Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/257 E. 2025/153 K.

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : Esas KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : Av. DAVALI : 1- VEKİLİ : Av. DAVALI : 2- VEKİLİ : Av. DAVALI : 3- (İFLAS NEDENİYLE) DAVA : Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) DAVA TARİHİ : 23/03/2022 KARAR TARİHİ : 14/02/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 21/02/2025 Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; müvekkilinin davalı ... Konut Yapı Kooperatifinin üyesi olup kooperatife karşı tüm edimlerini yerine getirdiğini, davalılardan ...' ın kooperatifin inşaat yapmış olduğu arsada arsa sahibi konumunda olduğunu, diğer davalı Hüseyin Özcan ise arsa sahibi olmamasına ve hatta kooperatif ile bir ilişkisi bulunmamasına rağmen müvekkilinin dairesinin de arasında bulunduğu yaklaşık 20 dairenin ½ si tapu kayıtlarında bu davalı adına göründüğünü, davalı kooperatif KKİS gereğince diğer davalılara devri gereken daireleri devretmiş olup dava konusu daire yapılan sözleşme gereğince kooperatife devredilmesi gerektiğini, dava konusu daire Kayseri 7. Noterliği'nin 07.02.2010 tarih, ... numaralı kura zaptınında müvekkiline isabet etmiş olup ilgili daire müvekkiline tahsis edilmiş ancak müvekkilin tescil talebi davalı kooperatifçe yerine getirilmediğini, müvekkilinin davalı kooperatife olan ödemesini yerine getirdiğini, müvekkilinin davalı kooperatife en yüksek aidat ödeyen kişilerden olup müvekkilden çok daha az aidat ödeyen (115.000,00 TL ile 150.000,00 TL arasında) bir kısım kooperatif ortaklarına tapu devirlerinin yapıldığını, yapılan araştırmada davalı ...' ın arsa sahibi olduğunu, kendisine düşen tüm daireleri teslim aldığının tespit edildiğini, kooperatif ile dava dışı kooperatif yüklenicisi arasındaki hukuki uyuşmazlık nedeni ile daireleri kooperatife devretmekten imtina ettiği kanaatine ulaşıldığını, diğer malik görünen ... ise hiç bir hakkı olmamasına rağmen dava konusu daire üzerinde %50 hissesi bulunduğunu, öncelikle dava konusu Kayseri İli Talas İlçesi Mevlana Mah. 1017 Ada 1 Parsel 9. Kat.... bağımsız bölüm numaraları daire üzerine üçüncü kişilere devrini ve cebri satışı önler nitelikte ihtiyati tedbir konulmasına, davanın kabulü ile Kayseri İli Talas İlçesi Mevlana Mah.1081 Ada 1 Parsel 9. Kat ... bağımsız bölüm numaralı dairelenin müvekkili adına tesciline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı .... vekilinin cevap dilekçesinden özetle; davaya konu taşınmazın müvekkili ile diğer davalı ... adına yarı hisseli olacak şekilde kayıtlı olduğunu, diğer davalı ... Bahçe Konut Yapı Kooperatifi'nin ilgili taşınmaz üzerinde ayni yahut mülkiyet hakkı bulunmadığını, müvekkilinin kooperatif ile herhangi bir bağı, üyeliği vs olmadığı için ve kooperatifin taraf olacağı dava niteliği şahsi hak niteliğinde olacağından müvekkilinin taraf sıfat olmayacağını, davacı tarafın müvekkilli ile ilgili başka hiç bir iddiada bulunmamakta olduğunu, dava dilekçesinin neredeyse tamamının davalı Kooperatif'e yöneltildiğini, davacı tarafça açılan ilgili dava, tapu iptal ve tescil davası olup bu dava iptali istenen tapunun malikine karşı açılacağını, ayrıca yine bu davanın açılabilmesi için davaya konu taşınmazın, hukuki bir sebep olmadan yolsuz şekilde devredilmesi gerektiğini, somut olaya bakıldığında ise müvekkil arsa sahibi dahi olmayıp müvekkilinin taraf olduğu Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi şahıs Mehmet ... ile imza edilmiş bir sözleşme olduğunu, davacı tarafça açılan davanın öncelikle belirtilen usule aykırı sebeplerle, görevsizlik ve husumet yokluğundan, dava açma şartlarının eksikliğinden ve anlatılan diğer sebeplerle reddini ve ayrıca davanın kabulü kararı ihtimalinde de davanın açılmasında müvekkilinin hiç bir kusur ve sorumluluğu olmadığı için yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de müvekkilinin sorumlu tutulmamasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Rifat Parlak vekilinin cevap dilekçesinden özetle; Kayseri 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... Esas Sayılı dosyanın sonucunun beklenmesi gerektiğini, eldeki davaya konu taşınmazın da konu edildiği Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin Tasfiyesi (ileriye etkili fesih yoluyla) talepli olarak taraflarınca ikame edilmiş olup eldeki dava ile doğrudan ilgilidir ve mezkur davanın sonucu, eldeki davada verilecek olan karar sonucunu değiştirecek mahiyette olduğunu, eldeki davada davacı yan Kayseri İli Talas İlçesi Mevlana Mahallesi 1081 Ada 1 Parsel 9. Kat 37 nolu bağımsız bölümün kendi adına tescilini talep etmekte olup mezkur taşınmazın dosyaya sunulan Kayseri 7.Noterliği 07/02/2010 Tarihli ve .... Yevmiye Numaralı Kur'a Zaptı gereğince, davalı müvekkili ile hiçbir alakası bulunmadığını, davacının, ilgisi ve dahi hukuki yararı olmayan bir taşınmazla alakalı haksız şekilde ikame etmiş olduğu davanın REDDİNE karar verilmesi gerektiğini, Arsa Karşılığı Daire ve Satış Vaadi Sözleşmesi, 21/12/2006 tarihinde müvekkili ... ile dava dışı Mehmet ... - ... İnşaat arasında akdedildiğini, eldeki davada davacı ile yada davacıyla ilgili kişilerle herhangi bir akit/anlaşması olmayan müvekkiline husumet yöneltilmesine rağmen, müteveffa yüklenicinin mirasçılarına husumet yöneltilmemesi de ayrıca ret sebebi olduğunu, bu haliyle anlatılan sebeplerden dolayı davanın husumet yokluğu sebebiyle reddine, mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda ise, mekzur tasfiye davası olan Kayseri 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülmekte olan... Esas sayılı dosyanın bekletici mesele yapılarak akıbetinin ve sonucunun beklemesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: kooperatif üye dosyası, dava konusu taşınmaz tapu kayıtları, kat karşılığı inşaat sözleşmesi celp edilmiş ve tanık beyanları alınmıştır. Davalı.... tanığı ...' nin Mahkememizde alınan beyanında;"davalı ... dava konusu taşınmazda arsa sahibi idi, davalı rıfat inşaat yapımı konusunda ... İnşaat ile anlaşma yapmıştı, inşaat bitmedi, eksik kaldı, anlaşmaya göre bir blok ...' a verilecekti, binanın kaba inşaatı bitmişti, binalarda ufak tefek eksiklikler vardı, misal olarak belediyenin kabul etmediği havalandırma vardı, merdivenlerin mermerleri yoktu, bunları .. Bey yaptırdı, ... İnşaat' ın sahibi ....... binalardaki eksiklikleri tamamlayacaktı, ancak vefat ettiği için tamamlayamadı, ne kadara anlaştıklarını bilmiyorum, kaç tanesinin kooperatife yapılacağının bilmiyorum, davalı Hüseyinin de inşaat yapılan yerde arsası vardı, bir blok .... aitti, arkadaki binadaki arsalarda ....ın payı var diye biliyorum, bildiklerim bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunmuştur. Davalı Rifat Parlak tanığı ....' ın Mahkememizde alınan beyanında;"davalı ... benim babam olur, inşaatın yapımı için ...... ile anlaşıldı, bir bloktaki 56 daire, 3 dükkan davalı ...' a verilecekti, ortada bir kooperatif vardır, anlamadığım kadarıyla üyelerden ödeme alınmaması veya başka sıkıntılar yaşanması nedeniyle inşaat bitirilememişti, bizim inşaatımız bitti, ancak diğer dairelerden birinde kaba inşaat bitmemiştir, bizim binalarda mesken ruhsatı alınmadığı için sığınağın havalandırma sistemi ve doğalgaz sistemi yeniden yapıldı, yangın bacası, havalandırma bacası genişletildi, bunun için gerekli ruhsat sürecindeki harçlar ... tarafından yatırılmıştır, doğalgaz sisteminde eksiklikler vardı, eksik olan kısımlar yapıldı, yaklaşık olarak ne kadara yapıldı bir şey diyemem, 4 parselin tamamı da davalı ...' a aittir, bildiğim kadarıyla ....' ın başka bir yerde arsası vardı, onu ...' na verdi ve oradaki inşaatı garanti altına almak için bizim arsalarda yapılan dairelerin bir kısmını teminat olarak üzerine aldı diye biliyorum, bildiklerim bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, kooperatif üyeliğine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir. Davacının talebi kooperatif üyesi olarak adına tahsis edilen konutun tapu iptal ve tescili istemine ilişkindir. Kayseri 1. Ticaret Mahkemesinin .... Sayılı ilamı ile Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 664-Talas sicil numarasında kayıtlı davalı Sınırlı Sorumlu Saklıbahçe Konut Yapı Kooperatifi'nin iflasına, iflasın 28/11/2022 günü saat 11:12 itibari ile açılmasına karar verildiği, kararın ise kesinleştiği görülmüştür. İcra dairesi yazı cevaplarında 2. Alacaklılar toplantısını yapamayacağı belli olduğundan ve tasfiyenin tatiline karar verdiğinden mahkememizce yargılamanın sürümcemede kalmaması için yargılamaya iflas dairesine tebligat çıkarmak suretiyle devam edilmiştir. Kooperatif, 1163 sayılı Kanun'un 1 inci maddesinde; “Tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek veya geçimlerine ait ihtiyaçlarını işgücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli ortaklıklar” şeklinde tanımlanmıştır. Türk Hukuk Lûgatında da kooperatifin Kanun’da düzenlenen tanımı aynen muhafaza edilmiş; kooperatiflerin amaçlarına ve ortaklarının niteliklerine göre “tüketim kooperatifi”, “üretim kooperatifi”, “kredi kooperatifi”, “yapı kooperatifi” gibi çeşitli adlarla çalıştıkları belirtilmiştir (Türk Hukuk Lûgatı, Türk Hukuk Kurumu, Cilt I, Ankara 2021, s. 712). Gerçek ve tüzel kişiler, ekonomik menfaatlerini ve ihtiyaçlarını sağlayıp korumak amacıyla kooperatiflere ortak olurlar. Bu amacın gerçekleştirilmesi doğrultusunda ortaklara katılma hakları, koruyucu haklar, malî haklar ve belli sayıda ortağın kullanabileceği haklar şeklinde birtakım haklar tanınmış, yükümlülük ve sorumluluklar getirilmiştir. Her ortağın sermaye payı taahhüt etme ve ödeme, aidat borçlarını zamanında ve eksiksiz ödeme, kooperatif ana sözleşmesinde hüküm bulunması hâlinde bilanço açıklarının kapatılması için ek ödeme yükümlülüğü ve sır saklama yükümlülüğü vardır. Kooperatif ortaklarından her biri ortaklık amacı çerçevesinde borç ve yükümlülük altına girerler. 1163 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesine göre ortaklar hak ve vecibelerde eşittirler. Bilindiği üzere, “eşitlik” kavramı mutlak ve nispi eşitlik olmak üzere ikiye ayrılır. Ortaklık statüsünden doğan objektif haklara sahip olma ve bunların korunmasını isteme hakkı mutlak eşitlik kapsamındaki haklara örnek gösterilebilecek iken, kooperatif ortaklığına bağlı olarak yararlanma ve maddi menfaat sağlamada ortağın eylemli katkısı ve özverisinin gözetilmesi ise nispi eşitlik ilkesi gereğidir. Bu itibarla, ortaklıktan kaynaklanan borçlarını yerine getiren bir ortağın, eşit durumda bulunduğu diğer ortaklara tanınan haklardan kendisinin de yararlandırılmasını istemeye hakkı vardır. İİK 198. maddesi, "Mevzuu para olmıyan alacak ona muadil bir kıymette para alacağına çevrilir. Şu kadar ki iflas idaresi taahhüdün aynen ifasına deruhte edebilir. Bu takdirde alacaklı talep ederse iflas idaresi teminat gösterir...Borçlar Kanununun 290 ncı maddesi hükümleri mahfuzdur." hükmünü içermektedir. Somut olayda davacı kooperatif üyesi olarak adına tahsis edilen konutun tapu iptal ve tescilini talep etmiştir. Ancak İİK 198 maddesi uyarınca kooperatiften doğan tescil hakları para alacağına çevrildiğinden davacının tescil hakkı kanunen mümkün olmadığından reddedilmiştir. Davacının alacağının sıra cetveline kayıt kabul olarak görülüp görülemeyeceği hususu; Davacının talebi kooperatif üyesi olarak adına tahsis edilen konutun tapu iptal ve tescili istemine ilişkin olup, 1163 sayılı Kanun’un 98'inci maddesi uyarınca bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde Türk Ticaret Kanunundaki anonim şirketlere ait hükümler uygulanır. TTK'nın 329 uncu maddesinde, belli istisnalar haricinde şirketin kendi hisse senetlerini temellük edemeyeceği öngörülmüş, buna paralel olarak TTK'nın 405/2 maddesinde ise "Pay sahipleri sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemezler; tasfiye payına müteallik hakları mahfuzdur" hükmüne yer verilmiştir. Bu nedenle, anonim şirket ortağı ödediği sermaye miktarı için şirketten alacaklı olmaz. Zira, ortakların payları için yapılan ödemeler ortaklığın sermayesini oluşturur. Sermaye payı ise ortaklığa verilmiş bir borç olmadığından ortaklığın iflası halinde ortaklar kural olarak iflas alacaklısı olamazlar. Diğer bir anlatımla, ortaklar ödedikleri sermaye borcunu iflas masasına alacak olarak kaydettiremezler. Ancak, pay cetveline göre paylaşım yapıldıktan sonra ve İİK'nın 196 ncı maddesi uyarınca faiz ödemelerinden sonra masada para kalması halinde pay sahiplerine ödeme yapılması mümkündür.1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi yollamasıyla, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 379. ve 480/3. maddeleri kapsamında bir alacak olmadığı halde, iflas masasına kaydı mümkün alacak olarak kabulü edilemeyeceğinden davanın sıra cetveline kayıt kabul olarak görülmesi de mümkün değildir. (Bknz. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2022/5348 E., 2023/1558 K. Sayılı ilamı) Davacı, Yargıtay uygulaması gereği kooperatif üyesi olduğundan taşınmazın bedelinin sıra cetveline kaydı da mümkün olmadığından bu husus da mahkememizce kabul görmemiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40-TL maktu karar ve ilam harcının, davacıdan peşin olarak alınan 512,33-TL harçtan mahsubu ile bekiye 103,07‬-TL'nin davacıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına, 3-Davacı tarafça yapılan yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı H.... tarafından yapılan 184,75-TL posta masrafı olan yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı..' a verilmesine, 5-Davalı ... tarafından yapılan 200,00-TL posta masrafı olan yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... a verilmesine, 6-Davalılar ... ile ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca taktir olunan 30.000-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... ile ...' a verilmesine, 7-Taraflarca yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair, davacı vekili ile davalılar vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/02/2025 Katip ¸E-imzalıdır Hakim ¸E-imzalıdır