İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/879 E. 2024/757 K.

T.C.

İZMİR

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/879 Esas

KARAR NO : 2024/757

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 28/10/2022

KARAR TARİHİ : 02/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketlerin sundukları ayrıntılı şekilde yer alan 2017 den 2021 yılının sonuna kadar olan muhasebesel defter ve evrakları hurdacılar tarafından çalındığını, müvekkili şirketlerin muhasebe müdürlüğü... tarafından yapıldığını, hırsızlık olayının yaşanması üzerine ... tarafından 18.10.2022 tarihinde karakola şikayette bulunulduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilleri yönünden ayrı ayrı olacak şekilde; ayrıntılı olarak listesi sunulan, 2017 den 2021 yılının sonuna kadar olan muhasebesel defter ve evrakların zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, TTK nun 82/7 maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Davacılar vekili ... Paz. Alk. ve Alk. İçe. Gıd. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. 'nin 2017-2018-2019-2020-2021 yıllarına ait Satış Faturaları, Alış Faturaları, Tahsilat Makbuzları, Pos Slipleri ile 2017-2018-2019-2020 yıllarına ait İzmir .... Noterliğince tasdiği yapılan Envanter Defterinin; davacı ... İnş. Elekt. Ot. Pet. Ürün Gıd. Tur. Nak. Paz. San. Tic. Ltd. Şti'nin 2017-2018-2019 yıllarına ait, Satış Faturaları, Alış Faturaları, Tahsilat Makbuzları, Pos Slipleri ile 2017-2018 yıllarına ait İzmir .... Noterliğince tasdiği yapılan Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir ve Envanter Defterlerinin hurdacılar tarafından çalındığını beyan ederek 2017 den 2021 yılının sonuna kadar olan muhasebesel defter ve evraklarının zayi olması nedeniyle zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Davacının tanık olarak bildirdiği Tanıklar... ve ... mahkememiz 08.06.2023 tarihli duruşmasında dinlenmiş, tanık ..., "ben ... yapı firmasında işçi olarak çalışırım, ... yapı firmas...'in kiracısıdır, ben yaklaşık 4,5 yıldır ... firmasında çalışırım, ben çalıştığımdan bu yana Bayraklı'daki şirketin adresinde kiracıyız, adresi hatırladığım kadarıyla... Mahallesi, Bayraklı İzmir'dir, davacı şirketleri ben tam olarak bilmesem de şirketin yetkilisi olarak bildiğim ... Bey'i tanırım, bizim dükkan ve diğer dükkanla, elektrik ve su faturalarının ödenmesi ile kendisi ilgilenir, geçen yıl büro sandalyesi yapan bir firma bizim dükkanın yan tarafında 5 numaralı dükkan olarak hatırladığım dükkana geldi, bu dükkanın sahibinin ... Bey olduğunu biliyorum, ... Bey büro sandalyesi yapan şahıslara bu dükkanı kiraladı, 2 ay sonra aniden taşındılar, bu kiracılar taşındıktan sonra orada bir çok karton plastik vs. atıklar bırakmışlardı, taşındıktan sonra hurdacı çağırdılar, kamyon iş yerinin önüne yanaştı, oradaki malzemeleri kamyona yükleyip götürdüler, bu dükkan iki katlı bir yerdir, dükkanın birinci katını kiralamışlardı, ikinci katı da ... Bey ve ... Bey ardiye deposu olarak kullanırlardı, ben kapıya çıktığımda kiracıların çağırdığı hurdacının ikinci kattan kartonlar attığını gördüm, ben kiracıların ikinci katı kiralamadıklarını bildiğim için hurdacıları uyardım ve ... Bey'e telefonla haber verdik, ... Bey geldiğinde hurdacılar gitmişlerdi, hurdacılar ikinci kattan karton attıktan sonra dükkanın önüne saçılmış bir takım fatura ve belgelerin olduğunu gördüm, hatta ... Bey geldiğinde onları topladı." tanık..., "... ve... şirketinin mali işlerini yürütürüm, her iki şirketin de 2014 yılından beri sigortalı çalışanıyım, yaklaşık 1,5 yıl önce emekli oldum ancak sigorta bildirimimi yaparak halen çalışmaya devam ediyorum,... Mahallesi Bayraklı adresindeki yer her iki şirketin de arşiv deposu olarak kullanılmaktadır, bu adreste aslında depolarda vardır, bu adreste 3 adet şirketin kiracıları vardır, bu depoların bir kısmı ikinci katta bir odası şirketlerin arşiv deposu olarak kullanılmaktadır, ticari defter ve faturalar, irsaliye, tahsilat makbuzları gibi evraklar bu depoda bulunmaktadır, bahsettiğim depodaki kiracılardan biri büro mobilyası özellikle koltuk üretiyorlardı, bunların da ambalaj atık malzemeleri oluyordu, bunları taşınırken bize temiz bırakmak için hurdacı çağırmışlar, biz bu olayı sonradan öğrendik, bu arada içeriden ikinci kata hurdacılar çıkmış bizim arşiv depomuzda da hurda değeri olan kağıtları bize ait belgeleri ikinci kattan camdan aşağı atmışlar, bu durumu gören kiracımız ... yapının çalışanları bize haber verdiler, 15-20 dk içerisinde belki yarım saat içerisinde oraya gittim, yukarıdan atılan yerde dağılmış fatura defterlerin parçaları tahsilat makbuzları, post sliplerini gördüm, her şeyin bir çoğu alınmıştır, yukarı da da koliler açılmış ve dağıtılmıştı ve resmi evraklarda çok ciddi eksilmeler vardı, bu olayın olduğu tarih 13.10.2022'dir, bu durumla ilk defa karşılaştığımız için yeminli müşavirimiz ile telefonla görüştüm, kendisi bu durumu karakola bildirmemizi istedi ve bende Bayraklı karakoluna gidip ifade verdim, iş yerinde bir takım belgeler kalmıştı ancak kalan belgeler sayfa şekildeydi, bir kısmı yırtılmıştı, bütünlük arz etmiyordu," şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.

Davacılar tarafından zayi olduğunu belirttiği ticari defterlerinin açılıp ve kapanış onaylarının yapıldığı Notere ait bilgiler bildirilmiş ve bildirilen İzmir .... Noterliği'nce gönderilen yazı cevabında, davacı şirketlere ait dava konusu 2017 den 2021 yılının sonuna kadar olan muhasebesel defter ve evraklarının açılış onaylarının yapılmış olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca zayi olduğu belirtilen faturaların basıldığı matbaa bilgileri davacılar vekilince mahkememize bildirilmiş, ilgili belgeler matbaa tarafından matbaada basılan fatura bilgileri gönderilmiştir.

TTK 82/7. maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Bu konu da açılan dava hasımsız olarak açılır ve mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını emredebilir hükmü göz önünde bulundurulduğunda bu davada resen araştırma ilkesinin uygulanacağı anlaşılmaktadır.

Toplanan deliller ve dinlenen tanık beyanlarına göre; davacı şirketlere ait dava dilekçesinde belirtilen ticari defterler ile fatura ve belgelerin davacıların izni ve rızası olmadan bilgisi dışında başkaları tarafından hurda amacıyla alındığı, davacılar tarafından süresinde davanın açıldığı, söz konusu defter ve belgelerin hırsızlık yoluyla başkaları tarafından ele geçirildiğine yönelik yapılan ihbar nedeniyle yürütülen soruşturmada şüphelilere ulaşılamadığı ve bu nedenle İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma numaralı soruşturmasında ilgili suça yönelik 15 yıl zaman aşımı süresi belirlenerek daimi arama kararı verildiği, ayrıca ticari defterlerin ve belgelerin zayi olduğu dönemlere ilişkin vergi incelemesi olup olmadığının İzmir Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı'ndan sorulduğu ve yazı cevabında davacı şirketler hakkında herhangi bir vergi incelemesinin bulunmadığının bildirildiği, dinlenen tanık beyanları göre davacılara ait ticari defter ve belgelerin hırsızlık suçunun işlendiği yerde muhafaza edildiği ve hırsızlık suçunun işlenmesi suretiyle zayi olduğu kanaatine varılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın KABULÜ İLE;

-Davacı ... İçe. Gıd. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. 'nin;

2017-2018-2019-2020-2021 yıllarına ait Satış Faturaları, Alış Faturaları, Tahsilat Makbuzları, Pos Slipleri ile 2017-2018-2019-2020 yıllarına ait İzmir .... Noterliğince tasdiği yapılan Envanter Defterinin ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,

-Davacı .... Elekt. Ot. Pet. Ürün Gıd. Tur. Nak. Paz. San. Tic. Ltd. Şti'nin;

2017-2018-2019 yıllarına ait, Satış Faturaları, Alış Faturaları, Tahsilat Makbuzları, Pos Slipleri ile 2017-2018 yıllarına ait İzmir .... Noterliğince tasdiği yapılan Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir ve Envanter Defterlerinin ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,

2-Her iki davacıdan ayrı ayrı harç alınması gerektiğinden alınması gereken 855,20 TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 508,30 TL peşin harç indirildikten sonra bakiye 346,90 TL harcın davacılardan alınarak Hazineye gelir kaydına,

3-Yapılan yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,

4-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden, kalan gider avansının yatırana iadesine,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

02/10/2024

Katip ...

E-imzalıdır.

Hakim ...

E-imzalıdır.