Yargıtay 12. Ceza Dairesi 2013/24005 E. 2013/25000 K.

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi Karar tarihi : 21.06.2013

Karşılıksız çek düzenleme eyleminden dolayı... Otomotiv San. Ve Tic. Ltd. Şti. hakkında yapılan soruşturma evresi sonucunda, Konya Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 16/04/2013 tarihli ve 2013/182-358 sayılı ek idarî yaptırım uygulanmasına yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın kabulü ile anılan kararın iptaline ilişkin Konya 4. Sulh Ceza Mahkemesinin 27/05/2013 tarihli ve 2013/567 değişik iş sayılı kararına yönelik itirazın reddine ilişkin Konya 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 21/06/2013 tarihli ve 2013/365 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi. Dosya kapsamına göre, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 6273 sayılı Kanun'la değişik 5/1. maddesinde yer alan "Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanunî ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak karşılıksızdır işlemi yapılması hâlinde, altı ay içinde hamilin talepte bulunması üzerine, çek hesabı sahibi gerçek veya tüzel kişi hakkında, çekin tahsil için bankaya ibraz edildiği veya çek hesabının açıldığı banka şubesinin bulunduğu yer ya da çek hesabı sahibinin yahut talepte bulunanın yerleşim yeri Cumhuriyet savcısı tarafından, her bir çekle ilgili olarak çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilir" hükmü uyarınca, anılan maddede düzenlenen karşılıksız çek düzenleme eyleminden dolayı şikâyet hakkının sadece, kabahatin işlendiği anda mağdur konumundaki "çeki ödeme için bankaya ibraz eden hamile" ait olduğu, çeki ibraz eden dışındaki lehdar ya da cirantaların kabahatin işlendiği anda mağdur durumunda olmamaları nedeniyle şikâyet haklarının bulunmadığı, somut olayda şikayetçi şirketin, kabahat konusu çekleri ibraz eden hamil değil çeklerin lehdarı konumunda bulunması nedeniyle şikâyet hakkına sahip olmadığı gözetilmeden itirazın kabulü yerine reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309.maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü'nün 24.07.2013 gün ve 94660652-105-42-6695-2013/12021/47770 sayılı yazılı istemlerine müsteniden ihbar ve dava evrakı tevdi kılınmakla; Dosya incelenerek gereği düşünüldü: 03.04.1985 tarihinde yürürlüğe giren 19.03.1985 tarihli 3167 sayılı Kanun'un 16. maddesinin 2. fıkrasındaki, "Bu fiillerden dolayı takibat yapılması çek hamilinin şikayetine bağlıdır" ibaresinin yürürlükte olduğu dönemde, Yargıtay uygulamasında cirantanın şikâyet hakkı kabul edilmiş olup, 5941 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 1. cümlesinde yer alan, "hamilinin şikâyeti üzerine" ifadesindeki "hamil" sözünden "çeki ibraz eden hamilin" yanı sıra çekte cirosu bulunan ve yasal olarak elinde bulunduran kişilerin de anlaşılması gerektiği, 3167 sayılı Kanun'da değişiklik yapan 26.02.2009 tarih ve 4814 sayılı Kanun'un 16. maddesi ile eklenen 16-b maddesinde; "16. maddede öngörülen suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılması, hamilin, çeki elinde bulundurmaları koşulu ile ödemede bulunan cirantanın veya kanunî veya akdî teminatı nedeniyle tam ödemede bulunan bankanın şikâyetine bağlıdır." ifadesinin, bankanın şikâyet hakkını açıklama amacıyla getirildiği, 5941 sayılı Kanun'da ciranta ve banka ifadesinin yer almamasının, adı geçenlerin şikâyet hakkı olmadığı anlamına gelmeyeceği ve 5941 sayılı Kanun'un 5. maddesinde sadece "hamilden" söz edilmekte olduğundan, bu ibarenin "ibraz eden hamil" sıfatını taşıyan kişilerle sınırlı olarak yorumlanamayacağı hususları birlikte değerlendirildiğinde; çeki elinde bulundurmak kaydıyla ciro silsilesinde usulen yer alan bütün cirantaların talepte bulunma hakkının olduğu dikkate alındığında; Konya Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 16/04/2013 tarihli ve 2013/182-358 sayılı ek idarî yaptırım uygulanmasına yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın kabulü ile anılan kararın iptaline ilişkin Konya 4. Sulh Ceza Mahkemesinin 27/05/2013 tarihli ve 2013/567 değişik iş sayılı kararına yönelik itirazın reddine ilişkin Konya 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 21/06/2013 tarihli ve 2013/365 değişik iş sayılı kararının usul ve kanuna uygun olduğu anlaşıldığından; yerinde görülmeyen kanun yararına bozma isteğinin REDDİNE, dosyanın adı geçen Mahkemeye iade edilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 08.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.