İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/572 E. 2025/521 K.

T.C. İstanbul Anadolu 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO: 2025/572 Esas KARAR NO: 2025/521 DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) DAVA TARİHİ: 07/07/2025 KARAR TARİHİ: 08/07/2025 Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA: İlgili vekili talep dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, ----- numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ----basım tarihli , ----- Şubesi’nin ---- numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ---seri numaralı ----- IBAN numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ----- seri numaralı ----- basım tarihli çeklerinin zilyedi olduğunu, müvekkilinin zilyedi olduğu çeklerin müvekkilinin eskiden iş yaptığı ------- bir çalışanı olarak kendini tanıtan şahıs tarafından masası üzerinden alındığını bugün itibariyle müvekkili çekleri kasasında göremediğinde anlaşıldığını, zira ----- şirketin zaten müvekkiline karşı edimlerini yerine de getirmemiş olduğunu, çeklerin üçüncü şahısların eline geçmesinin müvekkili açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğinden, çek bedelinin bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında da adı geçen çeklerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir. İNCELEME ve GEREKÇE: Talep, TTK.nun 818/s, 757- 765. madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir. Talep dilekçesinden, çek hesabının ilgilinin kendisine ait olduğu anlaşılmıştır. TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m)Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır. HMK.114/1-h maddesi uyarınca ilgilinin dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK 651.ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir .Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır. Dava şartı gerçekleşmediğinden davanın HMK.114/1-h ve 115/2. mmaddeleri uyarınca usulden reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1 HMK 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, 2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine dair, HMK 345. Maddesi hükmü uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde oy birliği ile karar verildi. 08/07/2025