İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/679 E. 2023/950 K.

T.C.

İZMİR

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/679 Esas

KARAR NO : 2023/950

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 12/09/2023

KARAR TARİHİ : 14/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin ticaretle uğraşmakta olduğunu, bu amaçla müşterilerinden almış olduğu ... Bornova Şubesine ait, keşide tarihi 15/09/2023, keşide yeri İzmir, ... numaralı, keşidecisi ... İnşaat Bilgisayar Otomasyon Gıda Tekstil Sağlık Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi olan, 600.000,00-TL bedelli çekin keşide tarihi çok yaklaştığı için çeki aradığını ancak bulamadığını, çekin kayıp mı olduğu yoksa kötü niyetli kişilerce mi alındığı bilgisine henüz ulaşılamamışsa da aynı şekilde korunan başka firmalarca da verilen çeklerden sadece bir kısmının kaybolmuş olmasının çekin kötü niyetli kişilerce alınmış olması ihtimalini güçlendirdiğini, müvekkillinin bilgisi dışında ve rızası hilafında kaybolan çekin imzalı olması ve tacir çeki olması nedeniyle her zaman tedavülü ile tahsil tehlikesi bulunduğundan, çekin kimlerin elinde olduğunun bilinmemekle birlikte kötü niyetli kişilerce kullanılmasının kuvvetle muhtemel olduğunu belirterek ... Bornova Şubesine ait, keşide tarihi 15/09/2023, keşide yeri İzmir, ... numaralı, keşidecisi ...İnşaat Bilgisayar Otomasyon Gıda Tekstil Sağlık Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi olan, 600.000,00-TL bedelli çekin zayi olduğundan iptaline, mağduriyete mahal verilmemesi için banka kayıtlarında çek üzerine ivedilikle ödeme yasağı ve tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA KONUSU:

Açılan dava, Denizbank Bornova Şubesine ait, keşide tarihi 15/09/2023, keşide yeri İzmir, ... numaralı, keşidecisi ... Bilgisayar Otomasyon Gıda Tekstil Sağlık Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi olan, 600.000,00-TL bedelli çekin zayi olması nedeniyle iptali talebine ilişkin kıymetli evrak iptali davasıdır.

DELİLLER VE GEREKÇE :

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 651. maddesi "Kıymetli evrak zayi olduğu taktirde mahkeme tarafından karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanı ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir." hükmünü içermektedir.

Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 780. ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.

Dava dilekçesindeki açıklamalar ve dava dilekçesine ekli çek suretleri göz önünde bulundurulduğunda, davacının dava konusu çekleri yetkili hamil sıfatıyla elinde bulundurduğu ve davanın açılışı sırasında dava konusu çeklere ilişkin çek iptali davası açmakta hukuki yararı bulunduğu ortadadır.

Davaya konu çek ile ilgili ... Bornova şubesine mahkememizce 15/09/2023 tarihinde yazılan müzekkereye 21/09/2023 tarihli yazı ile cevap verilerek davaya konu çekin ...'dan ibraz edildiği ve 97 kod (mahkeme tarafından ödeme yasağı konulan çek) ile işlem gördüğü, çekin yasaklı statüsünde olduğu ve çek görüntüsünün ibraz edilen bankadan edilmesi gerektiği bildirilmiştir.

Mahkememizce 04/10/2023 tarihinde ... A.Ş.'ne müzekkere yazılarak çek akıbeti sorulmuş ve ilgili banka tarafından 06/10/2023 tarihli yazı ile dava konusu çekin 15/09/2023 tarihinde ... (TCKN : ...) tarafından MANİSA şubesine ibraz edildiği ancak çek üzerinde bulunan mahkeme ödeme yasağı kararına istinaden çekin arka yüzüne gerekli şerh düşülerek karşılıksız işlemlerine tabi tutulmadığı bildirilmiştir.

Asli müdahil ... mahkememize sunmuş olduğu 18/09/2023 tarihli dilekçesi ile iptali talep edilen çekin uhdesinde olduğunu, davacının alacaklarını geciktirmek amacıyla böyle bir yol tercih ettiğini beyan etmiştir.

Mahkememiz 10/10/2023 tarihli ara kararı ile "... Anonim Şirketi'ne yazılan müzekkere cevabında, ... A.Ş.'ne ait ... seri numaralı 600.000,00-TL bedelli çekin 15/09/2023 tarihinde ... (TCKN:...) tarafından ... A.Ş. Manisa Şubesine ibraz edildiğinin ve bu suretle çekin ...Anonim Şirketinin yedinde bulunduğu anlaşılmakla, davacı vekiline ... Bankası Bornova Şubesine ait ... çek numaralı, Keşidecisi ... İnşaat Bilgisayar Otomasyon Gıda Tekstil Sağlık Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi olan, Keşide yeri İzmir olan, 15/09/2023 keşide tarihli ve 600.000,00-TL bedelli çeki elinde bulunduran ...'a (TCKN:...) karşı çek istirdadı davası açmak ve davanın açıldığına ilişkin belgeleri mahkememize sunmak üzere iki haftalık kesin süre verilmesine ve verilen kesin süre içerisinde çek istirdatı davası açılmadığı ve davanın açıldığına ilişkin belgeler mahkememize sunulmadığı takdirde ödeme yasağının kaldırılmasına ve davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verileceğinin ihtarına," şeklinde hüküm kurularak mahkememiz ara kararı davacı vekiline usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiştir.

Davacı vekili tarafından 13/11/2023 tarihli dilekçesi ile asli müdahile karşı çekin istirdadı istemi ile İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında istirdat davası açtığını beyan etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından dava dilekçesinde belirtilen çekin zayii nedeniyle iptali istemiyle dava açılmış ise de yargılama sırasında çekin bulunduğu, işbu davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla bir tespit hükmü niteliğinde dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

Dava konusu çek yönünden dava konusuz kalmakla esas hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

Ödeme yasağı tedbirinin kaldırılması için bankaya müzekkere yazılmasına,

492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

Davacı tarafından yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı.14/12/2023

Katip ...

e-imza

Hakim ...

e-imza