İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/639 E. 2025/37 K.

T.C. İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/639 Esas KARAR NO : 2025/37 DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) DAVA TARİHİ : 09/10/2023 KARAR TARİHİ : 22/01/2025 Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ DAVA Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Taraflar arasında ... tarihinde ... sözleşme numaralı FKS imzalandığını ve ekinde geri ödeme planının yer aldığını, ... tarihli FKS sözleşmesi ve ekinde yer alan ödeme planında proje kar oranının, yani faiz oranının aylık 0,39000 ve aylık kira tutarının 6.351,34 USD olduğunu, taraflar arasında imzalanan FK Sözleşmesinde aylık faiz oranı ve aylık taksitlerin miktarının açık ve net olarak belirtildiğini, müvekkili şirketin, iş bu sözleşmeye itimat ederek ithalat ve gümrük işlemlerini gerçekleştirdiğini ve tüm bunlar tamamlandıktan sonra davalı tarafından müvekkil şirkete ihtar gönderilerek, faiz oranı ve aylık taksit miktarının artırıldığının bildirildiğini, davalı yanın göndermiş olduğu ihtar ekindeki geri ödeme planına göre ödemesiz ayların kısaltıldığı, faiz oranının 0,39'dan 0,49'a artırıldığı, aylık taksitlerin de 6.351.34 USD den 7.094,48 USD ye artırıldığını, davalı FK Şirketinin aylık faiz oranını ve aylık taksitleri artırmasını gerektirecek (sözleşmenin uyarlanmasını gerektirecek) haklı bir durumun bulunmadığını, bir an için böyle bir durumun varlığı kabul edilse dahi davalı yanın bu durumu tek taraflı olarak değil dava yoluyla yapması gerektiğini, taraflar arasında imzalanan ... tarihli ...numaralı FK sözleşmesindeki geri ödeme planı ile ... tarihinde ... 2. Noterliğinden ... Yevmiye sayılı ihtarname ekinde gönderilen geri ödeme palanı arasındaki farkın 28.554.15 USD olduğunu, iki ödeme planı arasındaki 28.554,15 USD farkın maliyet artışı olmadığını ve farkın nedeninin aylık faiz oranı ve taksitlerdeki artıştan kaynaklandığını, taraflar arasındaki FK sözleşmesine göre geri ödemesiz süre makinaların tesliminden itibaren 12 ay olması gerekirken revize ödeme planında bu sürenin 7 aya düşürüldüğünü, 12 ay ödemesiz + 49 Ay taksitle toplan 61 ay olan geri ödeme süresinin 7 Ay ödemesiz + 48 Ay taksit olmak üzere 55 Aya düşürüldüğünü, belirterek sonuç olarak; Taraflar arasında imzalan 08.11.2021 tarihli FKS ve ekinde yer alan geri ödeme planının geçerli olduğunun tespitine karar verilerek aylık faiz oranının 0,39000 , aylık taksitlerin ise 6.351,34 USD olduğunun tespitine karar verilmesini, davalı tarafından ... tarihinde ... 2. Noterliğinden gönderilen ... Yevmiye sayılı ihtarname ve ekindeki yer alan geri ödeme planının 08.11.2021 tarihli ... numaralı FK sözleşmesine aykırı ve geçersiz olduğunun tespitine karar verilmesini, müvekkil şirketin mağduriyetinin önlenmesi noktasında; teminatsız olarak yahut mahkemenizce uygun görülecek teminat mukabilinde ... tarihli ... sözleşme numaralı FKS sözleşmesi ekinde yer alan geri ödeme planı doğrultusunda aylık taksitlerin 6.351,34 USD olarak ödenmesine karar verilmesini, ... tarihli ... 2. Noterliğinden gönderilen ... Yevmiye sayılı ihtarname ve ekindeki yer alan geri ödeme planının dava sonuna kadar uygulanmaması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, sözleşmeye aykırı olarak müvekkil şirketten fazladan tahsil edilen döviz tutarların tespit edilerek tahsil tarihinden itibaren dövize işleyecek ticari faiziyle birlikte müvekkile döviz cinsinden iade edilmesine karar verilmesini, geri ödeme palanları arasındaki fark tutarı 28.554.15 USD kadar müvekkilin davalı yana borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP(Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle); Davacı firma ile müvekkil banka arasında... tarihinde ... sayılı finansal kiralama sözleşmesi imzalanarak davacıya kredi limiti tahsis edildiğini ve akreditif açıldığını, işbu sözleşme ekinde imza altına alınan geri ödeme planının, sözleşme tarihindeki mevcut piyasa şartları dahilinde belirlendiğini, 08.11.2021 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesinin "Tanımlar" başlıklı 1.maddesinde Kira Bedelinin: "Bu sözleşme gereğince Kiralayan tarafından herhangi bir değişiklik yapılmadığı takdirde Kiracının ödeyeceği ve Ek-1 ödeme planında gösterge amaçlı olarak gösterilen ve/veya bazı hallerde (Kiralanandaki maliyet değişmesi veya Kiralananın bedelinin Satıcıya avans ya da taksitler halinde ödenmesi veya benzeri gibi) Kiracının, Kiralayana müracaatla öğreneceği ve ödeyeceği bedeldir." şeklinde tanımlandığını, bunun yanı sıra, davacının imzalamış olduğu gösterge niteliğindeki ödeme planının alt kısmında (imza sayfasında) Kiralanandaki maliyet değişmesi veya Kiralananın bedelinin Satıcıya avans ya da taksitler halinde ödenmesi veya benzeri gibi nedenlerle satıcı ödemelerinin tamamı yapılana kadar kira bedelinin değişkenlik gösterebileceği açıkça vurgulandığını, davacıya sözleşme tarihi olan Kasım 2021'de akreditif açıldığını ve akreditif vadesi müşteri talebiyle önce 10.02.2022 olarak belirlendiğini, daha sonra yine müşteri ve ithalatçının ortak talebiyle yani karşılıklı rızayla 12.05.2022 tarihine uzatıldığını, sözleşme tarihi ile mal bedelinin satıcıya ödendiği tarih arasında geçen 6 ayı aşkın sürede gerek ülke gerekse dünya piyasasında yaşanan gelişmeler ve buna paralel olarak döviz kredilerindeki yükseliş nedeniyle, teklif niteliğindeki ilk ödeme planının -sözleşmede belirlenen şartlar çerçevesinde ve piyasa koşullarına da uygun olarak- revize edilerek kesin ödeme planına dönüştürüldüğünü ve ... 2. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye sayılı işlemiyle davacıya usulüne uygun bir şekilde bildirildiğini, Proje kâr oranında revize ödeme planıyla yapılan güncellemenin, finansal kiralama sözleşmesinde belirlenen üst sınırı aşmadığını, somut olayda, gösterge niteliğindeki 08.11.2021 tarihli ilk ödeme planında belirlenen proje kâr oranı aylık 0,39 iken, davacıya ... 2.Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye sayılı tebliğ edilen revize ödeme planında ise proje kâr oranı aylık 0,49 olarak güncellendiğini, FKS'nin 29/3 no.lu maddesinde sözleşme tarihinden satıcıya mal bedelinin ödeneceği tarihe kadar geçecek süre için beher hafta bazında kâr oranının aylık 8 baz puanı aşmayacak şekilde -tek taraflı olarak arttırılabileceğinin düzenlendiğini, sözleşme tarihinin Kasım 2021 olduğunu, satıcıya mal bedelinin ise Mayıs 2022'de ödendiğini, bu hâlde, arada geçen 6 aylık süre için hesaplama yapıldığında, revize projeyle yapılan oran artışının sözleşmede belirlenen limitlerin çok altında kaldığı ve davacının bu yöndeki itirazlarının dayanaksız olduğunu, belirterek sonuç olarak; haksız, hukuki dayanaktan yoksun ve kötü niyetli davanın reddini, yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER ... tarihinde ... sözleşme numaralı FKS ve ekindeki geri ödeme planın, ... 2. Noterliğinden keşide edilmiş olan ... tarihli ... Yevmiye sayılı ihtarname ve geri ödeme planı, ... 29. Noterliğinden keşide edilen ... tarihli ... yevmiye sayılı ihtarname, davalı banka tarafından İhtarımıza cevap olarak gönderilen mail yazısı, arabuluculuk Anlaşmama son tutanağı ..., bilirkişi incelemesi, sair her türlü delile delil olarak dayanmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı ile davalı arasında imzalanan 08/11/2021 tarihli finansal kiralama sözleşmesinin geri ödeme planına aykırı olarak davalı tarafından değiştirildiği iddiası ile davalıya 28.554,15 USD kadar borçlu olanmadığının tespiti ile sözleşmeye aykırı olarak davacıdan varsa tahsil edilen miktarın iadesine, 24/06/2022 tarihli ödeme planının finansal kiralama sözleşmesine aykırı olduğunun tespitine karar verilmesine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. 08/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda "Yukarıda yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda, tüm delillerin takdiri tamamen sayın Mahkemeye ait olmak üzere; Davalı ... Bankası A.Ş. ile davacı ... Tic.Ltd.Şti. arasında, 08.11.2021 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi imzalandığı ve sözleşmenin eki olarak 261.746,53 USD Anapara tutarlı, aylık % 0,39 Proje Kar Oranlı ve 48 adet 6.351,34 USD aylık taksit ödemeli Kira Ödeme Planı oluşturulduğu, davalı banka kayıtları incelendiğinde, 11.04.2022-02.06.2022 tarih aralığında davalı banka tarafından, finansal kiralamaya konu malların finansmanı için 4 parça halinde toplam 285.363,28 USD tutarında fon kullandırımı yapıldığı ve finansal kiralamaya konu malların satıcılarına transfer edildiği, davalı banka tarafından kullandırılan 285.363,28 USD’lık tutar için aylık % 0,49 Kar Oranlı, 47 adet 7.094,48 USD aylık kira ödemeli Kira Ödem Planı oluşturulduğu ve davacı şirkete, ... 2. Noterliği’nin ... tarih ve ... yevmiye no.lu ihbarnamesi ile bildirildiği, davacı tarafından, davalı bankaya gönderilen ... 29. Noterliği’nin ... tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesinde ve 09.10.2023 tarihli dava dilekçesinde, 08.11.2021 tarihli Kira Ödeme Planında aylık % 0,39 ve 24.06.2022 tarihli Kira Ödeme Planında ise aylık % 0,49 Kar Payı Oranı uygulanması nedeniyle, iki ödeme planı arasında 28.554,15 USD tutarında fark oluştuğu belirtilmekle birlikte, hemen yukarıda yer verildiği üzere, söz konusu farkın 23.616,75 USD’lık kısmının, kullandırılan kredinin anapara borç farkından (285.363,28 USD – 261.746,53 USD = 23.616,75) oluştuğunun tespit edildiği, bu durumda Kar Payı Oranındaki artıştan dolayı sadece 4.937,40 USD’lık bir farkın söz konusu olduğunun anlaşıldığı, taraflar arasında 08.11.2021 tarihinde Finansal Kiralama Sözleşmesi imzalandığı halde, fon kullandırımlarının 11.04.2022-02.06.2022 tarihleri arasında gerçekleştirildiğinin tespit edildiği, bu sebeple kullandırılan toplam 285.363,28 TL’lık tutar için 24.06.2022 tarihli Kira Ödeme Planının oluşturulduğu, 08.11.2021 tarihli İlk Ödeme Planı ile davalı bankaca fon kullandırımlarının büyük bölümünün yapıldığı 2022 Mayıs ayı arasında yaklaşık 6 aylık bir süre bulunduğu, Finansal Kiralama Sözleşmesinin 29/3. maddesinde, davalı banka tarafından Kar Payı Oranına her ay için azami 8 baz puan ilave edilebileceği kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin söz konusu hükmüne göre, talep edilebilecek Kar Payı Oranı, Aylık % 0,87 [= % 0,39 + % 0,48 (= 6 ay x 8 baz puan)] olarak hesaplandığı, bu durumda, davalı banka tarafından uygulanan Aylık % 0,49 Kar Payı Oranının makul olduğu, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler sonucunda, davalı banka tarafından oluşturulan 24.06.2022 tarihli Revize Kira Ödeme Planının sözleşme hükümlerine aykırı olmadığı ve davalı banka tarafından, davacıdan fazladan yapılmış bir tahsilat bulunmadığı, davalı banka kayıtları ve davacıya ait ... no.lu USD Cari Hesap Ekstresi incelendiğinde, davaya konu Finansal Kiralamaya ilişkin 24.06.2022 tarihli Kira Ödeme Planının, dava tarihi itibariyle en son 02.10.2023 tarihli 9’ncu kira bedelinin ödendiği ve geriye 38 adet Kira Taksiti kaldığı, bu durumda, davacı şirketin, davalı bankaya dava tarihi itibariyle toplam 269.590,24 USD (38 x 7.094,48 USD) tutarında kira borcu bulunduğu" bildirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE : Dava; borçlu olmadığının tespiti, yapılan fazla ödemenin ve oluşan zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Davacı taraf dava dilekçesi ile; taraflar arasında ... tarihinde ... sözleşme numaralı FKS imzalandığı ve ekinde geri ödeme planının yer aldığı, 08.11.2021 tarihli FKS sözleşmesi ve ekinde yer alan ödeme planında proje kar oranının, yani faiz oranının aylık 0,39000 ve aylık kira tutarının 6.351,34 USD olduğu, taraflar arasında imzalanan FK Sözleşmesinde aylık faiz oranı ve aylık taksitlerin miktarının açık ve net olarak belirtildiği, davalının ihtarname göndererek geri ödeme faiz oranının 0,39'dan 0,49'a artırılması, aylık taksitlerin de 6.351.34 USD den 7.094,48 USD ye artırılmasının hukuka aykırı olduğundan bahisle taraflar arasında imzalanan 08.11.2021 tarihli FKS ve ekinde yer alan ödeme planının geçerli olduğunun tespitine, davalının ... tarihinde ... 2. Noterliğinden gönderilen ... Yevmiye sayılı ihtarname ve ekindeki yer alan geri ödeme planının geçersiz olduğunun tespitini, fazladan tahsil edilen miktarların tahsil tarihinden itibaren dövize işleyecek ticari faizle birlikte verilmesini, 28.554,15 USD borçlu davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talebinde bulunduğu, davalı yanın cevap dilekçesi ile davacıya akreditif açıldığı, ödeme planının piyasadaki şartlara göre belirlendiğini, davacının imzaladığı ödeme planının altında, kiralananın maliyetinin değişmesi, kiralananın bedelinin satıcıya avans ya da taksitler halinde ödenmesi veya benzeri gibi nedenlerle satıcı ödemelerinin tamamı yapılana kadar kira bedelinin değişkenlik gösterebileceği açıkça vurgulandığı, yaptıkları işlemin hukuka uygun olduğundan bahisle davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. Dosyaya sunulu tüm delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucu; Davalı ... Bankası A.Ş. ile davacı kiracı ...Şti. arasında 08.11.2021 tarihinde ...no.lu Finansal Kiralama Sözleşmesi imzalandığı, sözleşme ekinde 261.746,53 USD Anapara borç tutarına göre 01.12.2022 tarihinde başlayıp 02.11.2026 sona eren ve 48 ay 6.351,34 USD eşit Kira Tutarlı ödeme planının mevcut olduğu, davalı banka kayıtları incelendiğinde, taraflar arasında imzalanan Finansal Kiralama Sözleşmesine istinaden ... no.lu kredi hesabından, 11.04.2022 tarihinde 13.710,00 USD, 09.05.2022 tarihinde 249.400,00 USD, 25.05.2022 tarihinde 21.187,44 USD, 02.06.2022 tarihinde 1.065,84 USD olmak üzere toplam 285.363,28 USD tutarında fon kullandırımı yapıldığı ve finansal kiralamaya konu malların satıcılarına ve gümrük müşavirliğine söz konusu tutarların transfer edildiği, davalı banka tarafından kullandırılan toplam 285.363,28 USD fon kullandırım tutarı için 01.02.2023 tarihinde başlayıp 01.12.2026 tarihinde sona eren 47 adet, 7.094,48 USD Kira Tutarlı Ödeme Planı oluşturulduğu ve ilk 2 kira ödemesinin (01.02.2023 ve 01.03.2023 tarihli kiralar), ödemesiz döneme ait işlemiş kar payı tutarlarından oluştuğu, ... tarih ve ... tescil numarası ile Finansal Kurumlar Birliği'ne tescil ettirilen Finansal Kiralama Sözleşmesinin eki olan Kira Ödeme Planının revize edildiği ve oluşturulan yeni Kira Ödeme Planının, ... 2. Noterliği'nin ...tarih ve ... yevmiye no.lu ihbarnamesi ile davacı şirkete bildiriminin yapıldığı, Kira Ödeme Planında yer alan taksitlerin, davacı tarafından taksit vadelerinde düzenli olarak ödendiği ve dava tarihi itibariyle en son 02.10.2023 tarihli 9'ncu taksitin ödendiği 08.06.2024 tarihli bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir. Davacı tarafından, davalı bankaya gönderilen ... 29. Noterliği'nin... tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesinde ve 09.10.2023 tarihli dava dilekçesinde, 08.11.2021 tarihli Kira Ödeme Planında aylık % 0,39 ve 24.06.2022 tarihli Kira Ödeme Planında ise aylık % 0,49 Kar Payı Oranı uygulanması nedeniyle, iki ödeme planı arasında 28.554,15 USD tutarında fark oluştuğu belirtilmiş ise de bilirkişi tarafından farkın 23.616,75 USD'lık kısmının kullandırılan kredinin anapara borç farkından (285.363,28 USD - 261.746,53 USD = 23.616,75) oluştuğunun tespit edildiği, sözleşmenin Kar Payı Oranındaki artıştan dolayı 4.937,40 USD'lık bir farkın bulunduğunun tespit edildiği, 08.11.2021 tarihli ödeme planında aylık % 0,39 faiz oranının uygulandığı, Finansal Kiralama Sözleşmesinin 29/3. Maddesinde davalı banka tarafından Kar Payı Oranına her ay için azami 8 baz puan ilave edilebileceği kararlaştırıldığı, bu madde uyarınca bilirkişi raporunda davalı bankanın aylık % 0,49 faiz uygulamasının makul olduğu değerlendirildiği, mahkememizce de denetlenebilir bilirkişi raporuna itibar edilerek davalı bankanın faiz oranını artırmasının hukuka uygun olduğuna kanaat getirilmiş, bilirkişi raporu ile dava tarihi itibariyle 24.06.2022 tarihli Kira Ödeme Planının 02.10.2023 tarihli 9'ncu taksitinin ödendiği ve geriye 38 adet Kira Taksiti kaldığı tespit edildiğinden davacının davalı bankaya borcunun bulunduğu kanaatiyle davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere; 1-Davanın reddine 2-Karar tarihinde yürürlükle bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 615,40.-TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan 13.468,36.-TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, artan 12.852,96-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine, 5-Davalı tarafından yatırılan gider avansı ve yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 6. madde uyarınca belirlenen taktiren 154.710,04-TL vekalet ücretinin, davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 7-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00.-TL arabuluculuk tarife bedelinin, davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı diğer tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.22/01/2025 Katip Hakim ¸e-imzalıdır ,e-imzalıdır