İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/686 E. 2025/581 K.

T.C. İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2021/686 Esas KARAR NO : 2025/581 DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 20/10/2021 KARAR TARİHİ : 01/07/2025 Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamaları sonunda : TALEP: Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: "Müvekkil ...Tic.Ltd.Şti. kumaş üretimi sektöründe faaliyet göstermekte olup, 08.10.2021 tarihinde ticari faaliyetlerini yürüttüğü ... adresinde bulunan işyerinin çatı katında meydana gelen yangın nedeniyle çatı katında bulunan ipliklerle birlikte 2020 yılı ve önceki yıllara ilişkin ticari defterler ile alış satış ve gider faturaları zayi olduğunu, Zayi olan ticari defterlerin künyeleri aşağıdaki gibi olduğunu, 2020 yılı Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri ile Alış Satış ve Gider Faturaları 2019 yılı Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri ile Alış Satış ve Gider Faturaları, 2018 yılı Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri ile Alış Satış ve Gider Faturaları, 2017 yılı Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri ile Alış Satış ve Gider Faturaları, 2016 yılı Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri ile Alış Satış ve Gider Faturaları, 2015 yılı Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri ile Alış Satış ve Gider Faturaları, 2014 yılı Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri ile Alış Satış ve Gider Faturaları, 2013 yılı Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri ile Alış Satış ve Gider Faturaları, 2012 yılı Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri ile Alış Satış ve Gider Faturaları, 2011 yılı Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri ile Alış Satış ve Gider Faturaları, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun “Belgelerin saklanması, saklama süresi” başlıklı, 82.maddesinde “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer ibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zayi tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” şeklinde bir düzenleme yer aldığını, Açıklanan nedenlerle; yukarıda ayrıntılı olarak belirtilen ticari defterler ile alış satış ve gider, faturalarına ilişkin zayi belgesi verilmesine karar verilmesini" talep ve etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, Dava, TTK 82/7 maddes uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgelerin zayi olduğuna dair belge verilmesi talebine ilişkindir. TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenlenmiştir. Emsal mahiyette İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi ...E ... K sayılı ilamında özetle; "Dava; TTK.'nın 82/7 maddesine dayalı zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı belirtilmektedir. Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesi dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir. Mahkememiz ara kararı gereği dosyanın alanında uzman bilirkişilere tevdii edildiği ve bilirkişilerin mahkememize vermiş olduğu raporda özetle: "Davacı ... Tic.Ltd.Şti.'nin zayi belgesi verilmesi hususunda hasımsız davası açtığı, Dosyaya sunulan Yangın raporunda, belge ve defterlerin zayi olduğu beyanıyla tutanak altına aldığı, Davacı Şirketin TTK 82/7. Maddesine göre, yasal süre içinde Sayın Mahkemeye müracaat ettiği, Yapılan incelemeler neticesinde; Davacı Şirkete ait zayi olan belge ve defterler hakkında zayi belgesi verilmesinin mümkün olacağı" şeklinde görüş ve kanaat bildirmişlerdir. Mahkememiz ara kararı gereği kök rapor sunan mali bilirkişiden ek rapor aldırıldığı, bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu raporda özetle: "Davacı ... Tic. Ltd. Şti.'nin zayi belgesi verilmesi hususunda hasımsız davası açtığı, Dosyaya sunulan yangın raporunda, belge ve defterlerin zayi olduğu beyanıyla tutanak altına alındığı, Davacı Şirketin TTK 82/7. Maddesine göre, yasal süre içinde Sayın Mahkemeye müracaat ettiği, Yapılan incelemeler neticesinde; Davacı Şirkete ait zayi olan belge ve defterlerler hakkında Zayi Belgesi verilmesinin mümkün olacağı, Ek rapor görevlendirmesinde; Yevmiye defterlerin açılış ve kapanış tasdikleri ile defter-i kebir ve envanter defterlerinin açılış tasdiklerinin mevzuata uygun olup olmadığının ve mevzuat gereği saklamakla yükümlü olup olmadığının tespiti görevi verildiği, Buna göre ¸ ¸ ¸ ¸ ¸yukarıdaki tablodaki gibi görüş ve kanaat bildirmiştir. Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde; davacı tarafça usulüne uygun açılış ve kapanış tasdikleri yapılmış olan 2012 yılı defter-i kebirin ve envanter defterinin, 2013 yılı defter-i kebirin ve envanter defterinin, 2014 yılı defter-i kebirin ve envanter defterinin, 2015 yılı envanter defterinin, 2016 yılı envanter defterinin, 2017 yılı envanter defterinin, 2018 yılı envanter defterinin, 2019 yılı envanter defterinin, 2020 yılı envanter defterinin 08/10/2021 tarihinde davacıya ait işyerinde çıkan yangın nedeniyle zayi olduğu, yangına ilişkin ... İtfaiye Daire Başkanlığı'nca itfaiye olay raporunun tanzim edildiği anlaşılmakla 2012 yılı defter-i kebirin ve envanter defterinin, 2013 yılı defter-i kebirin ve envanter defterinin, 2014 yılı defter-i kebirin ve envanter defterinin, 2015 yılı envanter defterinin, 2016 yılı envanter defterinin, 2017 yılı envanter defterinin, 2018 yılı envanter defterinin, 2019 yılı envanter defterinin, 2020 yılı envanter defterinin zayi olduğunun tespitine, davacı tarafından fazlaya ilişkin defterlerin ise usulüne uygun açılış ve kapanış tasdikleri olmadığından ve zayi olduğu iddia edilen faturalara ilişkin de herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığından reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere : Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE, 1-Davacı şirkete ait 2012 yılı defter-i kebirin ve envanter defterinin, 2013 yılı defter-i kebirin ve envanter defterinin, 2014 yılı defter-i kebirin ve envanter defterinin, 2015 yılı envanter defterinin, 2016 yılı envanter defterinin, 2017 yılı envanter defterinin, 2018 yılı envanter defterinin, 2019 yılı envanter defterinin, 2020 yılı envanter defterinin ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL'nin mahsup edilerek bakiye 556,1‬0 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinden bırakılmasına, 4-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.01/07/2025 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır