İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/178 E. 2024/581 K.

T.C. İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2023/178 Esas KARAR NO :2024/581 DAVA:Menfi Tespit DAVA TARİHİ:15/03/2023 KARAR TARİHİ:16/10/2024 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı ... ... OSB ... şubesine ait olan ... seri numaralı 28.02.2023 tarihli, keşide yeri ... olan 100.000,00 TL bedelli çek ile ... A.Ş. ... Caddesi ... şubesine ait ... seri numaralı 28.02.2023 tarihli keşide yeri ... olan 37.000,00 TL bedelli çek 08.12.2022 tarihinde Manisa ilinde bulunan bir firmaya gönderilmek üzere kargoya teslim ettiğini, çekler kargodan çalındığını, bahse konu çekler için çek iptali davası açıldığını, ... 2. ATM ...esas sayılı dosyası ile çekler için ödemeden men yasağı kararı alındığını, vadesi geldiğinde çekler bankaya davacı ile herhangi bir ticari ilişkisi olmayan şahıs tarafından ibraz edildiğini, men yasağı olduğu gerekçesi ile ödeme yapmadığını, dava konusu çekleri davacıdan sonra cirolayan firma olan ... ile yapılan görüşmede söz konusu çeklerin şirket kayıtlarında olmadığını ve mevcut ciro ve kaşenin kendilerine ait olmadığını beyan ettiklerini, çeklere istinaden ibraz tarihinden sonra davacı tarafından tanınmayan davalı tarafından .... İcra Dairesinin ... esas ve .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyaları ile icra takibi yapıldığını, davacının hesaplarına bloke koyulduğunu, davalının hirsizlik suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının bulunduğunu ve farklı cirantalardan ciro yoluyla devralıp son hamil olarak farklı kişi veya şirketler aleyhine icra takiplerine konu edildiğini, açıklanan nedenlerle davacının tarafından .... İcra Dairesinin ... esas ve .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyalarında davalıya borcu bulunmadığının tespitine takibe konu çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacıların çeki keşide edip ... şirketine verdiğine verdiği sabit olduğuna göre davacıların hem çekteki imzasını hem de çekten doğan borç ilişkisini kabul ettiğini, davacının davalıya karşı ileri sürebileceği bir şahsi defisi dahi bulunmadığını, davalının bile bile davacının zararına hareket ettiğine yönelik somut hiçbir delil sunulmadığını, dava konusu çeklerin iptali için ek iptal davası açılması davaya taraf olmayan davalıyı bağlamadığını, çekin ciro yoluyla geçmesi nedeniyle davalı çekin kayıp çalıntı olup olmadığı konusunda bir bilgisi olmadığını, ayrıca çek ve benzeri kıymetli evrakların kargo yoluyla taşınması yasak olduğunu, bunu bilmeyen veya bilip de önemsemeyen davacının bu kusurunu davalıya yüklemesi beklenemeyeceğini, çeklerin cüzi bir sigorta bedeli ödeyerek güvenceli gönderilme imkanı varken mevzuat gereği yasaklanan bir yolun tercih edilmesi davacıların tamamen kendi kusurundan kaynaklandığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine karara verilmesini talep etmiştir. Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların;davacıların .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı ve .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına dayanak çekten dolayı davacıların borçlu olup olmadığı, takibe dayanak çekin iktisabında davalının kötüniyetli veya ağır kusurlu olup olmadığından ibaret olduğu görüldü. DELİLLER; .... İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir. ... Cumhuriyet Başsavcılığı Sahtecilik ve Dolandırıcılık Suçları Soruşturma Bürosu'na müzekkere yazılarak ... Soruşturma sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir. Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 30/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Dava konusunun, davalı şirket tarafından icra takiplerine konu edilen ... ... OSB ... şubesine ait olan ... seri numaralı 28.02.2023 tarihli, keşide yeri ... olan 100.000,00 TL bedelli çek ile ... A.Ş. ... şubesine ait ... seri numaralı 28.02.2023 tarihli keşide yeri ... olan 37.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı davacı yanın borçlu olmadığının ve menfi tespit talebinden ibaret olduğu, Sayın Mahkemenin 19.07.2023 tarihli duruşma tutanağı gereğince dava dışı ... A.Ş., ... ..., ... ve davalının ticari defterlerini sunmalarının istenilmesine karar verilmişse de 23.08.2023 günü saat 14:00'da mahkemeniz duruşma salonunda yapılan incelemeye katılım olmamış ve herhangi bir ticari defter ve belge ibraz edilmediği, Dava konusu somut olayda uyuşmazlığın, davalı şirket tarafından icra takiplerine konu edilen ... ... ... ... şubesine ait olan ... seri numaralı 28.02.2023 tarihli, keşide yeri ... olan 100.000,00 TL bedelli çek ile ... A.Ş. ... Caddesi ... şubesine ait ... seri numaralı 28.02.2023 tarihli keşide yeri ... olan 37.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı davacı yanın borçlu olmadığınınt- tespiti talebi noktası toplandığı, Sayın Mahkemenin 19.07.2023 tarihli duruşma tutanağı gereğince dava dışı ......A.Ş., ... ..., ... ve davalının ticari defterlerini sunmalarının istenilmesine karar verilmişse de 23.08.2023 günü saat 14:00'da mahkemeniz duruşma salonunda yapılan incelemeye katılım olmamış ve herhangi bir ticari defter ve belge ibraz edilmediğinden tarafların veya dava dışı şirketlerin ticari defterleri üzerinde herhangi bir inceleme yapılamadığı, bu bağlamda dava konusu çeklerin davacı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, ciro silsilelerindeki adı geçen firmaların ve şahısların ticari ilişki gereği çekleri cirolayıp cirolamadığı belirlenemediği, mevcut dürüm itibariyle ticari defter ve belge ibraz edilmediğinden muhasebesel anlamda bir kanaate varılamamış olup davacı yanın borçlu olup olmadığı ile ilgili son karar Nihai Takdirin Sayın Mahkemenize ait olacağı" sonuç ve kanaatine varılmıştır. Mahkememizce verilen ara karar gereğince talimat yoluyla bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 24/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "... Ltd. Şti. yasal defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda; a-)Davacı ... Ltd. Şti. tarafından davacı İba Ltd. Şti. adına düzenlenen ve zayi'olduğu iddia edilen ... ... Şb. ... nolu 100.000,TL'lik çeke karşılık ... Ltd.Şti. tarafından İba Ltd.Şti. ne ... üzeinden 28.02.2023 tarihinde 100.000.TL., havale yapılmıştır. 28.02.2023 tarih ... nolu fiş ve ... nolu yevmiye maddesi ile yasal defter muhase kayıtlarına intikal ettirilmiştir. b-) Davacı ... Ltd. Şti. tarafından davacı İba Ltd. Şti. adına düzenlenen ve zayi olduğu iddia edilen ... ... Şb. ... nolu 100.000.TL. çek e karşılık ... Ltd.Şti. tarafından İba Ltd.Şti. resmi yasal kayıtlara intikal etmeyen elden nakit ödeme yapıldığı ifade edilmiş olmasına rağmen bu konu ile ilgili herhangi bir yasal belge muhasebe tahsil tediye fişi ibraz edilmemiştir. İba Ltd.Şti. yasal defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda; a-) Davacı İba Ltd. Şti. yasal defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemede, dava konusu olan ... ... Şb. ... nolu 100.000.TL.lık çek ile ... ... Şb. ... nolu 100.000.TL lık çek. Toplam değeri. 200.000.TL. olan çeklerle ilgili olarak resmi defter üzerinde her hangi bir bir kayıt işlemine rastlanılmamıştır" tespitlerine yer verilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, davacılar ... ve ... ... İnş. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti'nin, ... ...'a ait ... seri numaralı, 28/02/2023 keşide tarihli, 37.000,00 TL'lik çekten kaynaklı başlatılan .... İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasından dolayı davalıya borçlu olmadığının tespiti ile davacılar ... ... İnş. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti'nin ve ... ... Limited Şirketi'nin, ... Bankası A.Ş'ye ait ... seri numaralı, 28/02/2023 keşide tarihli, 100.000,00 TL'lik çek dayanak yapılarak başlatılan .... İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasından dolayı davalıya borçlu olmadığının tespiti davasıdır. Dava konusu .... İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davalı ... ...'in alacaklı, davacı ... ... İnşaat İç Ve Dış Ticaret Limited Şirketi ve davacı ... ile dava dışı ... Şirketi ve dava dışı ... ...'nin borçlu oldukları, ... ...'a ait ... seri numaralı, 28/02/2023 keşide tarihli, 37.000,00 TL'lik çek dayanak gösterilmek suretiyle, 37.000,00 TL asıl alacak, 32,69 TL faiz, 3.700,00 TL tazminat, 111,00 TL komisyon olmak üzere toplam 40.843,69 TL üzerinden kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takibe başlandığı anlaşılmıştır. .... İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davalı ... ...'in alacaklı, davacı ... ... İnşaat İç Ve Dış Ticaret Limited Şirketi ile dava dışı ... Şirketi ve dava dışı ... ...'nin borçlu oldukları, ... Bankası A.Ş'ye ait ... seri numaralı, 28/02/2023 keşide tarihli, 100.000,00 TL'lik çek dayanak gösterilmek suretiyle, 100.000,00 TL asıl alacak, 58,90 TL faiz, 10.000,00 TL tazminat, 300,00 TL komisyon olmak üzere toplam 110.358,90 TL üzerinden kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takibe başlandığı anlaşılmıştır. Davacılar vekili dava konusu çeklerin başka bir müşteriye gönderilmek üzere kargoya teslim edildiğini, çeklerin kargodan çalındığını, çeklerin müvekkil ile ilişkisi olmayan firma tarafından cirolanarak davalıya verildiğini ve davalı tarafından çeklerin kötüniyetli olarak iktisap edilerek icra takibine geçildiğini, davalı şahsın ve diğer cirantaların benzer mahiyette birçok dosyasının bulunduğunu, kargodan çalınan diğer çek ve bonoların da bir şekilde davalıda toplandığını, davalının hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının bulunduğunu, farklı cirantalardan ciro yoluyla devralıp, son hamil olarak farklı kişi veya şirketler aleyhine icra takiplerine konu edilmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığını davacıların icra dosyalarından borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesine talep etmiştir. Davalı vekili davacıların hem çekteki imzasını hem de çekten doğan borç ilişkisini kabul ettiğini, davacının davalıya karşı ileri sürebileceği bir şahsi defisi dahi bulunmadığını, davalının bile bile davacının zararına hareket ettiğine yönelik somut hiçbir delil sunulmadığını, dava konusu çeklerin iptali için ek iptal davası açılması davaya taraf olmayan davalıyı bağlamadığını, çekin ciro yoluyla geçmesi nedeniyle davalı çekin kayıp çalıntı olup olmadığı konusunda bir bilgisi olmadığını, ayrıca çek ve benzeri kıymetli evrakların kargo yoluyla taşınması yasak olduğunu, bunu bilmeyen veya bilip de önemsemeyen davacının bu kusurunu davalıya yüklemesi beklenemeyeceğini, çeklerin cüzi bir sigorta bedeli ödeyerek güvenceli gönderilme imkanı varken mevzuat gereği yasaklanan bir yolun tercih edilmesi davacıların tamamen kendi kusurundan kaynaklandığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 6102 sayılı TTK’nin 792. Maddesine göre, zayi olan çekte menfi talebiyle açılan işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının öncelikle çekin yedinde iken rızası hilafına elinden çıktığını ardından da çeki elinde bulunduran hamilin kötüniyetli veya iktisabında ağır olduğunu ispat etmesi gerekir. .... İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasına dayanak ... ...'a ait ... seri numaralı, 28/02/2023 keşide tarihli, 37.000,00 TL'lik çek'in incelenmesinde, davacı ...'in keşideci, davacı ... ... İnşaat İç Ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin lehtar ve ilk ciranta, sonraki cirantaların dava dışı ... Şirketi ve dava dışı ... ..., davalı ... ... ve dava dışı ... olduğu, çekin bankaya ibrazı sonrası banka tarafından ödeme yasağı bulunması sebebiyle işlem yapılamadığının yazıldığı görüldü. .... İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasına dayanak ... Bankası A.Ş'ye ait ... seri numaralı, 28/02/2023 keşide tarihli, 100.000,00 TL'lik çek'in incelenmesinde, davacı ... ... Limited Şirketi'nin keşideci, davacı ... ... İnşaat İç Ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin lehtar ve ilk ciranta, sonraki cirantaların dava dışı ... Şirketi ve dava dışı ... ..., davalı ... ... ve dava dışı ... olduğu, çekin bankaya ibrazı sonrası banka tarafından ödeme yasağı bulunması sebebiyle işlem yapılamadığının yazıldığı görüldü. Mahkememizce dava dışı ... Şirketi, ... ..., ... ve davalı ... ...'in ticari defterlerini mahkememize sunmalarının istenilmesine, ve defterlerinin SMM aracılığı ile incelenmesinin istenilmesine, incelemenin 23/08/2023 günü saat 14:00'da mahkememiz duruşma salonunda yapılmasına, bilirkişilerin celse arasında resen seçilmesine, taraflara inceleme günü uyuşmazlık konusu dönem ticari defter ve kayıtlarını hazır etmesi aksi halde HMK.222 maddesine göre defter ibrazından kaçınmış sayılacağı hususunun ihtarına dair ara karar kurulduğu, inceleme gününün davalı ... Şirketi'ne tebliğ edilmiş olmasına rağmen ticari defterlerin mahkememize sunulmadığı anlaşılmıştır. Davalının çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğu yönünden yapılan incelemede, Davalı hakkında 2022 yılı ve 2023 yılı suç tarihi olarak kaydedilen soruşturma dosyalarında Hırsızlık, Banka Kurumlarının Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık, Kamu Kurumlarının Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık ve Resmi Belgede Sahtecilik suçlarına ilişkin 35'e yakın dosyada şüpheli sıfatıyla yer aldığı soruşturmaların bulunduğu, Davalı tarafından yine 2022 yılı ve 2023 içerisinde başlatılan kambiyo senetlerine mahsus icra takibine konu yaklaşık 78 adet dosyanın bulunduğu, dosyalarda takibe konu edilen kambiyo senetlerindeki ciro zincirleri incelendiğinde birçok senette ... Şirketi, ... ... (.... İcra Dairesi, ..., .... İcra Dairesi, ..., .... İcra Dairesi, ..., .... İcra Dairesi, ...) cirolarının yer almakta olduğu anlaşılmıştır. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı ... ... hakkında 2022 yılı ve 2023 yılı arasındaki dönemde alacaklı sıfatıyla başlattığı 68'e yakın kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi bulunması, yine aynı tarih aralığında hakkında hırsızlık, resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarına dair yürütülen 70'e yakın derdest soruşturmaların bulunması, takibe konu edilen senetlerdeki ciro zinciri incelendiğinde birçok senette ... Şirketi, ... ... isimli şirketin/kişinin yer aldığının görülmesi nazara alındığında davalı ... ...'in uyuşmazlığa konu çeki kötü niyetli olarak iktisap ettiği kanaatine ulaşılmıştır. Netice olarak; çekte keşideci ve lehtar olan davacılardan çeklerin rızaları dışında ellerinden çıktığı, toplanan delillerden davalı ... ...'in çalınan çok sayıda çekin/bononun hamili olması, bu sebeple davalı hakkında açılmış çok sayıda hukuk dosyası ile savcılık soruşturması bulunmasının, hayatın olağan akışına uygun olmadığı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 792. maddesine göre normal şartlarda çeki/bonoyu elinde bulunduran kişinin kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunun kanıtlanması gerekirken, hayatın olağan akışına aykırı şekilde kargodan çalınan ve soruşturma ya da dava konusu olan bir çok çeki/bonosu olduğu gibi bu çeki/bonoyu da elinde bulunduran davalının çeki iyi niyetle ve ağır kusuru olmadan elinde bulundurduğunu kanıtlaması gerektiği, burada ispat yükünün yer değiştirdiği, dosya kapsamına göre davalının çeki, geçerli bir hukuki ilişkiye dayanarak iyi niyetli ve ağır kusuru olmadan elinde bulundurduğunu kanıtlayamadığı anlaşılmakla çeki kötü niyetli iktisap ettiği kanaatine varıldığından, .... İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasından dolayı davacılar ... ve ... ... İnş. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti'nin, .... İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasından dolayı davacılar ... ... İnş. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti'nin ve ... ... Limited Şirketi'nin davalıya borçlu olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması yoluna gidilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1-Davacıların davasının KABULÜNE, 2-.... İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasından dolayı davacılar ... ve ... ... İnş. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti'nin davalıya borçlu olmadığının tespitine, 3-.... İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasından dolayı davacılar ... ... İnş. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti'nin ve ... ... Limited Şirketi'nin davalıya borçlu olmadığının tespitine, 4-Davacıların kötü niyet tazminat talebinin kabulü ile takip konusu alacağın %20'si oranında 22.071,78 TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınıp davacılar ... ... İnş. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti'nin ve ... ... Limited Şirketi'ne, takip konusu alacağın %20'si oranında 8.168,73 TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınıp davacılar ... ... İnş. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti'nin ve ...'e verilmesine 5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 10.328,65 TL nispi karar harcının peşin alınan 2.582,17 TL harçtan mahsubu ile geri kalan 7.746,48 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davacı tarafından yapılan dava açılırken yapılan toplam 2.787,67‬TL(179,90 TL BVH, 25,60TL VSH, 2.582,17 TL peşin harç) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, 8-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 4.678,25 TL ( 678,25TL tebliğler ve posta, 4.000,00TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair, davacılar vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda; 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/10/2024 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır