Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/7663 E. 2024/9627 K.

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1051 E., 2024/405 K. KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Trabzon 3. İş Mahkemesi SAYISI : 2018/75 E., 2021/104 K. Taraflar arasındaki teslim edilen tarımsal ürün bedellerinden yapılan prim kesintisine istinaden 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti ve aksi yöndeki Kurum işleminin iptali davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 1994 yılından beri süt ürettiğini, ... Süt Fabrikasına teslim ettiği ürün bedellerinden yapılan prim kesintisine nedeniyle tarım Bağ-Kur sigortalılığının tescili talebi ile Kuruma müracaat ettiğini, talebinin kabulü ile 23.05.2011’de 01.02.2002-30.04.2008 tarihleri arasının yapılandırıldığını ve müvekkilinin bu borcun tamamını ödediğini, akabinde davalı Kurumun bu sigortalılığı iptal ettiğini, müvekkilinin Ziraat Odası kaydının bulunduğunu, büyükbaş hayvanlarının ilgili Tarım İlçe Müdürlüğüne kayıtlı olduğunu beyanla 1994/5. aydaki kesintiyi takip eden 01.06.1994-30.01.2002 tarihleri arası Bağ-Kur sigortalılığının tespitine, davalı Kurumca iptal edilen 01.02.2002-30.04.2008 tarihleri arası Tarım Bağ-Kur sigortalılığının ihyasına, daha önce yapılandırmadan faydalandırıldığından yatırılan paranın mahsubu ile fark var ise 6111 sayılı Kanun'dan yararlandırılmasına aksi yöndeki Kurum kararının iptal edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II.CEVAP Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; 10.11.2015 tarihli inceleme araştırma raporunda, davacıya yönelik yapılan araştırmada davacının sigortalı dosyasında müstahsil makbuzlarının bulunmadığını, davacının Ziraat Odası kaydının 01.01.1996 tarihinde başladığı, ... Süt Fabrikasınca tanzim edilen kesinti dökümü listelerinde 2002/1 ile 2004/11 dönemlerinde muhtelif aylarda 2820 müstahsil numarasıyla kesinti yapıldığını, müvekkili Kurum kayıtlarında yapılan incelemelerde ise 1994/5-6-9, 1995/3, 1997/11, 1998/3, 1999/9-10, 2000/11, 2011/1-3 ve 2002/7 dönemlerinde 2820 müstahsil numarasıyla kesinti yapıldığı ve tevkifat listelerinde "2820 ..." şeklinde kayıt olduğu, baba adı, doğum yeri ve doğum tarihlerinin yazılı olmadığını, tüm bu nedenlerle haksız olarak açılmış bulunan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III.İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın kısmen kabulü ile ... Süt Fabrikası tarafından davacı adına 1994/5-6-9, 1995/3, 1997/11, 1998/3, 1999/9-10, 2000/11, 2011/1-3 ve 2002/7 aylarında tevkifat kesintilerinin yapıldığı anlaşıldığından bu dönemlerde davacının tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılmasına, davacının iptal edilen 01.02.2002-30.04.2008 tarihleri arasındaki Tarım Bağ-Kur günlerinin ihyasına, davacının başvuru tarihine kadar prim borcunun bulunduğu SGK'dan yazı cevabından anlaşıldığından davacının 6111 sayılı Kanun kapsamından faydalandırılmasına, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir. IV.İSTİNAF A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur. B.İstinaf Sebepleri: Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın kısmen kabul-kısmen reddine kararı verilen tespit davasında AAÜT gereği davalı Kurum lehine vekalet ücreti verilmesi gerekirken verilmemesinin usul ve esasa aykırı olduğunu, ihyası istenen ve kabul edilen 01.02.2002-30.04.2008 tarih aralığında herhangi bir dönem için kesinti olmadığı halde bu sürelerin sadece tanık anlatımlarına bağlı kalınarak ihyasının kabul edilmesinin ve istinaf kararı gereği onaylı sureti dosyaya alınan ve halen Yargıtay’da olan Trabzon 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/217 Esas sayılı dosyasının henüz kesinleşmediğini, dolayısıyla ceza dosyasının bekletici mesele yapılmadan karar verilmesinin hatalı olduğunu beyanla istinaf başvurusunda bulunmuştur. C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Mahkemece Ketaş Süt Fabrikası tarafından davacı adına 1994/5-6-9, 1995/3, 1997/11, 1998/3, 1999/9-10, 2000/11, 2011/1-3 ve 2002/7 aylarında tevkifat kesintilerinin yapıldığı anlaşıldığından bu dönemlerde davacının tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılmasına karar verildiği, davacının 01.06.1994-30.01.2002 tarihleri arasında Bağ-Kur tarım sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken sadece prim ödenen aylara ilişkin tespit hükmü kurulması hatalı olmuşsa da; davacı tarafça bu husus istinaf konusu yapılmadığından kararın bu yönüyle kaldırılmadığı, Öte yandan davalı Kurum tarafından davacının ... Bağ-Kur nosu ile 01.02.2002 tarihinde tarım sigortasına kayıt ve tescilinin yapıldığı, davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği; davanın kısmen kabulüne karar verilmesine rağmen davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğu gerekçesiyle HMK'nın 353/1-b.2 hükmü gereğince İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına; Davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile davacının, kesintinin yapıldığı 1994/5, 6, 9 1995/3, 1997/11, 1998/3, 1999/9, 10 2000/11, 2001/1, 3 ve 2002/7 inci aylarında prim kesintileri nedeniyle Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının iptal edilen 01.02.2002-30.04.2008 tarihleri arasındaki Tarım Bağ-Kur günlerinin ihyasına, davacının daha önce 6111 sayılı Kanun'a göre yapılandırmadan yararlandırılması nedeniyle yatırmış olduğu paranın mahsubu ile fark alacak hesaplanması durumunda davacının yine 6111 sayılı Kanun'dan yararlandırılmasına aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir. V.TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur. C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, teslim edilen tarımsal ürün bedellerinden yapılan prim kesintisine istinaden 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasıdır. 2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2, 7, 9, 10, 36 ncı maddeleri ilgili hükümlerdir. 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 07.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.