Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2022/14444 E. 2023/741 K. – Kurum İşleminin

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/2817 E., 2022/2004 K. vekili Avukat ... DAVA TARİHİ : 11.06.2020 KARAR : Esastan Red İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. İş Mahkemesi SAYISI : 2020/145 E., 2020/361 K. Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali ve aylık bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA Davacı vekili, müvekkili davacının kızı ...'ın (...) 23.09.2010 tarihinde vefat ettiğini, vefatının akabinde geriye kanuni mirasçısı olarak kızı ... kaldığını, ..., sigortalı olmakla birlikte vefatı akabinde kendisinin aylığı, tek mirasçısı ve kızı ...’e bağlandığını, işbu aylık ödemelerin, kendisinin evlendiği 2019 yılına değin devam ettiğini, devam eden süreçte evlilik nedeniyle yetim aylığı kesilmiş ve akabinde müvekkil davacı tarafından ... Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğü’ne 06.05.2020 tarihli dilekçe ile “kızının aylığının kendisine bağlanması” talebiyle müracatta bulunduğunu, müvekkili davacının başkaca bir geliri bulunmamakla birlikte üzerine kayıtlı araç, taşınmaz vs. mal varlığı bulunmadığını, müvekkili davacının emekli aylığını aldığı merhum eşi ... (...) Bağ-Kur emeklisi, rahmetli kızı ... ise sigortalı olduğunu, yine, ...’ın kızı ve tek mirasçısı ... evlendiğini, bu nedenlerle müvekkil davacının, torunu ...’in evlenmesiyle birlikte; ölüm aylığını almaya hak kazandığının açık olduğunu, Kurumun, her ne kadar müvekkil davacı ...’ın talebini “eşinden Bağ-Kur dul maaşı aldığı tespit edildiğinden kızından maaş bağlanmasına imkan bulunmamaktadır” gerekçesi ile reddetmişse de; güncel Yargıtay Kararları ve yukarıda izah etmiş olduğumuz hususlar nazarında bir değerlendirme yapıldığında ikincil maaşın alınmasında hukuka aykırı bir durum olmadığı anlaşılacağını, bu nedenlerle davalarının kabulü ile; ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 11.05.2020 tarih ve 34616994-205.02.01-E.5941126 sayılı, ... konulu kurum işleminin iptali ile talep tarihinden itibaren işeyecek yasal faizi ile birlikte müvekkil davacıya kızı ...’dan ölüm aylığı bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir. II.CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacı tarafça yasal sürede dava açılmadığını, davanın süreden reddi gerektiğini, müvekkili Kurumda ... sicil numarası ile işlem görmekte iken 23.09.2010 tarihinde vefat eden ... TC kimlik numaralı ... ile ilgili annesi ... TC kimlik numaralı ...'ın 06.05.2020 tarihli dilekçesi ile kızından maaş bağlanmasını talep ettiğini, yapılan inceleme sonucu ''506 sayılı Kanun'a göre aylık bağlanamayan anne/babanın, talep tarihi itibariyle 65 yaşını doldurduklarının tespit edilmesi durumunda artan hisseye bakılmaksızın, diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması ve her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirinin asgari ücretin net tutarından daha az olması koşullarının yerine gelmesi şartıyla, anne/babaya ölüm aylığı bağlanacaktır.'' dendiğinden ve ilgili ...'ın eşindenden (Bağ-Kur) dul maaşı aldığı tespit edildiğinden kızından maaş bağlanmasına imkan bulunmadığını, bu nedenle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III.İLK DERECE MAHKEME KARARI Taraflar arasındaki uyuşmazlığın Bağ-Kur emeklisi iken vefat eden eşinden dolayı dul aylığı almakta olan davacının, aynı zamanda 5510 sayılı Kanun 4/a emeklisi iken vefat eden kızından da aylık alıp alamayacağı noktasında toplandığı, her ne kadar davacı 06.05.2020 tarihli dilekçesi ile; 5510 sayılı Kanun 4/a emeklisi iken 23.09.2010 tarihinde vefat eden kızı ...'dan maaş bağlanmasını talep etmiş ise de davacının talep tarihi itibariyle Bağ-Kur emeklisi iken 2016 yılında vefat eden eşinden dolayı dul aylığı almakta olduğu, dolayısıyla 5510 sayılı Kanun'un 34/1-d maddesinde belirtilen "...gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması..." şartını sağlamadığından Kurumca davacının talebinin reddedilmesinde hukuka aykırı bir durum görülmediği gerekçesiyle "Davanın reddine" karar verilmiştir. IV.İSTİNAF A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur. B.İstinaf Sebepleri: 1.Davacı Vekilinin İstinaf Sebepleri -Yerel mahkemece davanın reddine dair karar verildiğini, ilk derece mahkemesinin "... Bağ-Kur emeklisi iken 2016 yılında vefat eden eşinden dolayı dul aylığı almakta olduğu, dolayısıyla 5510 sayılı Kanun'un 34/1-d maddesinde belirtilen gelir ve aylık bağlanmamış olması şartını sağlayamadığından kurumca davacının talebinin reddedilmesinde hukuka aykırı bir durum görülmemiştir." gerekçesi ile tesis etmiş olduğu ret kararı ve gerekçeleri hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, -Müvekkili davacı ... 05.01.1939 doğumlu olup 65 yaşın üzerinde olduğunu, kendisi oğlu ... ile birlikte ikamet ettiğini, müvekkilinin ve oğlunun ikamet etmekte olduğu hanenin toplam geliri yaklaşık 1550,00 TL olduğunu, -Yine müvekkili davacının tek geçim kaynağı eşinden almakta olduğu 1550,00 TL tutarındaki dul aylığı olduğunu, bu haliyle de kendisinin aylık gelirinin net asgari ücret tutarının oldukça altında bulunduğunun açık olduğunu, müvekkili davacının başkaca bir geliri bulunmamakla birlikte üzerine kayıtlı araç, taşınmaz vs. mal varlığı bulunmadığını, -Müvekkili davacının emekli aylığını aldığı merhum eşi ... Bağ-Kur emeklisi, rahmetli kızı ... ise sigortalı olduğunu, yine, ...’ın kızı ve tek mirasçısı ...'in evlendiğini, bu bağlamda ilgili sigortalı maaşının ...’ın üst soyu olan müvekkili davacıya bağlanmasında bir beis bulunmadığını, -Müvekkili davacının, torunu ...’in evlenmesiyle birlikte; ölüm aylığını almaya hak kazanmasının gerektiğinin açık olduğunu, -Kurum ve ilk derece mahkemesi, her ne kadar müvekkili davacı ...’ın talebini “eşinden Bağ-Kur dul maaşı aldığı tespit edildiğinden kızından maaş bağlanmasına imkan bulunmamaktadır” gerekçesi ile reddetmişse de; güncel Yargıtay Kararları ve yukarıda izah edilmiş oldukları hususlar nazarında bir değerlendirme yapıldığında ikincil maaşın alınmasında hukuka aykırı bir durum olmadığının anlaşılacağını, -Nitekim sosyal güvenlik kurumunun amacı, bireyin sosyal güvenliğini temin etmek, yasal haklarını güvence altına almak ve yasal çerçevede sosyal hakların finansmanını sağlamak olduğunu, -Müvekkili davacının asgari geçim şartlarının oldukça altında ve hatta açlık sınırının altında bir ücretle geçimini sağlamaya çalıştığını, kurumun ve ilk derece mahkemesinin müvekkili davacının talebini reddetmesi; gerek sosyal adalet ilkesi ile gerekse ilgili kurumun amacı ile çeliştiğini, bu yönüyle de kurumun ve ilk derece mahkemesinin kararı açıkça hukuka ve hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini, -Yerel mahkemenin kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmesine, davanın yeniden görülmesi mümkün değilse, hükmün lehine bozulmasına ve dosyanın yeniden karar verilmek üzere yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini belirterek istinaf yoluna başvurulmuştur. C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur. C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacının 23.09.2010 tarihinde vefat eden kızından dolayı ölüm aylığı bağlanması istemine ilişkindir. 2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanunun 34'üncü maddesinin 1'inci fıkrasının d bendi. 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle Bağ-Kur emeklisi iken 2016 yılında vefat eden eşinden dolayı dul aylığı almakta olan davacının, 5510 sayılı Kanun 4/1-a emeklisi iken 23.09.2010 tarihinde vefat eden kızı ...'dan da aylık bağlanmasını talep etmiş ise de davacının vefat eden eşinden dolayı dul aylığı almakta olduğu, dolayısıyla 5510 sayılı Kanun'un 34/1-d maddesinde belirtilen "...gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması..." şartını sağlamadığı anlaşıldığından Kurumca davacının talebinin reddedilmesinde hukuka aykırı bir durum bulunmadığı, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 26.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. ...