Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/609 E. 2024/457 K.

T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/609 Esas - 2024/457 T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2023/609 Esas KARAR NO : 2024/457 HAKİM : ... KATİP : ... DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 07/11/2023 KARAR TARİHİ : 11/09/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 09/10/2024 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacıya ait olan ve sürücü ... kontrolündeki ... Plaka sayılı ... ... Marka Tipli ticari araca, 03.04.2023 tarihinde saat 07:00 sıralarında ... istikametinde, karşı yönden gelen davalının kasko poliçesini keşide ettiği ... plakalı ticari aracın çarptığını ve davacının aracının kanala savrularak ağır hasar aldığını, yaşanan Trafik kazası sonrasında sigorta şirketlerince yapılan işlemlerde ve bu kusur işlemlerine dair yapılan tespitlere yapılan itirazla da davalının kasko poliçesini keşide ettiği ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunun anlaşıldığını, davalının kasko poliçesini keşide ettiği ... plakalı sayılı araç kazadan % 100 oranında kusurlu olduğundan kasko poliçesi kapsamındaki ihtiyari mali mesuliyet sorumluluğu ve diğer sorumluluklarından hereketle davalı sigorta şirketinin müvekkilin aracında kaza nedeniyle meydana gelen değer düşüklüğünün tamamından poliçe limiti kadar sorumluluğunun bulunmakta olduğunu, bu doğrultuda davalı sigorta şirketine başvuru yapılmış ise de başvuru neticesinde sadece 50.000 TL değer düşüklüğü bedelinin ödendiğini, ödenen 50.000,00-TL'nin araçtaki değer düşüklüğünü karşılamadığını, araçtaki değer düşüklüğünün çok daha fazla olduğunu, dava öncesi arabuluculuk talebinde bulunmuş ise de dava şartı arabuluculuk işleminde de taraflar arasında anlaşmanın sağlanamadığını, kaza sonrasında müvekkile ait araçta çokça hasar ve masrafın ortaya çıktığını, dilekçe ekinde sunulan kaza tespit tutanağı detayı ve kesin ekspertiz raporuyla da sabit olduğu üzere en az 320.000,00-TL masraf ortaya çıktığını, araçta meydana gelen hasar sebebiyle değer azalışı için buna göre değerlendirme yapılması gerekmekte iken arabuluculuk başvurusu öncesinde HDİ sigortaya yapılan talep neticesinde davalı tarafından 20230112151 / 2 numaralı değer kaybı dosyasının açıldığını ve sadece 50.000 TL değer azalış bedeli ödemesinin yapıldığını, yapılan ödemelerin, hasara dair ayrıntılı fotoğrafların ve işlemlerin tümünün davalı sigorta şirketindeki hasar dosyasında mevcut olduğunu, hasar dosya numarasının ise taraflarınca bilinmediğini, dava konusu hasar sebebiyle oluşan değer kaybına dair tazminatın belirlenmesinde Yargıtay ve Bölge Mahkemelerinin kabul ettikleri usulün aracın kaza öncesindeki değeri ile kaza sonrasındaki satış değeri arasındaki farktan ibaret olduğu düşünüldüğünde araçtaki değer kaybının 50.000 TL den çok daha fazla olduğu açıkça anlaşılmakta olduğunu, tüm bu nedenlerle; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla; davacıya ait ... Plakalı araçta, trafik kazası sonucunda onarımdan sonrası araçta meydana gelecek değer kaybı bedeli olarak şimdilik 1.000,00-TL olmak üzere bilirkişi incelemeleri sonucunda belirlenecek maddi tazminatın, davalıya başvurunun kısmen olumsuz olarak neticelendiği 20.09.2023 tarihinden itibaren işletilecek ticari temerrüt faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili 17/11/2023 Tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacının dilekçesinde meydana gelen değer kaybının şimdilik 1.000,00-TL demek suretiyle belirsiz alacak davası olarak açtığını, davacının uyuşmazlık konusu talebi dikkate alındığında, işbu davanın belirsiz alacak davası olarak ikame ettirilmesi mümkün olmadığını, zira belirsiz alacak davasına ilişkin şartların, işbu dava konusu bakımından oluşmadığını, belirsiz alacak ve tespit davasının, HMK m. 107’de düzenlendiğini, davacının maliki olduğu araçta meydana geldiğini iddia ettiği zarara ilişkin alacak miktarı belirlenebilir ve tespit edilebilir nitelikte olduğu sabit olduğundan, işbu davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yararının bulunmadığı, ve ilgili şartların iş bu başvuru bakımından oluşmadığı kendiliğinden ispatlandığını belirterek, bu kapsamda, işbu başvurunun hukuki yarar yokluğu sebebiyle reddine karar verilmesi gerektiğini, yargıtay’ın konuya ilişkin yerleşik içtihadının ve davacının işbu davayı belirsiz alacak olarak açmakta hukuki yararının bulunmadığının mahkeme nezdinde değerlendirilmesini ve bu bağlamda, işbu başvurunun esasa girilmeden, hukuki yarar yokluğu sebebiyle reddine karar verilmesini talep ettiklerini, kaza dolayısıyla davacı tarafından müvekkil şirkete başvuru üzerine ...nolu hasar dosyası açılmış ve yapılan değerlendirmeler sırasında alınan Ekspertiz Raporu doğrultusunda ... plakalı araçta oluşan değer kaybı zararına ilişkin 20.09.2023 tarihinde davacı vekiline Genişletilmiş Kasko Poliçesi kapsamında yer alan İMM teminatından 50.000.00-TL ödeme yapılarak sorumluluğun yerine getirildiğini, Tüm bu nedenlerle; müvekkil şirketini dava konusu olaya ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığının tespiti ile davanın müvekkil şirket yönünden reddini, herhalükarda davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizce Türkiye Noterler Birliğine müzekkere yazılarak ... ile ... plaka numaralı araçların kaza tarihi olan 24.06.2023 tarihindeki ve öncesindeki malik bilgilerinin mahkememize gönderilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce davalı sigorta şirketine müzekkere yazılarak, davacı tarafından sigorta edildiği iddia edilen ... plaka sayılı aracın 24.06.2023 tarihinde karıştığı trafik kazasına ilişkin; -ZMMS Poliçesinin, Hasar dosyasının, Hasar dosyasına ait aktüerya raporunun, trafik kazası nedeniyle ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise miktarı ve dayanak belgelerinin, davacı tarafça başvuru olup olmadığı, varsa başvuru tarihi, belgeleri ve verilen yanıtların mahkememize gönderilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce Sigorta Bilgi Gözetim Merkezinden davacı adına kayıtlı olduğu belirtilen ... plaka sayılı aracın karıştığı tüm kazalara ilişkin tramer kayıtlarının mahkememize gönderilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce ...'ye dava konusu ... plaka numaralı aracın 24.06.2023 tarihinde geçirdiği kaza nedeniyle yapılan tüm tamir, onarım işleri ile bunlara yönelik tutarların bildirilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce Sakarya Ticaret Sicil Müdürlüğüne, Sakarya Ticaret ve Sanayi Odasına, Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı'na davacının tacir veya esnaf kaydı olup olmadığının, ticari işletmesinin bulunup bulunmadığı hususunda mahkememize bilgi verilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce Akyazı Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne davacı ...'ın 07/11/2023 tarihi itibariyle; Gelir vergisinden muaf olup olmadığı, Basit Usulde Götürü Usulde vergilendirilip vergilendirilmediği, Son bildirdiği vergi matrahının ne olduğu, İşletme usulünde defter tutup tutmadığı tutuyorsa yürütülen faaliyetinin VUK'nun 177/l. Maddesinin 1 ve 3. Bendindeki limitlerinin yarısını veya 2. Bentteki limitin tamamını aşıp aşmadığının davacının tacir olarak nitelendirilip nitelendirilmediği hususları hakkında mahkememize bilgi verilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, 03.04.2023 tarihinde meydana gelen kazadan dolayı ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı tutarının davalıdan tahsiline yönelik maddi tazminat davasıdır. Taraflar arasındaki anlaşmazlığın: 03.04.2023 tarihinde meydana gelen kazada kazaya karışan araçların kusur oranlarının ne olduğu, ... plakalı araçta değer kaybının olup olmadığı, var ise davacının davalıdan talep edip edemeyeceği hususlarında olduğu tespit edilmiştir. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesinde araç işletenin sorumluluğu, 90 ve devamı maddelerde ise zorunlu trafik sigortacısının sorumluluğu düzenlenmiştir. Buna göre bir motorlu taşıtın işletilmesinden dolayı ortaya çıkacak zararlardan dolayı işleten aynı zamanda sürücü değil ise sürücü ile birlikte müteselsil sorumlulukları bulunmaktadır. Sigorta şirketinin sorumluluğu ise kazadan dolayı poliçe ve teminat miktarı bakımından muteberdir. Araçta meydana gelen değer kaybı belirlenirken aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki onarılmış halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya (farka) göre hesaplanması gerekir. Haksız fiil sorumluluğu içerisinde yer alan değer kaybı zararları tarafların kusur oranlarına göre belirlenecek olup makine mühendisi bilirkişi tarafından kusur oranının ve zarar miktarının doğru bir şekilde tespiti gerekir. Mahkememizin 26/03/2024 Celse Tarihli duruşma zaptı (10) Nolu ara kararı uyarınca; "Dosyanın resen seçilecek Trafik alanında uzman bir makine mühendisi bilirkişiye tevdi ile; talep ve savunmalar dikkate alınarak rapor sunmalarının istenmesine, ayrıca davaya konu ... plakalı aracın 03.04.2023 tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre ikinci el rayiç değerinin ne olduğu, rayiç değer belirlenirken aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasar gören kısımların özelliği, sahibinden.com dan gelen cevabi müzekkere ile piyasadan yapılacak araştırmanın dikkate alınması, davacının talep edebileceği değer farkı miktarın ne olduğu, yapılan ödemenin mahsup edilmesi, hesabın denetlemeye açık şekilde yazılması hususlarının raporda işlenmesine," şeklinde karar verilmiş olup, mahkememizce istenilen hususlarda rapor düzenlemek üzere dosya aslı 07/05/2024 Tarihinde ...'a tevdi edilmiştir. Makine Mühendisi Bilirkişisi ... 14/05/2024 Tarihli Bilirkişi raporunda özetle; "Yapılan tespitler ve hesaplamalara göre: ... plakalı araçta kaza sonrasında meydana gelen hasarın giderilmesi için gerekli olan yedek parça ve işçilik bedelinin 321.800,00 TL (Üç Yüz Yirmi Bir Bin Sekiz Yüz Lira) olduğu, ... plakalı aracın kaza tarihi itibarıyla takdir edilen piyasa rayiç değerinin 1.250.000,00 TL (Bir Milyon İki Yüz Elli Bin Lira) olduğu, ... plakalı aracın kaza tarihi itibarıyla takdir edilen Değer Kaybının 50.000,00 TL (Elli Bin Lira) olduğu, ... tarafından ... plakalı aracın değer kaybı olarak yapılan 50.000,00 TL (Elli Bin Lira) ödemenin uygun olduğu, eksik ödemenin olmadığı, görüş ve kanaatindeyim," şeklinde rapor düzenlemiştir. Bilirkişi raporunun sunulduğu, davacı tarafın itirazda bulunduğu görüldü. Davacı vekili 14/05/2024 Tarihli Bilirkişi Raporuna karşı sunmuş olduğu 21/05/2024 Tarihli itiraz dilekçesinde özetle; Dava konusu aracın kaza öncesindeki durumu ile kaza sonrası 320.000,00-TL'lik hasar aldığını ve özellikle şase işlemi görmüş emsalinin bedelinin sorularak itirazları doğrultusunda ek rapor alınmasına, yahut başkaca bir bilirkişiden ek rapor alınmasını talep etmiştir. Mahkememizin 04/06/2024 Celse Tarihli duruşma zaptı (1) Nolu ara kararı uyarınca; "Rapora karşı itirazların değerlendirilmesi ayrıca kazaya karışan araçların kusur oranlarının yasaya ve yönetmelik kapsamında değerlendirilmesi için ek rapor alınmasına," şeklinde karar verilmiş olup, mahkememizce istenilen hususlarda ek rapor düzenlenmek üzere dosya aslı Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'a 04/06/2024 Tarihinde tevdi edilmiştir. Makine Mühendisi Bilirkişisi ... 30/06/2024 Tarihli ek raporunda özetle; "Kök Raporda ve yukarıda yapılan değerlendirmelere göre: ... plakalı aracın kaza tarihi itibarıyla takdir edilen Değer Kaybının 50.000,00 TL (Elli Bin Lira) olduğu, .... tarafından ... plakalı aracın değer kaybı olarak yapılan 50.000,00 TL (Elli Bin Lira) ödemenin uygun olduğu, eksik ödemenin olmadığı, ... plakalı araç sürücü ...'ın olayın meydana gelmesinde %100 (yüzde yüz) kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücü ...'ın kazanın oluşumunda herhangi bir kusur ve kabahatinin olmadığı görüş ve kanaatindeyim," şeklinde ek rapor düzenlemiştir. Bilirkişi ek raporunun sunulduğu, ek raporun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı tarafın beyan ve itirazda bulunduğu görüldü. Davacı vekili 30/06/2024 Tarihli bilirkişi ek raporuna karşı sunmuş olduğu 01/07/2024 Tarihli itiraz dilekçesinde özetle; "Şase hasarının bir aracın değerini sadece %1 oranında azaltacağının kabulü ile hazırlanan raporun inandırıcı olmadığından farklı bir bilirkişiden rapor aldırılmasına karar verilmesini" talep etmiştir. Tarafların iddia ve savunmaları ile temin edilen deliller kapsamında yürütülen yargılama neticesinde; 03.04.2023 tarihinde ... ili , ... istikametinden ... istikametine seyir halinde olan dava dışı ...'ın ... plakalı aracın kontrolünü kaybetmesi, karşı şeritten gelen müilkiyeti davacıya ait dava dışı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpması şeklinde gerçekleşen kazada ... plakalı aracın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 52-a bendi uyarınca dönemeclere girerlen, dönemeçli yollardan ilerlerken hızını azaltmaması nedenleriyle kusurlu olduğu, sözü edilen kuralı ihlal ettiği tespit edilmekle %100 oranında kusurlu olduğu sonucuna varılmıştır. Kazaya karışan araçların kusur oranlarının 30.06.2024 tarihli bilirkişi ek raporunda değerlendirildiği, yapılan değerlendirmeye mahkemece itibar edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Kazanın etkisiyle davacının aracında ortaya çıkan zarardan dolayı KTK'nın 85 ve 90. maddelerine göre aracı işleten, sürücü ve sigorta şirketinin müteselsil sorumluluklarının bulunduğu, dolayısıyla davalının sigortalayan olarak talepten sorumlu olduğu tespit edilmiştir. 14.05.2024 ve 30.06.2024 tarihli bilirkişi raporundaki hesaplamaların usule uygun olduğu, bilirkişi hesaplamalarına göre davacının aracında oluşan değer kaybı bedelinin 50.000,00 -TL olduğu, bu bedelin de davacıya davanın açıldığı tarihten daha önce ödendiği, davacının talep edebileceği bir miktarın kalmadığı anlaşılmıştır. Bilirkişinin davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının hesaplarken emsal satışları ele aldığı, şasi hasarı dahil diğer zarar gören yerleri de dikkat alarak aracın yaşı, kilometresine göre hesaplama yaptığı anlaşılmakla aksi yönde ileri sürülen davacı tarafın itirazları yerinde görülmemiş olup itirazı destekleyecek somut delil de ibraz edememişlerdir. Yukarıda yapılan açıklama doğrultusunda; ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının dava açılmadan önce ödendiği anlaşılmakla açılan davanın reddine karar verilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Açılan davanın reddine, 2-Yürürlükte Bulunan Yargı Harçları Tarifesi gereğince alınması gereken 157,75-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran davacı tarafa iadesine, 6-Arabuluculuk nedeniyle ortaya çıkan 3.120 tarife bedelinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, Dair, davacı vekilinin yüzünde, davalı vekilinin yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/09/2024 Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı