Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2023/9430 E. 2024/5598 K.

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2020/59 Esas, 2023/43 Karar DAVA TARİHİ: 30.10.2013 KARAR : Kabul Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların Hazine adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozma ilâmına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ...ı köyü 134, 174, 195, 220, 259, 316, 330, 354, 365, 440, 664, 712, 822, 856, 861 ve 695 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların Hazine adına tescilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; idarece teklif edilen bedelin çok düşük olduğunu, taşınmazların verimli araziler olduğunu, gerçek değerinin tespit edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 15.10.2015 tarihli ve 2013/576 Esas, 2015/218 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Mahkemenin 15.10.2015 tarihli ve 2013/576 Esas, 2015/218 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; arazi niteliğindeki ... köyü 695, 712, 134, 174, 220, 195, 664, 440, 330, 856, 861, 259, 316, 365 parsel sayılı taşınmazların arazi niteliğinde kabulü ile olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden, karışık bahçe niteliğindeki ... köyü 354, 822 parsel sayılı taşınmazların kapama karışık meyve bahçesi niteliğinde kabulü ile olduğu gibi kullanılması halinde getireceği meyve net geliri üzerinden değer biçilmesinde yöntem itibarıyla bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak dava konusu 695, 712, 134, 174, 220, 195, 664, 440 parsel sayılı taşınmazların kuru tarım arazisi niteliği, konumu ve yüzölçümü dikkate alındığında değeri belirlenirken kapitalizasyon faiz oranının % 5 uygulanması gerekirken bu oranın % 5,5 olarak kabulü ile az bedel tespiti, dava konusu 330, 856, 861, 259, 316, 365 parsel sayılı taşınmazların sulu tarım arazisi niteliği, konumu ve yüzölçümü dikkate alındığında değeri belirlenirken kapitalizasyon faiz oranının % 4 uygulanması gerekirken bu oranın % 5 olarak kabulü ile az bedel tespiti ve dava konusu sulu ve kuru tarım arazisi niteliğindeki taşınmazlarda münavebeye esas alınan ürünlerin üretim masraflarının brüt gelirlerine göre yüksek oranda alınması (buğday ürününde üretim masrafının brüt gelirden fazla kabulü) ekonomik tarım yapılmasında tereddüt yaratacağından, İl ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerinden birbiriyle çelişen veriler de eklenerek münavebe ürünlerinin üretim masrafları yönünden sorularak sonucuna göre ek rapor alınarak karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir. B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile taşınmazların Hazine adına tesciline karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilli temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; Yargıtay bozma ilâmına uygun değerlendirme yapılmadığını, masrafların brüt gelirin 1/3'ünden fazla tespiti ile kamulaştırma bedelinin çok düşük tespit edildiğini, münavebe ürünlerinin doğru tespit edilmediğini, bir kısım taşınmazın kuru olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, objektif değer artışı eklenmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ve 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarının ilgili bölümleri. 3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 26.9.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arazi niteliğindeki taşınmazlara 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yöntem itibarıyla yerindedir. 3. Buna karşın yapılan incelemede; Mahkemece bozma ilâmına uyulmuşsa da bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Şöyle ki; dava konusu sulu ve kuru tarım arazisi niteliğindeki taşınmazlarda münavebeye esas alınan ürünlerin üretim masraflarının ekonomik tarım yapmaya engel olacak kadar yüksek alınması suretiyle eksik bedel tespiti bozmayı gerektirir. VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalılar vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan Mahkeme kararının BOZULMASINA, Davalılardan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, 08.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.