İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/765 E. 2024/658 K.

T.C. İZMİR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO :2023/765 Esas KARAR NO : 2024/658 DAVA : Tazminat (tacirler/tacir olmayanlar arası satım sözleşmesinden kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 03/10/2023 KARAR TARİHİ : 16/09/2024 Mahkememizde görülen Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; müvekkili ile davalı arasında geçmiş yıllara dayanan düzenli bir ticari ilişki yaşandığını, bu ticari ilişki içerisinde çeşitli alış verişlere ilişkin çek ve bonolar keşide edildiğine taraflar arasında bu çek ve bonolar sık sık kullanıldığını, ancak bir takım bonoların ve ciro edilmiş çeklerin tahsil edilememesi ile birlikte davalı tarafından müvekkil aleyhine icra takipleri başlatıldığını, İzmir ... İcra Dairesi ... E. (23.400 TL Asıl Alacak), İzmir ... İcra Dairesi ... E. (28.400 TL Asıl Alacak), İzmir ... İcra Dairesi ... E. (20.500 USD Asıl Alacak), Bu icra takipleri müvekkil aleyhine başlatıldıktan sonra müvekkil tarafından tüm bu icra takiplerine ilişkin borçların ödendiği ve icra dosyalarının kapatıldığını, taraflar arasındaki ilişki tamamen ticarete dayalı olduğundan, mal veya hizmet karşılığı ödenen her tutarın vergiye tabi olduğunu, davalının icra takibi ile müvekkilden talep ettiği ticari alacaklar da KDV ve diğer vergiler dahil tutarlardan ibaret olduğunu, her ne kadar müvekkilin yaptığı ödemeler icra takibi üzerinden de olsa, müvekkil ticari ilişkiye dayalı olarak bu ödemeleri gerçekleştirdiğini, bu nedenle de icra dosyasına ilişkin yaptığı ödemeleri, vergi mükellefiyeti gereği gelir idaresi başkanlığına beyan ettiğini ve vergi yükümlülüğünü yerine getirdiğini, ancak davalı, icra takibi aracılığı ile müvekkilden tahsil ettiği KDV dahil olan ticari alacağına ilişkin Fatura düzenlemeyi ve faturayı müvekkile ibraz etmeyi reddettiğini, müvekkil bu hususta davalıyı ilgili vergi idaresine ihbar etmiş olsa da ödemiş olduğu ticari bedellerin faturalarını alamamış ve buna bağlı olarak da vergi iadesi gerçekleştiremeyerek yüklü miktarda vergiyi haksız bir şekilde ödemek zorunda kaldığını, davalı, mal ve hizmetin teslim edilmesi ve icra takibi aracıyla mal ve hizmet karşılığının ödenmesine rağmen Vergi Usul Kanunu Md. 231'i ihlal ettiğini ve müvekkile fatura düzenlemediğini, müvekkilinin, davalının Vergi usul kanununu ihlal etmesi ile birlikte, 3065 sayılı KDVK md. 29 gereği yararlanması gereken vergi indiriminden yararlanamadığı ve dolayısıyla gereğinden fazla tutarda vergi ödeyerek ciddi bir maddi zarara uğradığını, kısaca açıklanan bu nedenlerle, müvekkilin KDV'den kaynaklı maddi zararının davalıya rücu edilmesi için iş bu davayı açma zorunluluğumuz hasıl olduğunu, müvekkili, icra takiplerini, asıl alacakları, takip giderleri, faizleri, harç ve vergileri, vekalet ücretleri ve tüm fer'ileri ile birlikte ödeyerek dosyaları kapattığını, ancak müvekkilin icra dosyasına gerçekleştirdiği bu ödemelerin hangi kısımlarının davalı tarafından faturalandırılacağı, USD bazında yapılan ödemenin hangi tarih kuruna göre faturalandırılacağı ve tüm bu ödemelerin hangilerinin 3065 sayılı KDVK gereği vergi indirimine tabi olduğu hususlarının tespiti teknik bilgi gerektiren ve ayrı bir uzmanlık alanı olan konular olduğundan iş bu dava şimdilik 1000 TL değerinde açılmış olduğunu, bilirkişi raporu alındığında dava değeri ıslah yolu ile değiştirileceğini, davalı tarafından düzenlenmeyen faturalar nedeniyle müvekkilin hak ettiği vergi iadesini alamamasından kaynaklı zararın hesaplanarak davalıya rücu edilmesine ve müvekkiline iade edilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılardan tahsil edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın, taraflar arasında ticari ilişki olduğu ve bu sebeple müvekkiline senetler verildiğine dair sürülen iddiaları kabul etmediklerini, söz konusu senet ve çekler ticari ilişki kapsamında verilmiş senet ve çekler olmayıp taraflar arasındaki ilişki kambiyo ilişkisinden ibaret olduğunu, davacı ile davalının eskiden arkadaş olup kambiyo ilişkisi kapsamında verilen senet ve çeklerin ödenmemesi, icra takibi başlatılması davacının müvekkiline kin duymasına neden olduğunu bu sebeple asılsız iddialar ile müvekkilini vergi dairesine dahi şikayet ettiğini, müvekkili ticari defterleri incelendiğinde ... ile herhangi bir ticari ilişkinin olmadığı ortaya çıkacağını, bu sebeple fatura kesilmesini gerektirir bir durumun da söz konusu olmadığını, davacı taraf dava dilekçesinde icra dosyalarının tamamını ödediğini iddia etmiş ise de İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyası tahsil edilmemiş ve takip dosyasından feragat edilmiş olduğunu, İzmir ...icra Müdürlüğü'nün ... ve ... esas sayılı dosyaların davacı tarafından verilen taahhüt kapsamında ödenmiş olduğunu, taraflarınca icra dosyasına beyanda bulunularak dosyaların harçları ödenerek kapatılması sağlandığını, "SÖZLEŞMEDİR" başlıklı 11.12.2019 tarihli sözleşmenin 1.maddesine de davacı ... İzmir ...icra Müdürlüğü'nün ..., ..., ... esas sayılı dosyalarındaki senet ve çeklerden dolayı borçlu olduğunu kabul ettiğini herhangi bir menfi tespit ve istirdat davası açmayacağını bu haklarından feragat ettiğini beyanettiğini, bu sebeple eldeki davanın açılması mümkün olmayıp davanın reddi gerektiğini, davacı tarafın talepleri kabul manasına gelmemek üzere zamanaşımına uğradığını, davanın reddine karar verilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiş ve savunmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT: İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasının incelenmesinde; Takip dosyasında alacaklı ... tarafından 17/05/2019 tarihinde takip talepli borçlu ..., ... aleyhine başlatılan 10 örnek icra takibinde, 28.400,00 TL Çek 2.776,59 TL 15/11/2018-17/05/2019 İşlemiş Faiz 2.840,00 TL Çek Tazminatı 34.016,59 TL Takip Tarihli Toplam Alacak (Tutarındaki toplam alacağın tahsilde tekerrür olmamak şartıyla takip tarihinden itibaren Asıl alacağa (Çek) - YILLIK (%19,50) oranında ve değişen oranlarda işleyecek Reekont -Avans Faizi, icra giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte tahsili talebidir. (Fazlaya dair ve faiz oranlarındaki artıştan doğan talep hakkımız saklıdır)TBK. 100.mad. gereğince kısmi ödemeler öncelikle varsa işlemiş faiz, masraf ve ferilere mahsup edilecektir. (TBK 100. Md., ) Uygulanacaktır. (Çek tazminatından,keşideci borçlu sorumlu olup, lehtar ciranta sorumlu değildir.) Tahsili talep edildiği, alacağa dayanak "15/11/2018 günü ... Seri No'lu Çeki 30.000,00 TL gösterildiği, İcra dairesinin 11/07/2019 tarihinde mahkemece verilecek karar kesinleşinceye kadar durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır. İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasının incelemesinde; Takip dosyasında alacaklı ... tarafından 20/05/2019 tarihinde takip talepli borçlu ... aleyhine başlatılan 10 örnek icra takibinde, 606,00 TL İhtiyati Haciz Vekalet Ücreti 123,90 TL İhtiyati Haciz Karar Harcı 729,90 TL Toplam Alacak 20.500,00 USD Takip Tarihli Bono 106,71 USD Takip Tarihi 01/05/2019-20/05/2019 İşlemiş Faiz 20.606,71 USD Takip Tarihli Toplam Alacak Tutarındaki toplam alacağın (Takip tarihindeki karşılığı 1 USD=6,0663 TL Harca esas Değer 125.736,38 TL) tekerrür olmamak şartıyla takip tarihinden itibaren Asıl alacağa (Bono) YILLIK (%10,00) oranında ve değişen oranlarda işleyecek TCMB'na Uygulanacağı Bildirilen En Yüksek Mevduat Faizi (USD) fiili ödeme günündeki EFEKTİF SATIŞ kuru üzerinden icra giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte tahsili talebidir. (Fazlaya dair ve faiz oranlarındaki artıştan doğan talep hakkımız saklıdır)TBK. 100.mad. gereğince kısmi ödemeler öncelikle varsa işlemiş faiz, masraf ve ferilere mahsup edilecektir. (TBK 100. Md., ) Uygulanacaktır. Tahsili talep edildiği, alacağa dayanak " 20.500,00 USD Miktarlı 13/02/2018 tanzim tarihli 01/05/2019 vade tarihli SENET gösterildiği anlaşılmıştır. İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasının incelenmesinde; Takip dosyasında alacaklı ... tarafından 17/05/2019 tarihinde takip talepli borçlu ..., ... aleyhine başlatılan 10 örnek icra takibinde, 23.400,00 TL Çek 3.825,42 TL (%19,5) Değişen oranlarda Reeskont-Avans Faizi 2.340,00 TL Çek Tazminatı 29.565,42 TL Takip Tarihli Toplam Alacak-Tutarındaki toplam alacağın tahsilde tekerrür olmamak şartıyla takip tarihinden itibaren Asıl alacağa (Çek) - YILLIK (%19,50) oranında ve değişen oranlarda işleyecek Reekont -Avans Faizi, icra giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte tahsili talebidir. (Fazlaya dair ve faiz oranlarındaki artıştan doğan talep hakkımız saklıdır)TBK. 100.mad. gereğince kısmi ödemeler öncelikle varsa işlemiş faiz, masraf ve ferilere mahsup edilecektir. (TBK 100. Md., ) Uygulanacaktır. (Çek tazminatından,keşideci borçlu sorumlu olup, lehtar ciranta sorumlu değildir.) Tahsili talep edildiği, alacağa dayanak "... Bankası A.Ş ... Şubesine ait ... seri nolu 15/07/2018 keşide tarihli 16/07/2018 ibraz tarihi 15/07/2018 faiz başlangıç tarihi, 25.000,00 TL tutarlı çek gösterildiği anlaşılmıştır. Dava konusu Sözleşme'nin incelenmesinde; Alacaklı ... ile Borçlu ... arasında 11/12/2019 tarihinde İzmir ...İcra Hukuk mahkemesi ... Esas ... İzmir ... İcra Müdürlüğü, İzmir ...İcra Hukuk mahkemesi ...Esas ... İzmir ... İcra Müdürlüğü, İzmir ...İcra Hukuk mahkemesi ... Esas ... İzmir ... İcra Müdürlüğü, Borçlu ...'ın dosyalarındaki senet ve çeklerden dolayı borçlu olduğunu kabul ettiği ve iş bu senet, çek ve icra dosyalarından dolayı herhangi bir menfi tespit, istirdat davası açmayacağını bu haklarından feragat ettiğini kabul ve beyan ettiği, alacaklı ... taahhütler yerine getirilmesine müteakip harcın borçlu tarafından ödenmesi üzerine icra dosyasından vaz geçileceği, borçlunun banka hesaplarına konulan hacizlerin kaldırılmasını, araç üzerinde haciz baki kalmak şartıyla yakalama şerhinin kaldırılmasını, icra müdürlüğü harçlarının borçlu tarafından ödeneceği şeklinde anlaşmaya vardıkları, ancak sözleşmede davalı tarafın davacı yana mal teslimi konusuna değinilmediği ne tutarda fatura düzenlemesi gerektiği yönünde herhangi bir tespit ve talebin bulunmadığı anlaşılmıştır. Dosyanın re'sen seçilecek SMMM ve vergi uzmanı bilirkişiye teslim edilerek, dava konusu meblağ ve bu meblağdan davacının-davalının sorumluluğu, masraf-alacak kalemlerinin mahiyeti, miktarı ve hesaplanması, uyuşmazlık konusu, taraf beyanları nazara alınarak dosya kapsamı itibarıyla, uyuşmazlık konusu ile sınırlı olmak üzere alınan bilirkişi heyeti raporunda özetle; Hukuki değerlendirme ve nihai karar takdiri Mahkemeye ait olmak üzere; 1) Davacı yan ile davalı taraf arasında, davacı yanın borçlarını kabul ettiği ve tasfiyesini içeren 11/12/2019 tarihinde aralarında sözleşme yapıldığı, bu sözleşme içeriğinde davalı tarafın davacı yana mal teslimi konusuna değinilmediği ne tutarda fatura düzenlemesi gerektiği yönünde herhangi bir tespit ve talebin bulunmadığı, 2) Davacı yan ... ile davalı taraf ...'in yasal defterlerinin incelenemediği, davacı yanın sunduğu muavin defter kayıtlarında davalı tarafa 208.680,65 TL toplam bedelli Sipariş Avansı verdiğine dair Borç Bakiyesinin bulunduğu, yasal defter kayıtlarının muavin kayıtlarını doğrulayıp doğrulamadığının belirlenemediği, 3) Davacı yanın verdiği ödeme belgelerinin ticari bir alış verişe karşılık olup olmadığı, çekler ve bono için icra tarihlerinden ve dava tarihinden önce davalı tarafa fatura talep ettiğine dair herhangi bir ihtarname veya belgenin bulunmadığı, verilen ödeme belgelerinin varsa hangi mallara karşılık alındığı, mal tesliminin bulunup bulunmadığı, varsa ve zaman yapıldığının belli olmadığı, 4) Dava konusu ödeme belgelerine ait faturaların kesildiği senaryolandığında davacı ...'in (5.764,75+1.851,85+2.222,22=9.838,82) toplamda 9.838,82 TL KDV indiriminden faydalanamadığı, Kur farkı ödemesi olan 3.280,00 TL ise ödenmediğinden bu tutarın senaryoda faydalanılmayan KDV indirimi olarak değerlendirilemeyeceği kanaatine varıldığı, 5) Yapılan ödeme işlemlerinin ticari bir ilişkiye dayanarak yapıldığı sonucunda fatura kesmeyenin ve fatura almayanın VUK hükümleri gereğince sorumlu oldukları rapor edilmiştir. Dava, vergi indirimleri kaynaklı davalı tarafın faturalandırma şekli kaynaklı yararlanamadığı kısımlara dair olarak alacak/tazminat istemine ilişkindir. Davalı hakkında lüzumuna binaen tacir araştırması yapılmış, hem esnaf odası hem de ticaret odası kayıtları itibari ile belirli zaman diliminde kaydı mevcut olup bilahare sildirdiği, vergi dairesi kaydında da aynı şekilde kayıt sildirme durumunun mevcut olduğu, HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; Davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olması nedeni ile, davanın göreve ilişkin dava şartı bulunmadığından HMKnın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince usulden REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, Kararın kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde veya kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde taraflarca mahkememize başvurulması halinde dosyanın görevli ve yetkili İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine, yasal süre içerisinde başvuru yapılmaması halinde davanın açılmamış sayılacağına, HMK 331/2 maddesi gereğince harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece hüküm altına alınmasına, Mahkememiz görevsizlik kararı sonrasında görevli ve yetkili mahkemede yargılamaya devam edilmemesi halinde bu husus belirtilerek mahkememize başvurulması halinde harç ve yargılama giderleri konusunda mahkememizce karar verilmesine, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalının vekilinin yüzüne karşı, Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 341. v.d.maddeleri gereğince ( 2 ) hafta içerisinde,İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.16/09/2024 Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı