İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/254 E. 2024/527 K.

T.C. İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2020/254 Esas KARAR NO : 2024/527 DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 29/05/2020 KARAR TARİHİ : 24/09/2024 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM / Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; davalı şirketin, dava dışı ana yüklenici ... A.Ş. den aldığı ... kapsamında ... (dış cephe kaplaması ve çatı imalatlarının) yapımı için 27.03.2018 tarihli sözleşme ile sözleşmenin sabit birim fiyat kapsamında davalının müvekkiline teklif vermesi için gönderdiği proje ve çizimlere göre belirlenmiş metrajlar üzerinden KDV dahil 3.100.000.00 TL. sözleşme bedeli ile anlaştıklarını, davalının, projeye başlamadan önce davacı müvekkile vermesi gereken 1.450.000.00-TL sabit barter bedeli ile peşinat olarak keşide ettiği çekleri verdiği aşamada, barter gayrimenkullerinin devrini, projenin devamı esnasında yapacağı yönünde taahhütte bulunarak, projenin yetişmesi için bir an önce başlanılmasını istediğini, davacı müvekkil güven ilkesi uyarınca imalatlara başlamış ancak davalı çek olarak vermesi gereken peşinatı vermesine rağmen, barter olan gayrimenkulleri vermediğini, proje kapsamındaki tüm imalatların davalının görevlendirdiği kontrolörler nezaretinde aşamalı onayların verilmesiyle tamamlandığını, davalı tarafından sözleşme kapsamı dışında yapılması istenilen iş kalemlerinin yapılması konusunda davacıdan teklif istemiş ve davalı tarafından kabul edilmesiyle; ... proje kapsamında mermer tezgah ve mermer işleri, ... asansörleri projesi kapsamında tüm taşıyıcı çelik işleri, davalı, peşinat olarak verdiği çekler dışında davacı müvekkiline hiçbir ödeme yapmadığını, bu kapsamda davalıya ... 3. Noterliğinin ... tarih ve ... yev. nolu ihtarnamesi ile temerrüt ihtarı keşide edildiğini ve arabuluculuk süreci yürütüldüğünü, anlaşma olmaması üzerine dava açma zarureti doğduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin Sabit Birim Fiyat Usulü anahtar teslimi bir sözleşme olduğunu, bu kapsamda müvekkil tarafından hazırlanan projeye ait teklif 21.02.2018 tarihinde ... tarafından davalıya gönderildiğini ve sözleşmenin imzalandığını, bu sözleşme ile tanımlı işler bitinceye kadar fiyatların sabit kalacağının hükme bağlandığını, cephe ve çatı konulu ana sözleşme kapsamında olan ve teklifte yer alan iş kalemlerinin ;kompozit kaplama, mantolama, PVC pencere doğrama, kedi yolu, seramik kaplama, çalışma iskelesi, camlı korkuluk, dükkan doğrama, alüminyum korkuluk , dükkan saçak kompozit kaplama ,genişletilmiş Mesh , çatı parapet cam korkuluk, çatı imalatı, cephe çerçevesi olduğunu, söz konusu iş kalemleri için ödeme sistemi sabit 1.450.000.00-TL değere sayılacak gayrimenkullerin işe başlanmadan önce davacı müvekkil adına devir ve ferağı verilecek ve davalı lehine belirtilen bedel kadarlık bir ipotek tesis edilmesi ve kalanın çek ile ödenmesi şeklinde olduğunu, müvekkilinin, güven ilişkisine dayalı olarak peşinat çeklerinin kendisine verilmesi sonrasında dairelerin tescilinin iş esnasında sağlanacağı vaadiyle deviri beklemediğini ve kendi öz sermayesi ile işe başladığını, sözleşmenin 7. Sahifesinin son kısmında belirtilen “Tapu devri ve ferağ belirlenen tarihte yapılmadığı taktirde Yükleniciden işe başlaması veya işe devam etmesi istenemez” hükmünün açık olduğunu, dolayısıyla ifa yükümlülüğünü yerine getirmeyen davalının, müvekkiline gecikme ve buna benzer gerekçeler öne sürerek ödeme yapmayacağını belirttiğini, davalının sonradan ilave iş ve ek metraj olarak verdiği işlerin sözleşme süresi sonrasında yapılacağını bildiği halde sanki sözleşme kapsamında yapılacakmış gibi yansıtmaya çalıştığını, ek işlerin bir süresi bulunmadığını ve bu ek işlerden ötürü bir gecikmenin de söz konusu olamayacağını, davacı adına temerrüt ihbarı gönderilmeden önce davalının, hiçbir uyarı ya da ihbarı olmadığı gibi söz konusu proje dahilinde alt taşeronluk ilişkisinin iş bitimini, Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirdiğini ve taşeronluk dosyasının kapatılmasını talep ettiğini, alt yüklenici olan davalının ... A.Ş. ye tüm projenin teslimini gerçekleştirdiğini ve hiçbir kesinti ve defiye maruz kalmadan alacaklarını ana müteahhitten aldığını ancak müvekkilinin yaptığı işlerin bedelini ödemediğini, davalı tarafın işin başlangıcında devrini yapması gereken ... dairelerin işin bitiminden sonra bile devredilmediğini, sözleşme kapsamında yapılan işler için davalının müvekkiline çek ve ödeme toplamının 1.617.837.00-TL olduğunu, sözleşme dışı yapılan işler işler için 3.100.000,00 TL. sözleşme bedelinden 1.481.162,00 TL bakiye alacağın bulunduğunu, sözleşmenin 8. Maddesi uyarınca aynı sözleşme birim fiyatı esas alınarak ek işler yapılabileceğini, ortaya çıkan bu metraj fazlalıklarına dair müvekkili ile metraj çalışmalarının paylaşıldığı ve mailler atıldığını, fazla yapılan işlerin ödemelerinin yapılmasını ve geçici kabullerinin yapılmasını talep etmelerine rağmen, barter kapsamında devri talep edilen dairelerin devredilmediğini ve bakiye alacaklarının ödenmediğini, bu konuları içeren ... tarih ve ... yev. nolu ... 3. Noterliğinden ihtarname çekildiğini belirterek; davalının sözleşmede ve birim fiyat cetvelinde yer almamakla birlikte davalının talepleri doğrultusunda yapılan işlerin tespiti ile bedelinin ödenmesini, sözleşme kapsamında ilave işlerin yapıldığını ve tespiti ile bedelinin ödenmesini,barter olarak müvekkiline devredilmesi kararlaştırılan gayrimenkuller ve bu mallar dışında borcu karşılar malvarlığına ihtiyati tedbir mahiyetinde haciz konulmasını talep ve dava etmiştir. Davacı vekili tarafından Uyap üzerinden gönderilen 01/04/2024 tarihli ıslah dilekçesinde ; alınan 34 sayfalık sonuncu bilirkişi raporunda dosyanın tüm detayları ile incelenerek tüm taraf iddia ve savunmaları kapsamında kapsamlı ve hükme elverişli şekilde raporun tanzim edildiği ve süre giden yargılama süreci içerisinde dosyanın son raporla tekemmül ettiğinden rapor doğrultusunda tesit edilen alacak miktarına dava değerimizi HMK belirsiz alacak davası hükümleri çerçevesinde arttırdıklarını, bu kapsamda tüm alacaklarının toplamı için 350.000TL dava değeri ile başlattıkları davanın rapor kapsamında tespit olunduğunu olan 2.440.410,00 TL ye talep arttırımı yaparak arttıdıklarını, toplam 2.440.410,00-TL alacağın davalıya gönderilmiş olan 13.12.2019 tarihli temerrüt ihtarından itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan alınarak davacı müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili tarafından Uyap üzerinden gönderilen 16/07/2024 tarihli ıslah dilekçesinde; taleplerinin ayrıştırılmış halinin, gecikmeden Kaynaklanan Cezai Şart - 100 TL, İşin Eksik ve Ayıplı Olması Sebebi İle Tazminat - 9000 TL, İSG Personel, Yük Asansörü, Düz İşçi, Yük Asansörü Onarımı ve Kamp Alanı Kesintisi - 900 TL şeklinde olduğu belirterek; birleşen Davanın kabulüne, asıl davanın reddine, fazlaya ilişkin tüm haklarımız saklı kalmak kaydıyla gecikmeden kaynaklanan ceza-i şart alacağına ilişkin olarak 100 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davacı/karşı davalı'dan tahsiline, fazlaya ilişkin tüm haklarımız saklı kalmak kaydıyla işin eksik ve ayıplı olması sebebi ile tazminat alacağına ilişkin olarak 250.160,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte Davacı/Karşı Davalı'dan tahsiline,fazlaya ilişkin tüm haklarımız saklı kalmak kaydıyla İSG Personel, Yük Asansörü, Düz İşçi, Yük Asansörü Onarımı ve Kamp Alanı Kesintisi (Elektrik, su vs.) alacağına ilişkin olarak 205.280,88 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte Davacı/Karşı Davalı'dan tahsiline, yargılama giderleriyle birlikte vekalet ücretinin Davacı/Karşı Davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkil Şirket ile Davalı .. Ltd. Şti. arasında 27.03.2018 tarihinde ... kapsamında yapılacak imalatlar için "Anahtar Teslim" sözleşme imzalandığını, davacı tarafından sözleşme kapsamında yapılması gereken işler eksik ve geç yapıldığını, hala bir takım eksiklikler mevcut olmakla birlikte Davacı tarafın bu ağır kusurlu imalatları ve eksik işleri sebebi ile Müvekkil Şirket zarara uğradığını, davacının ağır kusurlu imalatlarını gereği gibi tamamlamaması, işi süresinde bitirmemiş olması sebebi ile uğranılan zararlar nedeni ile Müvekkil Şirket'in ifa zorunluluğu doğmadığını, davalı tarafın tüm eksik ve ayıplı işleri kendilerine e-mail yolu ile veya sözlü olarak sürekli bildirildiğini, davalı tarafın iş programına uymaması ve işin gecikmiş olduğuna dair bildirimlerde bu e-maillerde yer aldığını, Müvekkil Şirket tarafından keşide edilen ... 18. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile de davacı tarafa bildirildiğini, gönderilmiş olan e-mail ve ihtarnameden de anlaşıldığı üzere davalı taraf işleri süresinde ve ayıpsız olarak bitirilmediğini, davacı'nın eksik ve ayıplı işleri olduğunu, ihtarname de belirtilmiş olan 228 günlük gecikme, şantiye yemek bedeli, kesilmesi gereken risk tutarı, gecikme nedeni ile dava dışı ve asıl iş sahibi ...'a ödenecek 8 aylık kira bedeli ve eksik imalatların giderilmesi için gereken tutarlarda hesap edildiğinde Müvekkil Şirketin alacaklı olduğunu, bunun dışında davalı tarafın Sözleşme'nin 11.1 maddesi uyarınca işi geciktirdiği gün başına Sözleşme'nin 32.3 maddesi kapsamında 1.000 TL cezai şart ödemesi gerektiğini, yapılacak bir hesaplamada da görüleceği üzere Müvekkil Şirket'in işin gecikmesinden kaynaklanan zararı bu cezai şartın da üzerinde olduğunu, davalı tarafın işleri süresinde ve ayıpsız olarak tamamlayamaması sebebi ile Müvekkil Şirket diğer taşeronlarını bekletmiş ve bu yüzden ekstra ödemeler yaptığını, bununla birlikte işbu dava dışı asıl iş sahibi ...'ta gecikmeler sebebi ile bağımsız bölümleri arsa sahiplerine teslim edemediğinden gecikilen her ay için 121.500 TL kira yardımı ödemesi yaptığını, bu gecikme nedeni ile yapılan ödemeler için de Müvekkil Şirket'e rücu edildiğini, davalı taraf ile akdedilmiş olan sözleşme gereğince işin bitiş tarihi 15.07.2018 olduğunu, davalı'nın işi süresinde bitirmemesi halinde Sözleşme'nin 32.3 maddesinde düzenlenmiş olduğu üzere günlük 1000 TL cezai şart ödeme zorunluluğu olduğunu, kendilerine keşide edilmiş olan ihtarnamede de bahsedilmiş olduğu üzere davalı tarafın işi kararlaştırılan sürede tamamlayamadığını, hal böyle iken davalı'nın 822 günlük gecikme sebebi ile Müvekkil Şirket'in 822.000,00 TL gecikme cezası alacağı olduğununda hesap edilerek davalı'dan tahsiline karar verilmesi gerektiğini, davalı tarafından işin halen bitirilmediğini, bu nedenle asıl iş sahibi olan ... tarafından bağımsız bölümler arsa sahiplerine süresinde teslim edilemediğini, ... ile arsa sahipleri arasında akdedilmiş olan sözleşme gereğince ... arsa sahiplerine aylık kira yardımı yapmak zorunda kaldığını, ... tarafından yapılan kira yardımları işbu davaya konu işin süresinde tamamlanamamasından kaynaklandığı gerekçesi ile Müvekkil Şirket'e rücu edilmiştir. ... yaşanan gecikme sebebi ile her ay 121.000 TL ödeme yapmış ve toplamda 8 aylık bir gecikme yaşandığı için 121.000 x 8 = 968.000 TL ödeme yapmak zorunda kaldığını, yapılan tüm ödemeler için Müvekkil Şirket'e rücu edildiği, hakedişlerinden kesileceğini, bu nedenle Müvekkil Şirket'in hakedişlerinden kesilecek olan 968.000,00 TL'nin davalı'dan tahsili gerektiğini, sözleşme konusu işin ayıplı olması sebebi ile ayıpların giderilmesi gerektiğini, bu nedenle ayıpların giderilmesi için gereken tutarın mahsubu gerektiğini, davalı personelleri tarafından iş sağlığı ve güvenlik kuralları ihlal edildiğinden 13 ceza tutanağı düzenlenmiştir. bu cezaların toplamı 38.450 tl olup davalıdan tahsiline karar verilmesini, isg personel kesintisi, yük asansörü kira kesintisi, düz işçi yevmiyesi, yük asansörü servis bakım ve onarımı ile kamp alanı elektrik, su, all risk kesintisinin davalıdan tahsiline karar verilmesini, ayrıca davanın ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir. SAVUNMA / Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; sözleşme kapsamında yapılan işlerin eksik ve geç yapıldığını ve halen eksikler ve kusurlu işler bulunduğunu, sözleşme anahtar teslimi olmasına rağmen ek iş adı altında bedel talep edildiğini ve sözleşme bedelinin belli olduğunu ve buna rağmen belirsiz alacak davası açılmasının mümkün olmadığını, davacının dava değerini tam belirlemesi ve eksik harcı tamamlaması gerektiğini, sözleşmenin birim fiyatlar esas alınarak sabit birim fiyatlı anahtar teslimi ve götürü bedel esasına dayandığını, keşif özetinde yer almayan ancak işin tamamlanması için zaruri işlerinde ihale bedeline dahil olduğunu, keşif özetindeki miktarlarda artış ya da azalış yapılamayacağını, sözleşme dışı yapılan işlerin kabul edilmesinin mümkün olmadığını, davacı tarafa eksik işlerin sürekli mail yoluyla bildirildiğini, iş programına uyulmadığını, yapılan hatalı imalatlardan dolayı daire içlerinde imalatı bitmiş parkelerde ve boyalarda hasarlar oluştuğu, panjur kutuları, doğrama ve cephelerden su alma, ses, rüzgar soğuk hava girişi şikayetlerinin davacının mail adreslerine iletildiğini, ayrıca binanın dış cephe kompozitlerinde kopmalar ve açılmalar meydana geldiği, hayati risk taşıdığı için kopan ve uçan parçaların tekrar montajı ve cephelerde genel bir kontrol yapılması gerektiğinin maille davacı tarafa iletildiğini, bu hususların tamamının ayrıca ... 18. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile iletildiğini, sözleşme gereğince işin bitim tarihi ... olduğunu ve sözleşmenin 32.3 maddesi gereğince günlük 1000.00 TL. cezai şart ödeme zorunluluğu bulunduğunu, 822 günlük bir gecikme olduğunu ve müvekkili şirketin 822.000,00 TL gecikme cezası alacağının bulunduğunu belirterek; asıl iş sahibi ... tarafından bağımsız bölümlerin sahiplerine süresinde teslim edilemediğini ve DKY inşaatın, yaşanan gecikme nedeniyle her ay 121.000,00 TL, toplamda 968.000,00 TL. ödeme yapmak zorunda kaldığını ve bu bedelin müvekkili şirkete rücu edildiğini ve hakkedişlerinden kesildiğini, davacının alacağının tespiti halinde bu tutarın alacaktan mahsup edilmesini talep etmiştir. Birleşen ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının derdest olan ve incelenmiş olan iddialarını tekrardan dava açarak inceletmek suretiyle ana davayı uzatmaya ve çelişkişli sonuçlar elde etme çabasında olduğunu, bu kapsamda davanın derdestlik nedeniyle usulden reddolunması gerektiğini, öncelikle davacı dava dilekçesinde ki tüm iddialarını , birleştirilmesini talep ettiği davada cevap dilekçesinde ifade ettiğini ve bu hususlarda bilirkişi incelemesi yapılarak taleplerinin haksızlığının ortaya konulduğunu, davacının asıl talebi olan gecikme tazminatına ilişkin olarak cevap dilekçesinde aynı şekilde talep ve ifadelerini öne sürüldüğünü dava kapsamında incelenmiş ve hukukçu bilirkişi tarafından şu şekilde muteber olmadığı açıkça ifade edildiğini, raporda davacını bu dosyaya konu ettiği hususları ana davada cevap olarak öne sürdüğü konuların davada irdelendiği gibi, olumsuz gelen bilirkişi raporları nedeniyle aynı hususlarda dava açmak suretiyle farklı bir sonuç elde etme çabası içerisinde olduğunu, Müvekkilin bu işi tamamlayabilmek için ... 2 adet 3 artı 1 dairesini o zamanki değeri ile 1,5 milyona satmak zorunda kaldığını, bu iki dairenin şimdi ki değeri neredeyse 30 milyon TL olduğunu, müvekkil ana sözleşme kapsamındaki edimleri eksiksiz olarak sözleşmede öngörülen süresinde yerine getirdiğini, davacının gecikme olarak bahsettiği işler sözleşme dışında yapılan işler olduğunu, davacının bu talebinin tamamen müvekkilin alacağını ötelemek amaçlı olduğunu, davacı tarafından ana dosyadada sgkdan celp edilmiş olan 31/12/2018li Taşeron Kapanış yazısında açıkça müvekkilin işlerini tam ve eksiksiz olarak teslim ettiğine dair resmi dilekçesi mevcut olduğunu, müvekkil tarafından ödemelerinin yapılması amacıyla ... 6 ATM deki dava sürecine ve dava açılana davacının herhangi bir temerrüd ihtarı ve talebi olmadığını, bu kapsamda davacının baştan kendisinin mütemerrit olduğu buna rağmen iyi niyetli müvekkilin şirket yetkilisi ...'ın kendisine ait ... daki 2 adet 3+1 daireyi 2018 yılı fiyatlarından satarak tüm aldığı işleri tamamladığı ortadayken davacının hem müvekkilin alacağını 5 yıldır ödememesi ve üstüne üstlük enflasyon ve ülkedeki ekonomik durum itibari ile pula dönmüş müvekkilin alacağının dahada sürüncemede kalması adına mahkemenizde açılan dava nevinde davalarla uzatılmaya çalışılması davacının ne denli kötü niyetle hareket ettiğinin ayrı bir tecellisi olduğunu, davacı alacaklı olduğunu iddia ettiği kalemlere ilişkin hiç bir delil ibraz edemediğini, bu kapsamda soyut iddialardan ibaret olan taleplerinin HMK kapsaında ispatı kabil bir delile dayanmamasıda ayrı bir çelişki olduğunu, tüm bunlarla birlikte her ne kadar davacının bir talep hakkı veya alacağı bulunmasada da öne sürülen talep ve iddiaları zamanaşımına uğradığını, bu nedenlerle davacının zaten davalı olduğu alacak davasında cevap dilekçesinde öne sürdüğü ve incelemesi gerçekleşmiş hususları dava olarak ihdas etmesinin kötü niyetle ana davayı uzatma amacını taşıması gözetilerek iş bu davanın derdestlik nedeniyle reddini; esasa ilişkin olarakta sunduğumuz savunmalarımız ve sunduğumuz alınmış raporlar kapsamında muteber olamayan alacak ve tazminat taleplerinin reddini yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. KANITLAR VE GEREKÇE / Asıl dava; sözleşme kapsamında ödenmeyen ilave iş bedeli alacağı, Birleşen dava; Davacı ve davalı şirketler arasında yapılan sözleşme kapsamında davalı tarafın yapması gereken işleri tam olarak yapıp yapmadığı, işlerin eksik yapılması halinde davacı tarafın davalıdan talep edebileceği bir tazminatın olup olmadığı noktasında açılan tazminat davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; taraflar arasındaki 27/03/2018 tarihli, anahtar teslim, Cephe ve Çatı İmalatları sözleşmesi(alt eser) kapsamında, sözleşme konusu iş nedeniyle bakiye alacağının varlığı ve miktarı, davalının talebi doğrultusunda sözleşme kapsamındaki işlere ilave işler yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise bu işler nedeniyle alacağın varlığı ve miktarı, sözleşme kapsamında olmayan ilave işler yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise bu işler nedeniyle alacağın varlığı ve miktarı, davacının davasını belirsiz alacak davası olarak ikame edip edemeyeceği, davalının geç ve ayıplı ifa savunmasının yerinde olup olmadığı, davalının davacıdan takas mahsup def'ine konu ceza-i şart, ceza-i şart ile karşılanamayan gecikme kaynaklı zarar, fatura alacaklarının bulunup bulunmadığı, yine davalının, davacının teminat mektubu verme yükümlülüğü bulunduğu ve bu teminat tutarının kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı alacağından mahsubunun gerektiği savunmasının yerinde olup olmadığı noktalarında toplandığı davalı tespit edilmiştir. Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, dosya üzerinde keşfen inceleme yapılarak bilirkişi raporu alınmıştır. İnşaat Mühendisi ...,Mimar..., Hesap Uzmanı Dr.Öğr.Üyesi ..., Mali Müşavir ...tarafından düzenlenen 25.10.2021 tarihli bilirkişi raporunda; davacı yükleniciye bedel alacağının karşılığı olarak devri vaadedilen taşınmazların devredilmediği, ödenmesi gereken bedellerin ödenmemesi durumunda yüklenicinin işi durdurma hakkına sahip olduğu sözleşme ile kararlaştırıldığı için davacı yüklenicinin hak ediş usulüne göre alacağını alamaması nedeniyle işi durdurması ve bu durumda da işin tesliminin kararlaştırılan vadeye yetişmediği, Türk Borçlar Kanunu’nun borçlu temerrüdü hükümleri gereğince borçlunun gecikmeden sorumlu olabilmesi için gecikmede kusurunun varlığı gerektiği, Ancak davacı yüklenicinin işi durdurma hakkı nedeniyle kusurunun varlığının değerlendirilemeyeceği, davacının sözleşme kapsamında fazladan yapıldığı ifade edilen faturası kesilmemiş iş tutarı; 492.517,22 TL + KDV. ,davacının sözleşme kapsamı dışında faturası kesilmemiş fazladan yapıldığı ifade edilen iş tutarı;Sözleşme kapsamı dışında yapılan işler ve fazlası;135.269.45 TL.+KDV, bina cephelerinde pencerelerde su yalıtımı ve ses yalıtımı ile ilgili kusurlu işlerin, dıştan iskele ile onarılması halinde 530.000,00 TL+KDV, daire içinden müdahale edilerek onarılması durumunda 212.000,00 TL+KDV harcama gerektirdiği hesap edildiği belirtilmiştir. Hesap Uzmanı Dr.Öğr.Üyesi ..., Mali Müşavir... inşaat mühendisi ..., mimar ... tarafından düzenlenen 06.09.2022 tarihli bilirkişi raporunda; davacı yükleniciye bedel alacağının karşılığı olarak devri vaadedilen taşınmazların devredilmediği, ödenmesi gereken bedellerin ödenmemesi durumunda yüklenicinin işi durdurma hakkına sahip olduğu, Türk Borçlar Kanunu'nun borçlu temerrüdü hükümleri gereğince borçlunun gecikmeden sorumlu olabilmesi için gecikmede kusurunun varlığı gerektiği, Ancak dava konusu uyuşmazlıkta takdiri ve nitelendirmesi tamamen mahkemeye ait olmak üzere davacı yüklenicinin işi durdurma hakkı nedeniyle kusurunun varlığının değerlendirilemeyeceği, iş görürü bedel olduğundan, ek imalat olarak tabir edilen işler için hiçbir fiyat onayı olmadığından iş bedeli olarak sözleşme rakamı olan 2.627.117 TL + KDV olduğu, su ve ses yalıtımı ile ilgili bir önceki bilirkişi raporunda hesap rakamlarının hangi temele dayandığı hakkında bilgimiz olmadığından ve gerçek hasarı tespit etmemiz için pilot bölgelerin açılması gerektiğinden hesaplama yapılamadığı belirtilmiştir. İbraz edilen rapora taraf vekillerinin itirazı üzerine ve hükme eas alınamayacağı kanaati ile yeni bir heyetten rapor alınmasına karar verilmiş olup; İnşaat Mühendisi Hakediş ve Kesin Hesap Uz. ..., İnşaat Mühendisi ..., Y.Mimar/YYÜ Öğr.Gör. ...,Hukukçu/Sözleşme ..., Mali Müşavir ... tarafından düzenlenen 12/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda; ... ili, ... İlçesi, ... Mahallesi, 819 ada, 745 parsel sayılı taşınmazla ilgili Mali değerlendirmeler sonucunda ;Taraf ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme nihayetinde davacı yanın dava tarihi itibariyle davalı yandan 2.179.572,78 TL alacaklı olduğunun kabulünün gerekeceği kanaatine varılmakla birlikte, esas dava ve birleşen dava konularının hak ediş alacaklarına dayandığı göz önünde bulundurulduğunda, tarafların alacak-borç durumuna ilişkin kanaate varmak için teknik değerlendirmelerin esas alınması gerektiğinin belirtildiği, Teknik değerlendirmeler sonucunda ise ;Davacı yüklenicinin sözleşme kapsamındaki işleri + sözleşme kapsamındaki ek işleri yapıp bitirdiği, sözleşme dışı ilave işleri de yapıp bitirdiği, yapılan işlerin toplam bedelinin KDV dahil 4.803788,27 TL olabileceği, yapılan işlerde bazı ayıp ve kusurların olduğu, bu kusurların giderim bedelinin (KDV dahil) 250.160,00TL de dahil olmak üzere toplam işveren kesintileri toplamının 455.540,88 TL olduğu, davalı işverenin ödemlerinin toplamda Göztepe 05 iş kapsamında 1.617.837,00 TL, Kartal M1 projesi kapsamında 290.000,00 TL olduğu, davalı işverenin sözleşmede ... olarak işin başlama süresinden 33 gün içinde bedelleri kadar ipotekli olarak devredilmesi gereken gayrimenkulleri devretmediği,Sözleşmenin 7. Sahifesinin son kısmında belirtilen “Tapu devri ve ferağ belirlenen tarihte yapılmadığı taktirde Yükleniciden işe başlaması veya işe devam etmesi istenemez” hükmü gereği bu işte bir gecikmeden ve gecikme cezasından söz edilemeyeceği, davacı yüklenicinin işi durdurma hakkı nedeniyle bir kusurunun varlığından da söz edilemeyeceği, tarafların hak ve alacaklarının birbirinden mahsup edilmesi sonucunda davacı yüklenicinin 2.440.410.39 TL alacaklı konumda olabileceği, Birleşen ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ... Esas sayılı dosya yönünden bu dosya davacısı işveren ... firmasının talepleri toplam 455.540,88 TL olarak karşılık bulmuş ve bu bedel davacı alacağından mahsup edilebileceğinin bildirildiği görülmüştür. Taraf iddia ve savunmaları ibraz edilen deliller, bilirkişi rapor ve ek raporu ile Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; Tarafların dava dışı ana yüklenici ... A.Ş. olduğu, ... kapsamında Projenin Dış cephe kaplaması ve çatı imalatlarının proje ve çizimlere göre belirlenmiş metrajlar üzerinden 2.627.118,00TL+KDV toplam 3.100.000.00 TL. sözleşme bedeli ile anlaştıkları, taraflar sözleşme ile sözleşmenin eklerde yer alan işler kapsamında “Anahtar Teslim Sabit Birim Fiyat” üzerinden ifa edileceği kararlaştırılmış olup, davacı tarafından “sözleşme bedeli, sözleşme bedelini aşan ilave imalatlara dair metraj bedellerinin ve davalının sözleşme kapsamındaki imalatların talimatları doğrultusunda uygulama değişiklikleri nedeniyle oluşan ilave iş bedelleri ile ticari ilişki kapsamında sözleşme konusu proje dışında yapılan diğer işlerden kaynaklı eser sözleşmesi dahilindeki alacakların davalıdan tahsilinin”talep edildiği buna karşın davalı tarafından, “sözleşmenim anahtar teslim götürü bedelli olacak şekilde akdedildiği, dolayısıyla davacının ek ücret talebinde bulunmasının mümkün olmadığı, ayrıca davacının işi eksik ve hatalı gerçekleştirdiği ve bununla birlikte süresi içerisinde de gerçekleştirmediği, bu nedenle davalının geç teslim sebebiyle kira ödemelerinde bulunduğu” ileri sürülmüştür. Bahse konu sözleşme ile sözleşmenin eklerde yer alan işler kapsamında “Anahtar Teslim Sabit Birim Fiyat” üzerinden ifa edileceği kararlaştırılmış olup, tarafların ... kapsamında Projenin Dış cephe kaplaması ve çatı imalatlarının proje ve çizimlere göre belirlenmiş metrajlar üzerinden 2.627.118,00TL+KDVtoplam 3.100.000.00 TL. sözleşme bedeli ile anlaştıkları ve sözleşmeye göre keşif Özeti ve Birim Fiyat Listesinde yer alan iş kalemlerinde artış veya eksilme olduğu takdirde artan veya azalan metrajdan dolayı birim fiyatlarda artış veya azalış yapılmayacağı ve işin anahtar teslimi olarak yapılacağının kararlaştırıldığı, taraflar arasındaki sözleşmede ilave işlere ilişkin olarak birim fiyat cetvelinde fiyatı yazılı olmayan herhangi bir işin yapılması gerektirdiği taktirde, yüklenicinin işi durdurmadan bu tür işleri yapacağını kabul ve taahhüt ettiği ve bu işlerde benzer işlerin fiyatı, olmaz ise bayındırlık analizlerinden makul bir fiyat üzerinde mutabık kalınacağı, ve yüklenici’ nin kusuru haricinde, İşveren onayı ile imalat miktarında değişiklik olması durumunda, sözleşme Ek-4 Keşif özetinde ve birim fiyat listesinde yer alan birim fiyat listesi üzerinden hesaplanarak artış veya eksilme tutarı hakkedişlere eklenip veya çıkarılacağının kararlaştırıldığı, davacı tarafından düzenlenen faturaların içeriklerinin "...Cephe İşleri İmalatı Hakediş Bedelleri, ... Mermer İşleri İmalatı Bedeli ve ... Hizmet Binası Kaba İnşaat İşleri" olduğu anlaşılmıştır. Sözleşmenin 5. maddesinde düzenlendiği üzere; davalının, davacının imzaladığı ve/veya imzalayacağı ön ödemeli konut satış vaadi sözleşmelerine istinaden davacının seçeceği üç adet bağımsız bölümü 30.04.2018 tarihine kadar tapuda davacıya devretmeyi taahhüt ettiği, davalı işverenin davacı yükleniciye ... olarak vermesi gereken dairelerin Toplam bedeli 1.450.000,00 TL. (bir milyon dört yüz elli bin TL) olup bu daireleri işin başında bir ay içinde (33 gün) davacıya tapu devri ( bedeli kadar ipotek serhi ile ) yapması gerekirken yapmadığı ,sözleşmenin 7. sahifesinin son kısmında ise: tapu devri ve ferağ belirlenen tarihte yapılmadığı taktirde davacıdan işe başlaması veya işe devam etmesinin istenemeyeceğinin düzenlenmiş olmasına rağmen davalının bahse konu taşınmazları devretmemiş olması nedeni ile davacının ifadan kaçınma hakkının bulunduğu nazara alındığında davalının gecikme cezası talebinde bulunmasının veya davacıya rücu etmesinin mümkün olmadığı, davalının taşınmazları devir tarihi sözleşmede 30.04.2018 olarak kararlaştırılmış iken davacı tarafından verilecek teminat çeklerinden en erken tarihlisi 29.05.2018 olduğu, dolayısıyla bu noktada ifada sıranın davacıda değil davalıda olduğu ve fakat buna rağmen davalının devir yükümlülüğünü yerine getirmediğinin görüldüğü, bu yönü ile de davalının gecikme cezası talebinde bulunmasının mümkün olmadığı, Davalı tarafça ...Hakedişler karşılık toplam ödemesi 1.617.837,00 TL olduğu, Kartal M1 projesi kaba inşaat yapımı kapsamında da 290.000,00 TL ödeme yapıldığı, Dava konusu sözleşmelerin ifası kapsamında yapılan keşif ve incelemeler neticesinde davacı yüklenicinin ( KDV dahil ) sözleşme bedeli 3.100.000,00 TL olup, ibraz edilin bilirkişi raporundaki hesaplamalar ile , ilave mermer işleri 550.000,00 TL , asansörün alt yapısı çelik işleri 70.800,00 TL roya nova platform bedeli 21.240,00 TL, sözleşme ek işler farkı 740.788,27 TL ve ... projesi kaba inşaat işleri bedeli 342.200,00 TL olmak üzere KDV dahil 4.803.788,27 TL ilave iş yaptığının bilirkişi raporu ile tespit edildiği bu kapsamda davacının yaptığı ilave işler sebebiyle hak ettiği bedellerin tahsilini talep edebilmesinin mümkün olduğu anlaşılmıştır. Birleşen ... 5.ATM nin ..Esas sayılı dosya yönünden bu dosya davacısı işveren ... firmasına yönelik Eksik ve kusurlu imalatlar giderim bedeli olarak 250.160,00 TL, Gecikme cezası ( 0,00 TL),İSG kesintisi 22.400,00 TL , Personel yemek bedeli 93.377,88 TL ,yük asansörü kira kesintisi 7.080,00 TL, yük asansörü bakım kesintisi 1.475,00 TL ,Şantiye temizlik 34.548,00 TL ,Şantiye kamp gideri eletrik, su v.s.. 46.500,00 TL olmak üzere toplam 455.540,88 TL tespit edildiği anlaşılmakla birleşen dosya kapsamında talep olunan ve açıklama dilekçesi ile ayrıştırılarak açıklanan 10.000 TL dava bedelinin 9.900,00 TL'sine birleşen dava tarihi olan 21.08.2023 tarihinden bakiyesine birleşen dava ıslah tarihi olan 16.07.2024 tarihinden itibaren işleyen ticari temerrüt faizi ile birlikte birleşen dosya davalısından alınacak birleşen dosya davacısına verilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Anılan durum karşısında asıl dosya kapsamında davalı ödemelerinin düşümü bakiye davacı yüklenici alacağının 2.433.743,71 TL TL olduğu , davacı tarafından davalı aleyhine keşide edilen ... 3. Noterliği’ nin ... tarih, ... Nolu İhtarname ile ek metraj imalatları ve ilave işlerden kaynaklı toplam alacak olan 2.083.000,00TL nin ödenmesi talep edilmiş olup davalının bu miktar üzerinden temerrüdünün 24/12/2019 tarihi olduğu bakiye miktar için ise temerrüt tarihinin ıslah tarihi olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Asıl davanın KABULÜ ile 2.433.743,71 TL alacağın 2.083.000 TL'sine temerrüt tarihi olan 24/12/2019 tarihinden, bakiyesine ıslah tarihi olan 01.04.2024 tarihinden itibaren işleyen Avans Faizi ile birlikte davalıdan alınacak davacıya verilmesine, 2-Davalı vekilinin takas-mahsup talebinin birleşen dava ile değerlendirildiğinden bu hususta KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, a-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 166.249,04-TL nispi karar ve ilam harcından 41.677,13-TL peşin alınan harcın mahsubuna, bakiye 124.571,91-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, b-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 327.711,81-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, c-Davacı tarafından yapılan ilk gider, bilirkişi ücreti ve posta masrafı olmak üzere toplam 77.646,53-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ç-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, d-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, 3-Birleşen 5 ATM ... E. Sayılı davanın Kısmen Kabulü ile 455.440,88 TL'nin 9.900,00 TL'sine birleşen dava tarihi olan 21.08.2023 tarihinden bakiyesine birleşen dava ıslah tarihi olan 16.07.2024 tarihinden itibaren işleyen ticari temerrüt faizi ile birlikte birleşen dosya davalısından alınacak birleşen dosya davacısına verilmesine, FAZLAYA İSTEMİN REDDİNE, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 31.111,-TL nispi karar ve ilam harcından 7.878,58-TL peşin alınan harcın mahsubuna, bakiye 23.232,59-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 5-Davacı tarafça yatırılan 7.878,58-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,, 6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 72.316,13-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 100,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8-Davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 329,60-TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre % 99'unun davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-Davalı tarafından dosya üzerinde yapılan yargılama gideri bulunmadığından ve yatırılan gider avansı olmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına, 10-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) 3.088,80-TL'sinin davalıdan, bakiye 31,20-TL'sinin ise davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/09/2024 Başkan ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Katip ¸e-imzalıdır