Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2024/1277 E. 2024/1694 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/2312 E., 2024/427 K. HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2022/428 E., 2023/967 K. Taraflar arasındaki konkordato tasdiki isteminden dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince istemin kabulüne karar verilmiştir. Kararın bir kısım alacaklılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı asli müdahil ... vekili, asli müdahil ... vekili, asli müdahil ... vekili, asli müdahil ... vekili, asli müdahil ... vekili, asli müdahil ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. İSTEM İstemci vekili dilekçesinde özetle; müvekkillerinin yedek parça üretimi işi yaptıklarını, gerçek kişi müvekkilinin şirketlerin hissedarı olduğunu, dünya genelinde ve ülkemizde yaşanan ekonomik sıkıntı sonucunda, döviz kurlarının yükselmesi ve buna bağlı olarak kredi faizlerinin yükselmesi, temel girdilerin fiyatlarının artması, bankaların yeni kredi kullandırmaması, kredi limitlerini düşürmesi nedenleriyle müvekkillerinin ödemelerde zorlanmaya başladıklarını, gerçek kişi müvekkilinin davacı şirketlerin bankalardan kullandığı tüm kredilere müşterek borçlu ve müteselsil kefil olduğunu, tenzilat konkordatosu talep etmediklerini, borçlarını konkordatonun tasdiki kararının bağlayıcı olmasından itibaren 3'er ay arayla 60 (Altmış) aylık vade ile ödemek istediklerini ileri sürerek, öncelikle geçici ve kesin mühlet kararı verilmesini ve konkordato projelerinin tasdikini talep etmiştir. II. CEVAP Alacaklılar vekilleri tarafından sunulan müdahale dilekçelerinde; bir kısım alacaklılar davanın reddini istemişlerdir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istemcilerin konkordato revize projesinin alacaklılar toplantısında ve sonrasında İİK'nın 302/2 maddesinde aranan nisabın üzerinde alacaklılar tarafından kabul edildiği, şirketlerin borca batık olmadığı, bu çerçevede konkordato projesinin başarıya ulaşma imkanı olduğundan, alacaklılar yönünden konkordato projesinin tasdik koşullarının oluştuğu, davacıların ödeme teklifinin kaynakları ile uyumlu olduğu gerekçesiyle istemcilerin konkordato projelerinin tasdikine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde bir kısım alacaklılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır. B. İstinaf Sebepleri 1.Alacaklı Türk ... Bankası A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; müvekkili bankanın nisaba dahil edilen ve genel kredi sözleşmesine dayalı alacak tutarının hatalı tespit edildiğini, bu durumun yapılan oylamada aranan çoğunluğun hesaplanmasında hatalı tespite neden olduğunu, böylece istemcilerin alacaklıyı zarara uğratma amacıyla hareket ettiği ve İİK'nın 297. maddesine aykırı davrandığının açık olduğunu, banka ve finans kurumları haricindeki alacaklıların alacak nevi olan çeklerin alacak miktarının, bankaların alacak miktarlarına nazaran çok fazla olduğunun dikkat çektiğini, konkordato sisteminde tasdik için gerekli çoğunluğun manipülasyonla sağlanabildiğini, mahkemece bu durumun yeterli tetkik ve araştırma ile nazara alınmadığını belirterek, İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve konkordato tasdik talebinin reddine karar verilmesini istemiştir. 2.Alacaklı ... Bankası A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; istemcilerin borca batık olmadığını, buna rağmen konkordatonun tasdik edilmesinin alacaklıların borçlu karşısında aşırı ve makul olmayan zararına neden olduğunu, konkordato ön projesinin samimi ve gerçekleştirilebilir olmaktan uzak olduğunu, konkordato mühletinin borçlunun mali durumunun iyileşmesine katkı sağlamayacağını, ön projede müvekkili banka alacaklarına yer verilmediğini/ hatalı yer verildiğini, kanunda sayılan belgelerin tamamının verilmediğini ve/veya verilen belgeler ve bu belgelerdeki bilgilerin bir kısmının eksik ya da hatalı olduğunu, dosyaya sunulan Komiser Kurulu raporları ve bilirkişi raporunun eksik ve yetersiz olduğunu, itirazlar karşılanmadan hüküm tesis edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve konkordato talebinin reddine karar verilmesini istemiştir. 3.Alacaklı ... Bankası A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; istemcilerin daha önce konkordato başvurusunda bulunduklarını, tasdik kararının Bölge Adliye Mahkemesince kaldırıldığını ve kararın Yargıtay tarafından onandığını, henüz bu karar kesinleşmeden iş bu konkordato tasdik başvurusunun yapıldığını, ikinci başvuru usule uygun olmadığı gibi istinaf mahkemesince ortaya konulmuş olan eksikliklerin de giderilmediğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve konkordato tasdik talebinin reddine karar verilmesini istemiştir. 4.Alacaklı ... T.A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece nisaba katılmaları gereken tutar ile ilgili kararda alacaklarının eksik belirlendiğini, bu durumun oy nisabının belirlenmesine de etkili olduğunu, istemciler vekilince duruşma sonrasında rehinli malların muhafazası ve satışının karar tarihinden itibaren 1 yıl ertelenmesi hususunda dilekçe verilmişse de işbu istinaf başvurusunu yaptıkları tarih itibariyle mahkemece bu yönde bir karar verilmediğini, iş bu talebin kabul görmesi halinde de konkordato talebinin reddine karar verilmişken, rehinli malların satış ve muhafazasının ertelenmesine karar verilmesinin rehinli alacaklıların alacağına kavuşmasını geciktireceğini, mahkemece bu yönde karar verilirse rehinli malların muhafazası ve satışının ertelenmesine yönelik kısmının da kaldırılarak talebin reddine karar verilmesini talep etiklerini belirtmiştir. 5.Alacaklı T. ... Bankası A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; istemcilerin daha önce yaptıkları konkordato talebi üzerine verilen red kararının onandığını, dolayısıyla kesin hüküm ve derdestlik itirazında bulunduklarını, konkordato talep edenlerin varlıklarının borçlarından önemli ölçüde fazla olduğunu, dolayısıyla İİK'nın 285. maddesindeki başvuru koşullarının oluşmadığını, ayrıca İİK'nın 286. maddesindeki belgeler eksik olduğunu, oy kullanma süresi sona erdikten sonra müvekkili bankanın nisaba dahil alacaklarının kısmen kabul edildiğini, kararın kesinleşmesinden itibaren 36 ay taksitle borçların ödenmesine dair kararın hakkaniyetsiz olup alacaklıların telafisi imkânsız zararlara uğratılacağını, kararın kesinleşip ödemelerin yapılmasının 5 yılı bulacağını, bunun yanında 2019-2022 tarihleri arasındaki önceki konkordato süreci eklendiğinde ödeme yapılmayan 9 yıllık sürenin alacaklılar açısından katlanılamaz bir durum olduğunu,depo kararı da verilmediğini belirterek, İlk Derece Mahkemesinin 18.09.2023 tarihli ara kararının ve 26.09.2023 tarihli nihai kararının kaldırılmasına ve konkordato tasdik talebinin reddine karar verilmesini istemiştir. 6.Alacaklı ... Bankası A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; Yargıtay içtihatlarına göre istemciler borca batık değil ise öngörülen uzun vadenin borçlunun kaynakları ile orantılı olmadığını, yine borca batık olmadığı tespit edilen istemci şirketin borçlarını faizsiz ödemesi kararının hukuka ve yasanın amacına aykırı olduğunu, konkordatonun tasdiki şartları kamu düzeninden olduğundan İİK'nın 305/son maddesi gereği mahkemece re'sen vadenin kısaltılması yoluna gidilmesi gerektiğini, tasdik kararının alacaklıları telafisi imkânsız zarara uğratacağını, istemciler tarafından daha önce yapılan konkordato başvurusu üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi'nin 2021/1266 Esas sayılı kararı kaldırılmasına karar verildiğini, dava henüz kesinleşmeden iş bu başvurunun yapıldığını, bu durumun dürüstlük kuralına aykırı ve alacaklıların zararına olduğunu, istemcilerin birbirinden alacaklıymış gibi gösterilerek nisabın istemciler lehine artırılmasının hukuka ve yasaya aykırı olduğunu, istemcilerin kötü niyetle başvuruda bulunduklarını ve muvazaalı işlemleri bulunduğunu, istemciler tarafından sunulan konkordato ön projesi sadece ... Otomotiv şirketine dayandırılmış olup, diğer istemciler yönünden ayrı özgün bir proje ibraz edilmediğini, konkordato komiseri raporunda istemci şirketlerin borç ödeme kapasitesi oluşmadığının belirtildiğini, istemci ...'nun teklif ettiği tutarın kaynakları ile orantılı olup olmadığına raporda yer verilmediğini, eksik inceleme ile tanzim edilmiş komiser raporu ve mali verilere dayanılarak hüküm kurulmasının hukuka ve kanuna aykırı olduğunu, müvekkili banka alacaklarının gerekçe gösterilmeden reddedildiğini, depo kararı verilerek çekişmeli alacak davası açmaları için alacaklılara süre tanınması gerektiğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir. 7.Alacaklılar ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde; kesinleşmiş işçi alacaklarının konkordato projesinde gösterilmediğini, mahkeminin yaptıkları başvuruyu dikkate almayarak imtiyazlı işçi alacağı bulunmadığı yönünde karar verildiğini, daha önceki konkordato red kararının onanarak kesinleştiğini, kesin hüküm ve derdestlik itirazında bulunduklarını belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine veya talebin reddine karar verilmesini istemiştir. 8.Alacaklı ... Katılım Bankası A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece sadece ... Yedek Parça... A.Ş. yönünden alacağının altında bir miktarla nisaba katılmasına, fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verildiğini, nisapların hukuka uygun bir şekilde sağlanmadığını, tasdik kararıyla hem müvekkili banka alacağının eksik tutarda kabul edildiğini, hem de 36 aylık uzun bir vadeye yayılarak müvekkilinin ve diğer alacaklıların alacaklarına ulaşmasının zorlaştırıldığını, istemcilerin borca batık olmadığını, müvekkili bankanın lehine ipotekli taşınmazların satışı yoluna giderek alacaklarını kısa sürede tahsil edebilecekken verilen tasdik karar sebebiyle en az 36 ay boyunca alacağının tamamını tahsil edemeyeceğini, borçluların borçlarını böylesine uzun bir vadede ödemelerine olanak sağlayan İlk Derece Mahkemesi kararının sırf bu yönü ile dahi açıkça hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, istemciler tarafından daha önce de konkordato talebinde bulunulduğunu red kararının onanarak kesinleştiğini, Derdestlik ve kesin hüküm itirazları görmezden gelinerek tasdik kararı verildiğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve istemcilerin konkordatonun tasdiki taleplerinin reddine karar verilmesini istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile konkordatonun tasdiki prosedürünün bir "dava" olmayıp, HMK'nın 382/(2)-f.6 ve 7. fıkraları uyarınca çekişmesiz yargı işi olduğu, teknik anlamda "dava" niteliğinde olmayan bu "talep" ile ilgili, aynı Kanunun 385/(1). maddesinde tanımlandığı şekilde niteliğine uygun düşmediğinden, HMK'nın 114. maddesindeki derdestlik ve kesin hüküm ile ilgili dava şartlarının uygulanması olanağı bulunmadığı,aynı Kanunun 388/(1). maddesi hükmüne göre istinaf yoluna başvuran bazı alacaklılar vekillerinin derdestlik ve kesin hüküm itirazlarının dikkate alınmadığı yolundaki itirazlarının yerinde olmadığı,kanunda çekişmeli alacakların ayrıca dava konusu edilmesine imkan sağlandığı, çekişmeli hale gelmiş alacakların istinaf sebebi yapılmasına ve bu tutarların bölge adliye mahkemesince belirlenmesine yasal olanak bulunmadığı,çekişmeli alacakların depo ettirilmesi hususu tamamen ilk derece mahkemesinin takdirinde olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle alacaklılar ... Bankası A.Ş., Türk ... Bankası A.Ş., ... Bankası A.Ş., ... T.A.Ş., ... Bankası A.Ş. ve ... Katılım Bankası A.Ş. vekillerinin nihai karara, alacaklı ... T.A.Ş. vekilinin 24.10.2023 tarihli Ek Karar istinaf başvurularının esastan reddine karar karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde ... Bankası A.Ş., Türk ... Bankası A.Ş., ... Bankası A.Ş., ... T.A.Ş., ... Bankası A.Ş. ile ... Katılım Bankası A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır. B. Temyiz Sebepleri Temyiz eden alacaklılar vekilleri temyiz dilekçelerinde, istinaf dilekçesinde ileri sürdükleri sebepleri temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, konkordatonun tasdiki istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk İİK’nın 285 vd. maddeleri 3. Değerlendirme Konkordato, borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için başvurabileceği kendine özgü bir cebri icra kurumudur. Konkordatoda amaç, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen, mali durumu bozulmuş olan ve borçlarını ödeyip faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluyu koruyarak mali durumunun iyileşmesini sağlamak ve alacaklıların, borçlunun muhtemel bir iflasına nazaran, daha fazla ölçüde alacaklarına kavuşma olanağı yaratmaktır. Konkordato ile alacaklılar, alacaklarının bir kısmından vazgeçerler ve/veya borçluya, ödeme konusunda belirli bir vade tanırlar. Borçlunun borcun belli bir yüzdesini ödemeyi taahhüt ettiği ve alacaklıların da kalan alacaklarından vazgeçtiği durumda tenzilat konkordatosu söz konusu olur. İçinde bulunduğu mali koşullara göre borçluya borçlarını belirli bir oran ve/veya vadeyle ödeme imkanı verilmesi hem borçlu bakımından ve hem de alacaklılar bakımından olumlu sonuçlar doğurur. Aksi halde bu durumdaki borçlunun iflas etmesi, faaliyetlerinin tümüyle sona ermesine ve alacaklıların alacaklarını büyük oranda tahsil edememelerine neden olacaktır. Konkordato vade verilmesi, tenzilat yapılması ve bu ikisinin birlikte istendiği karma konkordato şeklinde olabilir. İİK’nın 305/1-b maddesi uyarınca borçlunun teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile uyumlu olması gereklidir. Konkordato mehli talebi ile birlikte mahkemelerce kanundan kaynaklanan birtakım tedbirler alınmakta ve bu tedbirler tasdik kararı verilmesine kadar devam etmektedir. Bu süreler kanun koyucu tarafından oldukça kısa tutulmuş olup, kesin olarak belirlenmiştir. Mahkemelerce tasdik kararı verilmesinden sonra uzun bir süre ödemesiz dönemin kabul ediliyor olması tedbirlerin bu süre kadar uzamasına sebep olacaktır ki böyle bir sonuç kanun koyucunun amacına uygun düşmez. Mahkemelerin projeye alacaklıların lehine müdahale etmesi mümkün olduğundan bu süreye müdahale edilmemesi konkordatonun ruhuna aykırı düşecektir. Projede faizsiz ödeme talep edilmesi tipik tenzilat konkordatosunun bir örneğidir. Borca batık olmayan, malvarlığı ile borçlarını ödeyebilecek olan şirketin tenzilat talep etmesi İİK'nın 305/1-b maddesi kapsamında değerlendirilerek teklif edilen projenin davacının malvarlığı ile uyumlu olmadığı sonucuna varılmalıdır. Konkordato ucuz kredi temini yolu olarak kullanılmamalıdır. İİK'nın 305. maddesinde aranan konkordatonun tasdiki şartları kamu düzenine ilişkin olup, mahkeme bunların varlığını re'sen araştırır. Gerekli koşulların bulunmadığını tespit ederse, talebin reddine karar verir. Bu açıklamalar ışığında somut olaya gelindiğinde; İstemciler, iş bu talepten önce 06.11.2019 tarihinde konkordato projelerinin tasdiki istemlerinde geçici mühlet ve kesin mühlet kararları ile tedbirlerden yararlanmış, İlk Derece Mahkemesince 17.05.2021 tarihinde 1 yıl ödemesiz izleyen yıllarda aylık dönemlerde 60 ay eşit taksitle konkordatonun tasdikine karar verilmiş, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi’nin 23.02.2022 tarihli ve 2021/1266 Esas, 2022/294 Karar sayılı kararıyla birkısım alacaklılar vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle konkordato tasdik taleplerinin reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararının istemciler vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairemiz 08.06.2022 tarihli ve 2022/2203 Esas, 2022/3176 Karar sayılı ilamıyla Bölge Adliye Mahkemesi kararı onanmıştır. Somut olayda istemciler, konkordatoya tabi borçlarının tamamını faizsiz olarak tasdik kararının kesinleşmesinden itibaren 36 ay vadede eşit taksitlerle ödemeyi teklif etmiş olup, “faizsiz ödeme” teklifinin tenzilat konkordatosu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, yine istemciler tarafından 36 ay vade teklif edildiği halde tasdik kararının kesinleşmesine kadar geçecek ödemesiz dönemden sonra ödeme dönemi tayini yapılması, şirketlerin borca batık olmadıkları da dikkate alındığında İİK’nın 305/1-b uyarınca teklifin borçlunun kaynakları ile orantılı olması şartına aykırılık oluşturmaktadır. Açıklanan nedenlerle ve özellikle istemciler tarafından ilk konkordato tasdik talebinin reddi sebeplerini değiştirecek finansal ve somut bir durum ortaya konulmamış olduğu da dikkate alındığında istemcilerin konkordato talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle projenin tasdiki doğru olmamış, kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle 1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan harçların istek hâlinde temyiz edenlere iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 23.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.