Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/934 E. 2024/766 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K. T.C. KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : TEMSİCİLERİ : 1) 2) DAVA : KOOPERATİFİN MÜNFESİH OLDUĞUNUN TESPİTİ DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili 29/09/2023 tarihli dilekçesiyle; davalı kooperatifin en son olağan genel kurul toplantısını 15/06/2012 tarihinde yaptığını, bu tarihten sonra olağan genel kurul toplantısının yapılmadığını, 1163 s. Kooperatifler Kanunun 81/6. maddesi gereğince 3 yıl olağan genel kurulunu yapmayan kooperatiflerin dağılmış sayılacağını ancak, bu durumun kooperatifin tasfiyesi ve ticaret sicilden terkini anlamına gelmediğini, davalı kooperatifin münfesih olduğunun tespiti ve tasfiyesi için bu davanın açılması mecburiyetinin doğduğunu beyan ederek, davalı kooperatifin 1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 81/6. maddesi gereğince münfesih olduğunun tespitine ve davalı Kooperatife tasfiye heyeti atanmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır. Davalı temsilcilerinden ..., duruşmaya katılmış, davalı kooperatifin herhangi bir parası eşyası, aracı, taşınmazı ve malvarlığının bulunmadığını beyan etmiş, tasfiye memurluğunu da yapamayacağını bildirmiştir. Davalı kooperatifin ticaret sicili kayıtları ve genel kurul toplantı tutanakları getirtilmiş, davalı kooperatifinin malvarlığının bulunup bulunmadığının tespiti için Hadim de bulunan ilgili banka şubelerine, İlçe Tarım ve Orman İl Müdürlüğüne, Tapu Müdürlüğüne, İlçe Jandarma Komutanlığına müzekkereler yazılmış, davalı kooperatifin vefat eden temsilcisinin eşinde bulunduğu bildirilen ticari defter ve belgeler Jandarma aracılığıyla dosyamıza getirtilmiştir. İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; Dava, "Kooperatifin Münfesih Olduğunun Tespiti" davasıdır. 1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 81/1-6. maddesine göre, "Kooperatif üç yıl olağan genel kurulunu yapmaması halinde dağılır. 1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 81/7. maddesine göre de, "56 ncı maddenin 1 inci fıkrasının 3 üncü bendi ile 62 nci madde hükümleri tasfiye kurulu üyeleri hakkında da uygulanır." 1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 56/1-3. maddesine göre de, "Yönetim kurulu üyelerinde ...Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (1) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından ya da bu Kanun hükümlerine göre mahkum olmamak şartları aranır." 1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 62/3. maddesine göre de, "Yönetim Kurulu üyeleri ve kooperatif memurları, kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludurlar. Bunların suç teşkil eden fiil ve hareketlerinden ve özellikle kooperatifin para ve malları bilanço, tutanak, rapor ve başka evrak, defter ve belgeleri üzerinde işledikleri suçlardan dolayı kamu görevlisi gibi cezalandırılır." Somut olayda ; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 01/03/2023 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, davacı Bakanlığın bu davayı açmakta aktif husumetinin bulunduğu, 1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 81/6. maddesi gereğince 3 yıl olağan genel kurul toplantısını yapmayan kooperatiflerin genel kurul yapılması için uygun bir süre verilmesine gerek olmaksızın kendiliğinden dağılmış sayılacakları anlaşılmıştır. Davalı kooperatifin en son olağan genel kurul toplantısını 15/06/2012 tarihinde yaptığı, dava tarihinden geriye dönük 3 yıl süreyle olağan genel kurul toplantısının yapılmaması nedeniyle davalı kooperatifin dağıldığı belirlenmiş, bu nedenle davacının davasının kabulü ile davalı kooperatifin münfesih olduğunun tespitine karar verilmiştir. Davalı kooperatife tasfiye heyeti atanmasının da istenilmesi nedeniyle, davalı kooperatife tasfiye memuru atanması da gerekmiştir. 1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 81/7. maddesine göre tasfiye memuru olacak kişilerin aynı Kanun'un 56/1-3. maddesindeki şartlara ve 62. maddesindeki sorumluluklara sahip olması gerektiği anlaşılmıştır. Davalı kooperatifin en son yönetim kurulu üyelerinden ...'ın vefat ettiği, ...'ın tasfiye memurluğu görevini yapamayacağını beyan ettiği anlaşılmış, diğer hayattaki tasfiye memuru Hasan Durak'ın ise gerek yaşı, gerekse davaya ilgisizliği nedeniyle tasfiye memuru olarak görevlendirilmesi uygun görülmemiştir. Tasfiye memurunun kararın kesinleşmesinden ve avansın yatırılmasından sonra re'sen Mahkememizce seçilmesinin daha uygun olacağı sonucuna varılmıştır. Davalı kooperatifin son temsilcileri ... ve ... görev süresi 15/06/2016 tarihinde sona ermiş ve Mahkememizce kendilerinin tasfiye memuru olarak görevlendirilmeleri uygun görülmemiş ise de; Yargıtay . HD.nin 24/01/2017 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da belirtildiği üzere, "Görev süresi biten yönetim kurulu üyelerinin, bu sıfatlarının kendiliğinden düşeceğine ilişkin yasalarımızda bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle yeni yönetim seçilinceye kadar süresi biten üyelerin zorunlu olarak görevlerinin devam edeceğinin kabulü gerekeceğinden" kendilerinin tasfiye memuru görevlendirilinceye kadar davalı kooperatifin temsilcileri olduğu sonucuna varılmış ve karar başlığında da davalı kooperatif temsilcileri olarak gösterilmişlerdir. 2709 s. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 18. maddesine göre, "Hiç kimsenin zorla çalıştırılamayacak olması ve angaryanın yasak olması" nedenleriyle Mahkememize re'sen takdir edilen tasfiye memuru ücreti ile ayrıca tasfiye masraflarının (davalı Kooperatifin bu masrafları karşılayacak malvarlığı olmadığı belirlendiğinden) davacı bakanlık tarafından yatırılması gerektiği belirlenmiştir. Kural olarak davanın kabulü halinde yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesi ve davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerekli ise de; davalı kooperatifin tasfiyesinin yapılabilmesi için tasfiye memuru tarafından bütün malvarlığı, alacak ve borçlarının tasfiye edilerek kapatma bilançosu hazırlanması gerektiğinden ve davalı kooperatifin malvarlığının borçlarını karşılayamaması halinde tasfiyenin tamamlanamayıp çıkmaza girmesi, tasfiye memurunun ticaret sicil müdürlüğünden terkin yerine iflasın açılmasını istemek yoluna gitmek zorunda kalması (6102 s. TTK'nin 542/3), iflas halinde de yeterli malvarlığı olmayacağı için iflas giderlerinin yine Hazine'den karşılanmak zorunda kalınacak olması gibi riskler bulunduğundan, davalı kooperatifin tasfiye esnasında malvarlığının bulunması halinde tasfiye ücret ve giderleri ile diğer yargılama giderlerinin tasfiye memuru tarafından öncelikle davacı Bakanlığa ödenmesine ancak, malvarlığı yoksa tasfiyenin çıkmaza girmemesi için bu masrafların davacı Bakanlık üzerinde bırakılmasına karar vermek gerekmiştir. Davalı kooperatifin vefat eden temsilcisi ...'ın eşinden jandarma aracılığıyla temin edilen ve davalı kooperatifin malvarlığının tespiti yönünden esasa etkili görülmeyen belge asıllarının da, yine jandarma aracılığıyla temin edildiği kişiye iadesine karar verilmiştir. Davacı Bakanlık ile davalı kooperatif arasında bu davada gerçek bir ihtilaf bulunmayıp, davacı Bakanlığın Yargıtay HGK.'nin yukarıda yazılı emsal içtihadında da belirtildiği üzere, kanundan doğan görevlerini yerine getirmek için bu davayı açtığı görüldüğünden davacı vekili için davacı lehine vekalet ücreti tayin edilmemiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ; 1-Davacının davasının KABULÜ ile Konya Ticaret Sicili Müdürlüğünün ... ticaret sicil sırasında kayıtlı ... Kooperatifinin, 1163 s. Kooperatifler Kanunun 81/1-6 maddesi gereğince MÜNFESİH OLDUĞUNUN TESPİTİNE ve TASFİYESİNE, 2-Kararın kesinleşmesinden itibaren 1 ay içerisinde, ikinci bir yazı veya tebligat beklenmeksizin davacı Bakanlık tarafından şimdilik 10.000 TL. tasfiye masrafı ve 15.000 TL. tasfiye memuru ücreti olmak üzere toplam 25.000 TL.'nin Mahkememizin bu dosyasına yatırılmasına, 3-Davalı kooperatifin en son temsilcilerinin tasfiye memuru olarak atanmalarına yer olmadığına, 4-25.000 TL.'lik tasfiye masraflarının yatırılmasından ve kararın kesinleşmesinden sonra Mahkememizce re'sen seçilecek 1 tasfiye memurunun göreve başlatılmasına, 5-Tasfiye memuru için takdir edilen 15.000 TL.'nin tasfiyenin tamamlanmasından ve buna ilişkin raporun tasfiye memuru tarafından bu dosyamıza sunulmasından sonra tasfiye memuruna tek seferde ödenmesine, 6-Tasfiye memuru ücretinin dışında tasfiye masrafı olarak yatırılacak 10.000 TL.'nin ise tasfiye memurunun belgelendirdiği taleplere göre, kendisine veya ilgili yerlere Mahkememiz tarafından ödenmesine, 7-Tasfiye memuru ücreti ile tasfiye masraflarının güncellenip güncellenmeyeceğinin ve davacı taraftan ilave ücret talep edilip edilmeyeceğinin kararın kesinleşmesi ve tasfiyeye başlanmasından sonra ihtiyaca ve/veya tasfiye memurunun talebine göre ek kararla bilahare değerlendirilmesine, 8-İlave tasfiye masrafına ihtiyaç duyulur ve ek kararla istenilmesine rağmen davacı tarafından yatırılmaz ise, tasfiyenin olduğu haliyle durdurulup, tasfiye memurunun da görevinin sonlandırılacağının davacı tarafa ihtarına (gerekçeli kararın tebliği ile birlikte ihtaratın yapılmış sayılmasına), 9-Tasfiye masrafları ile tasfiye memuru ücretinin tasfiye aşamasında davalı kooperatifin malvarlığının bulunması halinde tasfiye memuru tarafından öncelikle davacı Bakanlığa eksiksiz olarak ödenmesine, davalı Kooperatifin tasfiye masraflarını karşılayacak yeterli malvarlığının bulunmaması halinde ise, tasfiyenin imkansızlaşmasının önlenmesi (tasfiye memurunun 0 (sıfır) bilanço tabir edilen bilançosunu hazırlayabilmesi için) bu masrafların davacı bakanlık üzerinde bırakılmasına, 10-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60 TL. maktu karar ve ilam harcının davalı kooperatiften alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 11-Hadim İlçe Jandarma Komutanlığı aracılığıyla davalı kooperatifin vefat eden temsilcisinin eşinden temin edilen davalı kooperatife ait belgelerin, kararın kesinleşmesi beklenmeksizin bu belgelerin teslim alındığı ... iadesi için Hadim İlçe Jandarma Komutanlığına gönderilmesine, 12-Davacı tarafından yapılan 962,75 TL. yargılama gideri, belge iade masrafı olarak 175 TL. ve gerekçeli kararın tebliği masrafları olarak 535 TL. olmak üzere toplam 1.672,75 TL. yargılama giderinin, tasfiye aşamasında davalı kooperatifin malvarlığının bulunması halinde tasfiye memuru tarafından öncelikle davacı Bakanlığa eksiksiz olarak ödenmesine, davalı kooperatifin tasfiye masraflarını karşılayacak yeterli malvarlığının bulunmaması halinde ise, tasfiyenin imkansızlaşmasının önlenmesi için bu masrafların da davacı Bakanlık üzerinde bırakılmasına, 13-Davacı vekili için davacı lehine vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 14-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine, Dair ; tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, Konya BAM ilgili Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere ve oy birliğiyle karar verildi. 27/11/2024 Başkan Üye Üye Katip