Havza Su Tahsis Planı
--- Sayfa 20 (OCR) --- Tablo 18 Birim Su Tüketim Başına Üretilen Ekonomik Değerler
Sektör Adı Üretilen Ekonomik Değer (TL/m') İçme ve Kullanma Suyu LER Hayvancıl 68,53 Balıkçılık ve Su Ürünleri 0,63 Turizm 7416 Ambalajlı Su 133.81 Ormancılık 10,96 Sanayi** 519,91-2.047,26 Madencilik 9005,02 Enerji 96,56 Tarım* 2,45-3,94
* Normal durum OBD 96 100 su kapasitesi için Net Gelir değerleri kullanılarak hesaplanmıştır.
* Tarım Sektörünün yıllara ve kuraklık koşullarına göre değişen su ihtiyacına bağlı olarak birim su tüketimi ile üretilen ekonomik değerleri 2 45 ile 3,94 TL/m? arasında değişmektedir.
** Sanayi Sektörünün yıllara göre değişen su ihtiyacına bağlı olarak birim su tüketimi ile üretilen ekonomik değerleri 519,91 ile 2.04726 TL/m” arasında değişmektedir.
Kuzey Ege Havzası'nda tüm sektörlerde üretilen toplam ekonomik gelir mevcut durumda (2020) 72 milyar 631 milyon TL iken, 2041 yılında normal durumda su tahsisi azalmasına karşın 195 milyar 186 milyon TL'ye ulaşacağı tespit edilmiştir. Bu kapsamda havzada en fazla su kullanan tarım sektöründe
bitki deseninin ekonomik değeri artıracak şekilde seçilmesi önem kazanmaktadır.
Tarım Sektörü Su Tahsisi ve Ekonomik Gelir
XD ——Ekenomük Gelir -CŞK
Şekil 14 Normal Durum ve Çok Şiddetli Kurak Durumda Tarım Sektörü Su Tahsisi ve Ekonomik Gelir
Kuzey Ege Havzası Havza Su Tahsis Planı