Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/8745 E. 2024/3458 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2022/467 D.İş, 2022/468 K. SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ SAYISI : 2022/İHK-23835 HÜKÜM/KARAR : Davanın kısmen kabulü / İtirazın reddi SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ SAYISI : K-2022/95391 Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine,İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; 21.04.2019 tarihinde trafik sigortası bulunmayan ... plakalı araç sürücüsünün gerçekleştirdiği tek taraflı trafik kazası sonucunda yolcu olarak bulunan davacının yaralandığını, Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından hazırlanan 25.08.2020 tarihli raporda meydana gelen kaza nedeniyle davacının sürekli maluliyet oranının % 11 olarak belirlendiğini, ardından davacının maluliyetine ilişkin İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Hastanesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından yeni bir rapor alındığını, söz konusu 19.04.2021 tarihli raporda maluliyet oranının Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği kapsamında %10.3, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik cetveline göre ise % 10 olarak tespit edildiğini, aynı raporda geçici iş göremezlik süresinin 120 gün, geçici bakıcı ihtiyacının ise 60 gün olduğunun belirlendiğini, sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı giderleri ve diğer giderlerin ödenmesi amacıyla ...'na 30.06.2020 tarihinde başvuru yapıldığını ancak ödenecek tazminat miktarı üzerinde anlaşma sağlanamadığını, davalı tarafından 01.10.2020 tarihinde sürekli iş göremezlik tazminatı kapsamında ve eksik şekilde 52.336,00 TL ödeme yapıldığını , yapılan bu ödemenin ardından 29.04.2021 tarihinde bakiye tazminat talebinde bulunulmuş ise de talebin davalı tarafından 09.05.2021 tarihinde reddedildiğini ileri sürerek belirsiz alacak davası olarak 5.100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı,100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL bakıcı gideri tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; ıslah dilekçesiyle talebini 174.998,57 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 7.967,41 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 3.983,70 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 186.979,68 TL'ye yükseltmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde;maluliyet raporunun Yönetmeliğe uygun olmadığını, müvekkilinin % 11 maluliyet oranı ve TRH 2010 Yaşam Tablosu ile %1,8 teknik faiz üzerinden %20 müterafik kusur ve % 20 hatır taşıması indirimi uygulanmak suretiyle 01.10.2020 tarihinde 52.336,00 TL tazminat ödemesi yaptığını, bakiye tazminat, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderleri zararlarından sorumlu olmadığını, olayda hatır taşıması ve davalının müterafik kusuru bulunmakta olup ayrı ayrı indirim konusu yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile trafik sigorta poliçesi bulunmayan ... plakalı aracın 21.04.2019 tarihinde tek taraflı yaptığı trafik kazası sonucunda araçta yolcu olarak bulunan davacının %11 oranında sürekli malul kaldığı, geçici iş göremezlik süresinin 120 gün, bakıcı ihtiyacı süresinin 60 gün olarak belirlendiği hususunun Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 25.08.2020 tarihli ve Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından hazırlanan 19.04.2021 tarihli raporları ile sabit olduğu, gerçek zararın tespiti gerektiği bu sebeple yaptırılan aktüer bilirkişi incelemesi sonucu TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak bakiye sürekli iş göremezlik zararı karşılığı 174.998,57 TL, geçici iş göremezlik zararı karşılığı 7.967,41 TL ve geçici bakıcı gideri zararı karşılığı 3.983,70 TL olmak üzere toplam 186.979,68 TL tazminat hesaplandığı, davacının ... plakalı araca sürücüsünün alkollü olduğunu bilerek bindiği, bu durumun zarara ve zararın artmasına neden olduğu bu nedenle alacağa %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği belirtilerek davanın kısmen kabulü ile 139.998,96 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı, 6.373,93 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 3.186,96 TL geçici bakıcı gideri tazminatının 12.05.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir. IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur. B. İtiraz Sebepleri Davalı vekili itiraz dilekçesinde; hesaplamada %1,65 iskonto oranının esas alınması gerektiğini, hükme esas alınan maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olmadığını, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'e uygun güncel rapor alınması gerektiğini, hakem hastane olarak belirlenen Antalya Eğitim Araştırma Hastanesi tarafından tanzim edilen maluliyet raporunda geçici iş göremezlik süresi ve geçici bakıcı süresinin tespit edilmediğini, davalı tarafından yapılan ödemenin güncellencrck hesaplanan tazminattan düşülmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının kaza tarihinde çalıştığına yönelik herhangi bir belgenin müvekkil kuruma sunulmadığını, davacının kaza tarihi itibariyle çalışmıyor olması halinde, geçici iş göremezlik tazminatının hesaplanması yoluna gidilemeyeceğini, müterafik kusur ve hatır taşıması itirazlarının değerlendirilmeden karar verildiğini, davacıya Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödeme yapılıp yapılmadığı, yapıldıysa tutarını bildiren resmi yazının dosyaya sunulması gerektiğini, davacının SGK hizmet dökümü temin edilerek kaza sonrasında kesintisiz olarak maaş almaya devam ettiğinin belirlenmesi durumunda geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri tazminatı talebinin reddi gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı söz konusu olduğunda davacıya ödenen tazminattan herhangi bir gelir vergisi kesintisi söz konusu olmadığından Asgari Geçim İndirimi hariç asgari ücretin hesaplamaya esas alınması gerektiğini, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri taleplerinin teminat dışı olduğunu, temerrüt tarihinin hatalı tespit edildiği, faiz başlangıç tarihinin başvuru tarihi olması gerektiğini ileri sürerek Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararıyla; davacının maluliyetine ilişkin sunulan Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 25.08.2020 tarihli ve Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından hazırlanan 19.04.2021 tarihli raporların olay tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde hazırlanmış olup hükme esas alınmasında bir hata görülmediği, davalı tarafından yapılan ödemenin güncellenerek tazminattan indirildiğinin anlaşıldığı, hesaplamalarda asgari ücretin dikkate alındığı, uyuşmazlıkta % 20 müterafik kusur indiriminin yapıldığının belirlendiği, dosya kapsamında hatır taşımasına ilişkin delil bulunmadığı, davacının kazaya bağlı yaralanması nedeniyle alınan rapor doğrultusunda hesaplanan geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderinden davalının sorumlu tutulmasında bir usulsüzlük olmadığı, doğru olarak saptanan temerrüt tarihinden itibaren yasal faize hükmolunmasında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçeleriyle davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yaptığı itiraz başvurusunda bildirdiği sebepleri ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, trafik sigortası bulunmayan araçta meydana gelen tek taraflı kazası sonucunda araçta yolcu olan davacının yaralanmasından kaynaklanan sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 51 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 87, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları. 3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2. Dava, trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir. 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir. Eldeki davada kaza, 21.04.2019 tarihinde meydana gelmiştir. Somut olayda; davacı vekili dava dilekçesinde, kaza nedeniyle davacının kalıcı maluliyet durumunun belirlenmesine yönelik olarak Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesinden 25.08.2020 tarihli ve %11 maluliyet oranı belirlenen rapor alındığını ardından yine aynı amaçla İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anabilim Dalı Başkanlığından 19.04.2021 tarihli yeni bir rapor alındığını, söz konusu raporda maluliyet oranının Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği kapsamında %10.3, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik cetveline göre ise % 10 olarak tespit edildiğini, geçici iş göremezlik süresinin 120 gün, geçici bakıcı ihtiyacının ise 60 gün olduğunun belirlendiğini belirterek sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı giderine karar verilmesini talep etmiştir. Uyuşmazlık Hakem Heyetince, Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen 25.08.2020 tarihli raporda belirtilen %11 maluliyet oranı üzerinden yapılan hesaplamayla karar verilmiş ise de bu raporun, kaza ile maluliyet arasında illiyet bağı var olup olmadığına ilişkin bir tespitte bulunmadığı da nazara alındığında, kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmiş olmadığı açıktır. Davacı tarafından sunulan İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 19.04.2021 tarihli raporun ise kazanın oluşuna uygun tespitler içerdiği ve kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan ilgili Yönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlandığı anlaşılmaktadır. Açıklanan maddi ve hukuki vakıalar karşısında; İtiraz Hakem Heyetince , İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından hazırlanan 19.04.2021 tarihli raporun kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlandığı gözetilerek sürekli maluliyet zararının Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve eki cetvellere göre belirlenen %10 oranı üzerinden (karar sadece davalı taraf vekilince temyiz edildiğinden, önceki karara esas alınan aktüer raporundaki diğer veriler aynı kalmak suretiyle) hesap yapılması için rapor/ek rapor alınarak temyiz eden davalı lehine usuli kazanılmış haklar da gözetilmek suretiyle karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir. 3. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 87 nci maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 51 inci maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir. Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada yalnızca ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez. Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Ancak yakın akrabaların ve eşin taşınmasında bir menfaatten söz edilemeyeceği için hatır için taşımadan da bahsedilemez. Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir. Somut olayda; davalı vekilince davaya cevap ve itiraz dilekçelerinde hatır için taşıma def’inde bulunulmuştur. Dosyada bulunan ifadelere göre davacı ve sürücünün uzaktan akraba oldukları sabit olup davacının taşıma için ücret ödemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu kabul edilmelidir. Bu durumun aksi ispat edilemediğinden davalı tarafın süresinde yapılan hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek TBK’nın 51 inci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir. VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 17.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi