İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/739 E. 2025/245 K.

T.C. İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/739 Esas KARAR NO : 2025/245 DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 29/08/2024 KARAR TARİHİ : 19/03/2025 Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin .../İZMİR adresinde bulunan tesiste faaliyet gösterdiğini, müvekkilinin idari işleri aynı adreste bulunan tesisin içindeki ofislerde yürüttüğünü, 14.08.2024 tarihinde İzmir İli, ... yaşanan orman yangınında müvekkilinin faaliyet gösterdiği .../İzmir adresinde bulunan tesise yangının sirayet etmesiyle yandığını, müvekkilinin 2021 yılından önce tutmuş olduğu ve fiziki olarak saklanan; 2021 Yılı Yevmiye Kebir Envanter Defterleri, 2021 Yılı Gelir Gider Faturaları Makbuz Dekont Vb Tüm Resmi Belgeler, 2022 Yılı Yevmiye Kebir Envanter Defterleri, 2022 Yılı Gelir Gider Faturaları Makbuz Dekont Vb Tüm Resmi Belgeler, 2023 Yılı Yevmiye Kebir Envanter Defterleri, 2023 Yılı Gelir Gider Faturaları Makbuz Dekont Vb Tüm Resmi Belgeler, 2024 Yılı Envanter Defterleri, 2024 Yılı Gelir Gider Faturaları Makbuz Dekont Vb Tüm Resmi Belgeler, 2024 Yılı E Defter Dönderiminden Doğan Dijital Ortamda Saklamak Zorunda olduklarını Yevmiye defteri ve kebir defteri kayıtları kopyaları ve beratları, Maliye Bakanlığı Açısından Şirketimizin Sorumlu Olduğu Tüm Resmi Defterler Belgeler Dijital Kayıtlar vb Evrakların yanarak kül olduğunu, Karşıyaka ...Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.iş sayılı dosya ile tespit talebinde bulunulduğunu, ileri sürerek taleplerinin kabulü ile müvekkili ... San. Tic ve Ltd. Şti.'nin 2021, 2022, 2023 yıllarına ait belirtilen tüm ticari defter mali kayıt, belge ve evrakların zayi olduğunun tespitine, karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, TTK nun 82/7 maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Dava, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılmış, yapılan yargılama sonucunda Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile "Talep edenin ticaret sicil adresinin ve ticari işletmesinin bulunduğu yerin ''... İZMİR " olduğu, Hakimler ve Savcılar Kurulunun ilgili ilke kararı gereğince mahkememiz yargı çevresinin Karşıyaka, Çiğli, Menemen, Aliağa ve Foça ilçeleri ile sınırlı olduğu, İzmir Bayraklı İlçesinin mahkememiz yargı çevresi dışında kaldığı, dolayısıyla TTK 82/7.maddesi gereğince mahkememizin bu işe bakmakta yetkisiz olduğu, yetkili mahkemenin İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu" gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiştir. Davacı, 14.08.2024 tarihinde meydana gelen yangın nedeniyle 2021 yılı yevmiye kebir envanter defterleri, 2021 yılı gelir gider faturaları makbuz dekont ve tüm resmi belgelerin, 2022 yılı yevmiye kebir envanter defterleri, 2022 yılı gelir gider faturaları makbuz dekont ve tüm resmi belgelerin, 2023 yılı yevmiye kebir envanter defterleri, 2023 yılı gelir gider faturaları makbuz dekont ve tüm resmi belgelerin, 2024 yılı envanter defterleri, 2024 yılı gelir gider faturaları makbuz dekont ve tüm resmi belgeleri, 2024 yılı e-defter dönderiminden doğan dijital ortamda saklamak zorunda oldukları yevmiye defteri ve kebir defteri kayıtları kopyaları ve beratları, maliye bakanlığı açısından şirketin sorumlu olduğu tüm resmi defterler, belgeler ve dijital kayıtların zayi olması nedeniyle zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. TTK 82/7. maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Bu konu da açılan dava hasımsız olarak açılır ve mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını emredebilir hükmü göz önünde bulundurulduğunda bu davada resen araştırma ilkesinin uygulanacağı anlaşılmaktadır. Davacı vekiline tensip tutanağı ile zayi olduğu belirtilen 2021, 2022, 2023 yıllarına ait tüm ticari defter mali kayıt, belge ve evrak asıllarının onaylarının yapıldığı, ticari defter ve belgelerini hangi noterlikte tasdik ettirildiği yönünde beyanda bulunması için süre verilmiş, davacı vekilince ilgili noterlikler bildirilmiş, ilgili noterlere yazılan müzekkere cevabında bildirilen ticari defterlerin onaylarının yapıldığı mahkememize bildirilmiştir. Davacı tarafça Karşıyaka ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyasında mahallinde keşif icra edilmiş ve keşif sonucu Mali Müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, 22.08.2024 tarihinde davacı şirketin vergi levhasında kayıtlı ... İzmir adresine gelinerek tespit ve incelemeler yapıldığı, ilgili yerde 15/16 Ağustos tarihinde başlayan orman yangının etkilerinin halen deva ettiği, atık tesisinin, atış işleme, depolama ve ofislerin bulunduğu tüm taşınmazın kullanılamaz hale geldiği, yer yer dumanların çıktığı, taşınmazın çökme tehlikesinin olduğu, taşınmaz ve içerisinde kullanılan tüm eşyaların yandığı, tespit talep eden şirketin bu adresteki ofislerinde tüm resmi belge ve evraklarını muhafaza ettiği, tamamen yandığı, ofis olarak kullanılan alanın iç kısımlarının kısmen çökmesi ve o alan içerisinde kullanılan ne varsa tamamen yandığı yönünde gözlem ve tespitler yapılmış ve şirket kayıtlarını VUK hükümlerine göre E-defter olarak kayıt altına aldığından inceleme ve tespitlerin bu kayıtlar üzerinden yapıldığı ifade edilmiştir. Davacı tarafça İzmir Karşıyaka ilçesinde başlayan ve yayılan ve yerleşim yerini de etkileyen 14.08.2024 tarihli orman yangınında davacı şirketin idari işlerini de yürüttüğü tesis ile birlikte tüm tesisin yanması sonucunda zorunlu olarak tutması gereken ticari defter ve kayıtlarının da yandığı belirtilerek zayi belgesi verilmesinin talep edildiği, davacı şirketin adresinin yangından hemen sonra 28.08.2024 tarihli Genel Kurul kararı ile değiştirilmesi nedeniyle davanın açıldığı Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nce görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderildiği, davacının sunmuş olduğu deliller ve Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nce yapılan delil tespiti sonucu düzenlenen bilirkişi raporu, ilgili noterlerin yazı cevapları ve tüm dosya kapsamının incelenmesinde; davacı şirketin faaliyetinin bulunduğu tesiste 14-15-16 Ağustos 2024'teki orman yangını nedeniyle hasar meydana geldiği, tesisin yangında büyük oranda yandığının tespit edildiği, tesisin içerisinde davacı şirketin idari ofisinin de bulunduğu ve mali kayıtların bu ofiste muhafaza altına alındığı, yangında bu kayıt ve belgelerin de yanarak zayi olmuş olduğunun mahallinde yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ile tespit edilmiş olduğu, yangın nedeniyle davacının bildirmiş olduğu ticari defter ve belgelerinin zayi olduğu, dava dilekçesinde bir kısım belgelere atfen "vb" tüm resmi belgeler ifade edilerek bunlarında zayi olduğunun tespiti talep edilmiş ise de, ve benzeri olarak ifade edilen belgelerin somut olarak belirtilmemesi nedeniyle bu yönde bir hüküm kurulamayacağı, ayrıca tüm resmi belgelerin TTK'nın 82. Maddesi kapsamında olmadığı gibi bu kapsamda olup olmadığının değerlendirilmesi bakımından bu belgelerin de ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerektiği halde bu yönde de davacının bir açıklamasının bulunmadığı, bu nedenle tüm resmi belgelerin zayi olduğuna yönelik talebin reddi gerektiği kanaatine varılmakla, davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine dair aşağıdaki şeklide hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; -Davacı ...'ne ait, 2021 Yılı Yevmiye Kebir Envanter Defterleri, 2021 Yılı Gelir Gider Faturaları, Makbuz ve Dekontları, 2022 Yılı Yevmiye Kebir Envanter Defterleri, 2022 Yılı Gelir Gider Faturaları, Makbuz ve Dekontları, 2023 Yılı Yevmiye Kebir Envanter Defterleri, 2023 Yılı Gelir Gider Faturaları, Makbuz ve Dekontları, 2024 Yılı Envanter Defterleri, 2024 Yılı Gelir Gider Faturaları, Makbuz ve Dekontları, 2024 Yılı E- Defter Dönderiminden Doğan Dijital Ortamda Saklamak Zorunda Olunan Yevmiye Defteri ve Kebir Defteri Kayıtları Kopyaları ve Beratlarının ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE, -Fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-Alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 427,60 TL peşin harç indirildikten sonra eksik 187,8‬0 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 3-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden, kalan gider avansının yatırana iadesine, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/03/2025 Katip ... E-imzalıdır. Hakim ... E-imzalıdır.