İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/409 E. 2024/913 K.

T.C. İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/409 KARAR NO : 2024/913 DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 14/05/2024 KARAR TARİHİ : 07/11/2024 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili Mahkememize verdiği 14/05/2024 tarihli dava dilekçesinde; müvekkili şirkete sigortalı "... Kozmetik Sanayi ve Ticaret A.Ş." ünvanlı (Endüstriyel Paket Sigorta Poliçesi Parfümeri Kolonya Fabrikası... poliçe no, Depo... poliçe no, makine kırılması ... poliçe no) ...Mahallesi... Sokak No:... Torbalı İzmir adresinde mukim şirkete, 17/09/2022 tarihinde yangın başladığı ve çıkan yangın sonucu da sigortalı işyerinde maddi zarar meydana geldiğini, yangının ifade tutanakları ve CD çözümleme tutanağında da sabit olduğu üzere ...A.Ş. Firmasının (LPG temin ve ikmal sözleşmesi kapsamında LPG ikmali yapıyorken) olay sabahı ...Kozmetik firması bahçesi içerisinde bulunan 50 ton kapasiteli kokusuz yer altı LTP tankının dolumunu yapması esnasında gerekli tedbir ve önlemi almaksızın gaz sızıntısı vuku buldurarak her hangi arıza veya fazla dolum neticesinde vantil açması ve kapalı gaz odası ve açık alana gaz dolması ile (LPG havadan ağır olması ile kapalı ve açık alanda yere çöker) patlama riski oluşturduğu, akabinde gaz dolumu işlemi esnasında saat 11.15 e bahçede patlama olduğunu, patlama ile birlikte dolum yapan tankeri de fabrika sahasından çıkardıkları, ... AŞ. tankerinin fabrika bahçesine 08.45 de giriş yaptığı , patlamanın dolum devam ederken saat 11.15 de meydana geldiğini, nihayetinde alevli yangının büyüdüğü ve maddi zararlara yol açtığını, yangın başlangıcı nedeninin yangın mahallinde yanıcı gaz dolumu yapan davalı ... firmasının dolum işlemi sırasında hatalı bir operasyonla, yangın başlatacak miktarda gazı ortama vermiş olması olduğunu, bunun yüklenici konumundaki ... firmasının teknik bir hatası olduğunu, diğer taraftan bu gaz kaçağı ile ortama gaz verilmesine müteakip davalı ... firmasının gazı ortamdan uzaklaştırması ve işyerinde bulunan personeli de ortamda bulunan gaz nedeniyle uyarması gerekirken bunu da yapmamış olmakta teknik hatanın dışında ayrıca ihmali de göstermiş bulunduğunu, yangının başladığı alan olan sigortalı... Kozmetik AŞ. firması personelinin ortama gaz salındığından haberi olmadığından, kıvılcım çıkaran bir alet ile faaliyette bulunmamaları için bir sebep olmadığı gibi böyle bir şeyi öngörüp tedbir almalarının da kendilerinden beklenemeyeceğini, bu nedenle yangın nedeniyle yegane sorumlunun olayda hem teknik kusuru hem de uyarı ihmali bulunan ... firması olduğunu, davalı ... firmasının aynı zamanda işin erbabı olan bir yüklenici konumunda olduğunu, bu nedenle onun teknik hatası ve ihmaline bağlanan sonuçların alelade bir failin hata ve ihmaline göre daha ağırlaştırılmış nitelikte olduğunu, kendisinden teknik hata yapmaması ve yapılmış ise de bunun doğuracağı olumsuzluklara karşı tedbir ve uyarı görevini işin uzmanı sıfatı ile yerine getirmesi gerektiğini ancak söz konusu hadisede ... firması çalışanlarının hiç bir tedbir önlem almadığı ortama gaz sızmasına neden oldukları bu durumu fark etmediklerini, fark etseler bile gerekli tedbir ve uyarıları yapmadıklarını, çevrelerinde çalışma yapılmasına mani olmadıklarını, emniyet şeridi çekmediklerini, sadece patlama yaşandıktan sonra diğer bir değişle iş işten geçtikten sonra alel acele kamyon tankerini sahadan uzaklaştırdıklarının sabit olduğunu, ezcümle kendi kusur ve sorumluluklarından kaynaklı zarar başlangıcını bir başkasına atfedemeyeceklerini, ... tarafından yapılan işin nizam ve kuralına uygun yapılsa idi söz konusu hasarların meydana gelmeyeceğini, sonuç itibariyle meydana gelen zarar nedeni ile sigorta eksperince yapılan tetkikler sonucu sigortalı mahaldeki hasar yekünü 3.261.488,45 Dolar ve 104.619,85 Euro olarak belirlendiği ve bu belirlenen tutarın sigortalıya peyder pey ödendiğini, sigortalısının zararını karşılayan müvekkilinin TKK hükümleri gereğince ödediği tutar kadar onun haklarına halef olduğundan alacağın temliki ve halefiyet gereğince zarara sebebiyet veren 3.şahıslara müracaat hakkını da elde etmiş bulunduğunu, davalılardan ...Sigorta şirketinin haricen öğrenilen bilgiye göre...nolu tehlikeli maddeler ve tehlikeli atık ZMSP poliçesi olup bu dava konusu zarardan poliçe teminatı ile sınırlı kalmak kaydıyla sorumluluğu bulunduğunu belirtmiş , fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalılardan ... Sigorta Şirketi'nin zarardan poliçe teminatı ile sınırlı olmak kaydı ile şimdilik 815.372,11 Dolar ödeme tarihi 302.413,25 Dolar'ın 13/09/2023, 500.000,00 Dolar'ın 06/12/2022, geri kalan miktarların 10/02/2023 tarihinden itibaren ve 26.154,96 Euro ödeme tarihi 10/02/2023 alacağın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yabancı mevzuata işleyecek en yüksek faizi ile davalıdan müşterek ve müteselsil sorumluluk esasına göre tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... A.Ş. vekili Mahkememize verdiği 10/06/2024 tarihli cevap dilekçesinde; ... A.Ş. (...) ile ... Kozmetik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (... Kozmetik) arasında 11.10.2022 tarihli Standardize LPG Temin ve İkmal Sözleşmesi akdedildiğini, hem bu sözleşme kapsamında hem de yasal mevzuat kapsamında müvekkili şirket tarafından tüm yükümlülüklerin yerine getirildiğini, bu kapsamda müvekkili şirket tarafından ... Kozmetik için yapılmış olan son Periyodik Kontrolllere ait formların dilekçe ekinde mahkemeye sunulduğunu, 20.11.2021 tarihinde son periyodik kontroller yapılmış olup 2022 yılı için henüz periyodik kontrol yapılmadan 17.09.2022 tarihinde yangın olayı gerçekleştiği ayrıca 35 metreküp olan tankın akustik emisyon testi de 02.04.2022 tarihinde müvekkili şirket tarafından akredite bir kuruluşa yaptırılmış olup buna ilişkin test raporunun da dilekçe ekinde mahkemeye sunulduğunu, bu testin yasal yükümlülükler gereği her 10 yılda bir tekrarlandığını, yangın bölgesinde kalan 35 metreküplük tank ve üzerindeki ekipmanları akredite kuruluş olan Tekprom firması tarafından kontrol edilip uygunluk verildiği ve bu husus da tüm yasal yükümlülüklerini yerine getirdiğinin açık bir göstergesi olduğunu, dava kapsamında netlik kazanması gereken bir husus bulunmadığını, ... Kozmetik'te biri 35 metreküp, diğeri 50 metreküp olmak üzere 2 adet LPG tankı bulunduğunu, dosyaya davacı tarafından sunulan raporlarda her ne kadar ... tankerinin yangın bölgesindeki tanka, yani 35 metreküplük tanka ikmal yaptığı belirtilse de bu hususun doğru olmadığını, olay esnasında tanker olay yerinden yaklaşık 130-150 metre mesafedeki diğer 50 metreküplük tanka ikmal yaptığını, olay esnasında dolumun yapıldığı 50 metreküp tankın etrafında herhangi bir kaynak ve spiral çalışması bulunmadığını, dolum yapıldığı 50 metreküp tankın etrafında böyle bir çalışma olsa idi, tanker operatörünün ikmali yapmasının söz konusu olamayacağını, yangının çıktığı bölgeye yaklaşık 130- 150 metre mesafede olan 50 metreküp tanka ikmal yapılmadan önce operatörün tüm kontrollerini yapıp ikmale başladığını, ... Kozmetik'te iki farklı tank sahası olup, birbirinden uzaklıkları yaklaşık 150 metre olup, tanker operatörünün ikmal yaptığı 50 metreküplük tank sahasından sorumluluk alanında bulunmayan olay yerini görmesinin de mümkün olmadığını, Dökmegaz sistemlerinin TS 1446 standardında belirtilen kurallara göre kurulduğunu, ikmal sırasında da ilgili TS1449 kurallarına riayet edildiğini, bu dilekçe ekinde sundukları yangın öncesi ve yangın sonrası fotoğraflarında da görüleceği üzere kurulumlarda gerekli güvenlik ve emniyet koşulları sağlandığını, herhangi bir somut delile dayanmaksızın müvekkili şirket aleyhine kusur atfedilmeye çalışılmasının kabul edilemeyeceğini, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alma sorumluluğu da doğrudan diğer davalı olan ... Kozmetik'in kendisinde olduğunu, müvekkili şirket bakımından yerine getirilmeyen yasal ya da sözleşmesel herhangi bir eksiklik bulunmadığını, standart kapsamında bulunması zorunlu tank sahalarında gaz algılama sistemleri bulunduğunu, dava dilekçesinde de yer verilen İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Yangın ve Acil müdahale Müdürlüğü’nün 17.09.2022 tarihli Yangın raporunda açık açık yangın başlangıcının gaz dolumu yapılan kısımda görülmüş olup, yapılan araştırma ve soruşturmada bu bölümde bakım, temizlik veya dolum esnasında herhangi bir sebeple sızan LPG gazının zemine birikmesi ile aynı zamanda imalat bölümüne giriş rampasına yapılan elektrik kaynağı sırasında kaynaktan çıkan kıvılcımların gazla buluşarak parlaması ve patlaması buradan da gaz taşıma borularının içerisindeki gazı da tutuşturarak depo bölümünün doğu kısmında ve yakınında bulunan yer altındaki LPG tanklarına sirayet ettiği yazdığı, yangın başlangıcının LPG tankından sızan gazın değil, gaz dolum yapılan kısmın yani bazı tanık ifadelerinde de yer alan deodorantların dolum yapıldığı yer olarak anlaşıldığını, bu hususun dahi meydana gelen olay bakımından müvekkili şirketin herhangi bir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını ispat ettiğini, davacının müvekkili şirkete karşı TTK madde 1472 kapsamında halefiyet hakkını elde edebilmesi için davacının sigortalısının zarardan dolayı davalıya karşı dava hakkının bulunması gerektiğini, dava konusu olayın ise müvekkili şirkete ait bir kusurdan meydana gelmediği ve müvekkili şirketin kusuru bulunmadığından kusuru olmayan müvekkili şirkete karşı herhangi bir dava hakkı bulunmadığından, davacının TTK madde 1472 maddesine dayalı halefiyet hakkı ve buna bağlı olarak aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, bu nedenle davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan usulden reddi gerektiğini belirtmiş , müvekkili şirkete karşı açılan davanın müvekkili şirket yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta Şirketi vekili Mahkememize verdiği 15/10/2024 tarihli cevap dilekçesinde; aynı hasar hakkında ... Sigorta A.Ş. tarafından açılmış olan ve halen derdest olan İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi... Esas sayılı dosya ile birleştirme talepleri olduğunu, davalarda çıkacak sonuç, poliçe limitleri bakımından birbirini etkileyeceğinden birleştirme talebinin kabulünü talep ettiklerini, diğer davalı ... A.Ş.'nin müvekkili şirket nezdinde ...numaralı Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile 08/03/2022 - 2023 vadesi kapsamında sigortalı olduğunu, söz konusu poliçenin varlığı teminat limitinin her koşulda ödeneceği anlamına gelmediğini, poliçe içerisinde muafiyet düzenlemesi bulunduğunu, bu anlamda kabul anlamına gelmemek kaydı ile poliçe teminatı kapsamında müvekkili şirketin sorumluluğu tespit edilecek olur ise dahi muafiyet dikkate alınarak hesaplama yapılması gerekeceğini, poliçe kapsamında maddi zarar kaza başı toplam teminat limiti 2.700.000,00-TL olarak düzenlendiğini, buna göre, müvekkili şirketin sorumluluğuna gidilecek olursa dahi ancak bu tutar ile sorumlu tutulabileceğini, davacı tarafından hazırlanan Yangın ekspertiz raporu (kesin rapor) incelendiğinde, işletmenin gaz odasında meydana gelen gaz kaçağının, yine firma personeli tarafından uygulanan sıcak işlem (kaynak) neticesinde infilakı ile meydana geldiğinin anlaşıldığını, dolayısı ile, hasar tehlikeli maddeler tanımından ziyade çalışan kusuru kaynaklı olduğunu, faaliyeti yürüten diğer davalı ... Kozmetik firmasının, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında patlayıcı ortam oluşma ihtimali bulunan işyerleri olarak değerlendirilmesi gerektiğini ve bu doğrultuda aynı kanunun 30. maddesine dayanarak, işverenin Patlamadan Korunma Dökümanı kapsamında gerekli önlemleri alması beklendiğini, bu eksper raporu incelendiğinde, gaz dolum odasında açığa çıkan gazın infilak etmesi neticesinde hadisenin başladığını ve ... tankının da bu şekilde zarar gördüğünü, ... tankı kaynaklı bir patlama durumu olmadığı anlaşıldığını, bahsi geçen boru tesisatlarında sonradan birleşim yapılmadığını, tek gövde kaynaklı veya soğuk büküm olarak tercih edildiğini, boru hattı üzerinde kaçak meydana gelmesinin ancak ve ancak ... firması personelinin darbe kuvveti ile mümkün olduğunu, bu durumda dahi bahsedilen hattaki basınç farklılığından dolayı aşırı akım valfi sistem akışını durdurduğunu, dolayısıyla, boru hattından meydana gelen bir kaçağa bağlı olarak gazın açığa çıkması ve tutuşması riskinin gerçekleşmesi beklenmediğini, tüm bu tespitler ışığında, yangının başlangıcının doğrudan ve tamamen ... markalı tank olmadığı ve harici bir müdahale sonucu gazda meydana gelen infilak olduğunun sabit olduğunu, bu durumda da müvekkili şirketin sorumluluğundan bahsedilemeyeceğinden davanın reddinin talep olunduğunu, bu poliçenin bir ürün sorumluluk sigortası olduğunu ancak, ürüne bağlı bir hata tespit edilirse poliçe teminatının yürürlüğe gireceğini, söz konusu tüp, standartlara uygun ise burada artık poliçe teminatının devreye girmeyeceğini, konuyla birebir bağlantılı bir Yargıtay içtihadında da bu husus aşağıdaki şekilde açıklandığını; "Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre; yangının tüp patlaması sonucunda çıkmadığı, tüpten sızan gazın içeride birikerek aniden alev alması sonucunda çıktığının anlaşıldığı, tüp üzerinde yapılan incelemede tüpün standartlara uygun olduğunun tespit edildiği, gaz kaçağının yıpranmış, çatlamış hortumlar veya uygun olmayan bağlantı elemanlarından kaynaklanabileceği gibi ocaktaki alevin sönmesi ile gazın yanmadan çevreye dağılması sonucunda da olabileceği buna göre söz konusu yangının davaya konu tüpten kaynaklanan bir hatadan kaynaklanmadığı gerekçesiyle davanın reddime karar verilmiştir. Kararı davacılar vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir." (Yargıtay... HD ... K. Sayılı ve 11.01.2016 tarihli kararı), söz konusu yangının mutfakta başladığı kabul edilse dahi, tesisatın eski olması, ocağın açık unutulması gibi sebeplerle de yangın meydana gelmiş olabileceğinden bu kapsamda bir bilirkişi incelemesi yapılmasını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, söz konusu olayda müvekkili şirketin sigortalısına atfedilecek kusur oranında sorumlu olacağı düşünüldüğünde, söz konusu olay ile ilgili olarak maddi gerçeğin, bir başka ifadeyle sigortalıya veya çalışanına kusur atfedilip atfedilemeyeceğinin, atfedilebilirse de kusur oranının ne olduğunun bilirkişi marifetiyle tespit edilmesi gerektiğini, sigorta teminatının zenginleşme aracı olmadığını, sigortacının yalnızca teminatı kapsamında vuku bulan gerçek zararı tazmin etmekle yükümlü olduğunu, bu itibarla, davacı tarafça talep edilen meblağın gerçek zarar olup olmadığı, hasar gördüğü iddia olunan parçaların daha iyi bir versiyonunun tahsis edilmesi suretiyle sebepsiz zenginleşmeye mahal verilip verilmediğinin, tamir imkanının bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, hiçbir surette kabul anlamına gelmemekle birlikte, mahkemece aksi kanaat olunsa dahi, müvekkili şirketin yalnızca gerçek zarardan sorumlu tutulabileceğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile faiz başlangıç tarihinin ihbar tarihinden itibaren 45 gün sonrası olabileceğini, ilgili madde metninin; "MADDE 1427– (1) Aynen tazmine ilişkin sözleşme yoksa sigorta tazminatı nakden ödenir. (2) Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur." şeklinde olduğunu belirtmiş , dava konusu hasar doğrudan sigortalıya ait tanktan kaynaklanmadığından davanın reddine, haksız ve fahiş olan maddi tazminat talebinin ve davanın reddine, İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi... Esas sayılı dosya ile birleştirme talebinin kabulüne, müvekkili şirketin sorumlu bulunması durumunda, sorumluğunun yukarıda açıklanan çerçevede ve azami limit ile sınırlı olacağına, maddi tazminat miktarının tespiti yönünden mahkemece bilirkişi tetkikatı yaptırılmasına, haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddi ile müvekkili şirket dava açılmasına sebep olmadığından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. İzmir.... ATM'nin ... Esas sayılı dosyasının incelemesinde; ana dosya yönünden davacının... Gıda Tarım ve Orman Ürünleri Mobilya Tekstil Oto İnşaat San. Tic. Ltd Şti., davalının ... Kozmetik San. Ve Tic. AŞ, dosya ile birleşen... ATM... Esas sayılı dosya yönünden davacının ... Sigorta AŞ, davalıların ... Sigorta Şirketi, ... AŞ, ... Kozmetik ... Ltd Şti, ... ... AŞ, ... Sigorta AŞ, birleşen... ATM... Esas sayılı dosya yönünden davacının ... AŞ, davalıların ... AŞ ve... Anonim ... Sigorta şirketi, her üç davanın da 17/09/2022 tarihinde meydana gelen yangın olayı sonucu oluşan zararın tazminine yönelik tazminat tazminat davası olduğu, dosyanın halen derdest olup duruşma gününün 12/12/2024 tarihine bırakıldığı olduğu belirlenmiştir. Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; davacı tarafça davacı şirkete sigortalı "... Kozmetik Sanayi ve Ticaret A.Ş." ünvanlı (Endüstriyel Paket Sigorta Poliçesi Parfümeri Kolonya Fabrikası ... poliçe no, Depo... poliçe no, makine kırılması ... poliçe no) ...Mahallesi... Sokak No:... Torbalı İzmir adresinde mukim şirkete, 17/09/2022 tarihinde yangın başladığı ve çıkan yangın sonucu da sigortalı işyerinde maddi zarar meydana geldiğinden bahisle ... Sigorta Şirketi'nin zarardan poliçe teminatı ile sınırlı olmak kaydı ile şimdilik 815.372,11 Dolar ödeme tarihi 302.413,25 Dolar'ın 13/09/2023, 500.000,00 Dolar'ın 06/12/2022, geri kalan miktarların 10/02/2023 tarihinden itibaren ve 26.154,96 Euro ödeme tarihi 10/02/2023 alacağın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yabancı mevzuata işleyecek en yüksek faizi ile davalıdan müşterek ve müteselsil sorumluluk esasına göre tahsiline karar verilmesine yönelik olarak Mahkememize dava açıldığı, Mahkememiz dosyası ile İzmir ... ATM' nin... E. sayılı dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu, her iki dosyadaki ihtilafın da 17/09/2022 tarihinde meydana gelen yangın olayından kaynaklandığı, her iki dosyanın yargılamasının birlikte yapılıp sürdürülmesinin gerektiği, incelenen tüm dosya kapsamı ile anlaşılmış, Mahkememiz dosyasının İzmi.... ATM' nin... E. sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Mahkememizin iş bu dava dosyası ile İzmir... ATM'nin ... Esas sayılı dosyası ile arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu anlaşıldığından dosyanın İzmir...ATM' nin...Esas sayılı dosyası ile HMK 166. maddesi de dikkate alınarak BİRLEŞTİRİLMESİNE, Mahkememiz esasının bu şekilde KAPATILMASINA, 2-Harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin birleştirilen dosyada dikkate alınmasına, Dair, asıl karar ile birlikte İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar Davacı vekili Av. ... ile davalı ... Sigorta vekili Av...., davalı ... vekili Av. ...un yüzüne karşı açık olarak anlatıldı. 07/11/2024 Başkan... E-imzalıdır Üye ... E-imzalıdır Üye... E-imzalıdır Katip ... E-imzalıdır