İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/793 E. 2025/219 K.

T.C. İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/793 Esas KARAR NO : 2025/219 DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 20/12/2024 KARAR TARİHİ : 11/04/2025 Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilinin dilekçesinden özetle: müvekkili bilgileri yazılı çekin hamili olduğu, keşidecisi ... Ltd. Şti. olan, ...bank ... şubesinden alınmış, 31.12.2024 keşide tarihli 300.000-TL bedelli, ... numaralı çek Müvekkil bu çeki ciro etmiş ancak bu çeki teslim etmeden ve herhangi bir ticari ilişkide kullanmadan evvel bu çek kaybolduğu, yetkili hamil müvekkil iken kaybolan bu çekin müvekkilinin tanımadığı kötüniyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi, haksız olarak piyasaya sunulması ve vadesi geldiğinde muhatap banka tarafından karşılığının ödenmesi halinde müvekkilinin büyük mağduriyete uğrayacağı, çekin iptali için bu davanın açılması zorunluluğu doğduğu, dilekçenin kabulü ile; ... seri numaralı, 31.12.2024 Keşide tarihli 300.000-TL bedelli Denizbank çekinin dava sonuna kadar ödenmemesi için tedbir kararı verilerek bu hususta ...'a müzekkere yazılmasını, kaybolan çekin İPTALİNE karar verilmesini talep ve dava etmiştir. GEREKÇE: Dava TTK 757 ve devamı maddeleri gereğince açılmış çekin iptali davasıdır.Türk ticaret Kanunu'nun 818/s maddesi uyarınca poliçeye ait iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek hakkında da uygulanır. TTK 757. maddesinde iradesi dışında poliçe elinden elinden çıkan kişinin ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, TTK 762. maddesinde poliçenin getirilmesine ilişkin ilanın 35. maddede yazılı gazete ile üç defa yapılacağı, 764. maddesinde de elden çıkan poliçe verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa poliçenin iptaline karar verileceği belirtilmiştir. Anılan yasa hükmü uyarınca, kambiyo senetlerinin ziyaı nedeniyle iptal davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. Davacı dava açma hakkının bulunduğunu bildirmiş davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığına ilişkin mahkemece tesbit yapılamadığı gibi, bu yönde üçüncü şahıslarca itiraz ileri sürülmemiştir. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir. Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin, 30.10.2017 Tarih, ... Esas ve...Karar sayılı ilamı). Davacı vekili dava konusu çekin hamili olduğuna ve rızası dışında elinden çıktığına kanaat uyandıracak çek suretlerini ve zayi olduğuna ilişkin tutanağı (çekin ön ve arka yüzüne ait görüntüleri) dosyaya ibraz etmiştir. Davaya konu çeke ait ilanlar yapılmıştır. TTK md. 761 uyarınca 3 aylık sürenin dolduğu ve bu süre içerisinde çeklerin ibraz edilmediği gibi itiraz edenin de bulunmadığı anlaşılmış, yasal şartlar gerçekleştiğinden davanın kabulü ile dava konusu çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın kabulü ile; ...bank ... Şubesine ait keşidecisi ...Limited Şirketi keşide tarihi 31/12/2024 olan 300.000,00 TL bedelli ... numaralı çekin zayi olması nedeniyle İPTALİNE, 2-Teminatın HMK 392/2. maddesindeki şartlar oluştuğunda davacı tarafa iadesine, 3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL nispi karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 11/04/2025 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır