İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/240 E. 2024/729 K.

T.C. İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/240 KARAR NO : 2024/729 DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 15/04/2024 KARAR TARİHİ : 05/11/2024 Mahkememizde görülmekte olan tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ... numaralı, 01.10.2022 tarihli Nakliyat Abonman Blok Poliçesi ile sigortalı bulunan ... Uçakmotoru Bakım Merkezi tarafından ...’den ithal edilen uçak motoru parçaları emtiasının, davalı ... sorumluluğundayken ve nakliye esnasında zarar görmesi sonucunda hasar meydana geldiğini, meydana gelen hasar üzerine alınan ekspertiz raporuna istinaden poliçe kapsamında sigortalıya 21.07.2023 tarihinde 258.048,46-USD ödeme yapıldığını, sevkiyata konu emtianın ...’den Türkiye’ye kadar olan havayolu nakliyesi sigortalı tarafından görevlendirilen davalı ... sorumluluğunda gerçekleştirildiğini, emtianın tamamlanan havayolu nakliyesi sonrasında emtia, ... firmasının gümrüklü deposuna aktarıldığını, emtianın depodan çıkış işlemleri sırasında ise hasarlı olduğunun tespit edildiğini, söz konusu hasar ve hasarın taşıma esnasında gerçekleştiğiyle ilgili ... depo yetkilisi tarafından tutanak tanzim edildiğini, meydana gelen hasardan davalı ... firmasının sorumlu olduğu açık ve net olduğunu, müvekkili şirket tarafından aldırılan ekspertiz raporunda meydana gelen hasar ile ilgili detaylı tespitler yapılmış olup davalının hasardan sorumlu olduğunu, havayolu nakliyesi sonrasında 1 Kap (Brüt:18,00 Kg.) emtianın ...içinde bulunan ... geçici depolama alanına götürüldüğünü, emtianın sigortalı yetkilileri tarafından teslim alınması esnasında ... numaralı emtia ambalajında hasar olduğunun görülmesi üzerine ... Yetkilisi...’in de imzası bulunan 31.03.2023 tarihli rezerv tutanağının tanzim edildiğini, bir kap emtianın ... geçici depolama alanından ... içerisinde bulunan ... “...” Tesislerine aktarıldığı, sigortalı yetkilileri tarafından emtia karton kolisi açılarak yapmış oldukları kontrolde, 1 kap içerisindeki ...deforme olmak suretiyle hasarlı olduğunun görüldüğünü, ambalaj durumunun incelendiği, ambalajın dış yapısının delinme ve ...emtiasının ise almış olduğu darbe ile deforme olarak hasarlanmış olduğunun tespit edildiğini, söz konusu hasarın nakliyenin herhangi bir aşamasında başka bir emtianın çarpması ve/veya elleçlemeler sırasında hafif olan parçanın düşürülmesi ve/veya sert bir cismin delmesi, ezmesi neticesinde meydana gelmiş olabileceği, hasara konu emtianın ... olması ve uçak motorunda hava sızdırmazlığı sağlamak üzere dizayn edildiği, mevcut hasarın onarılmasının mevcut standartlara göre mümkün olmadığını, onarım sonrasında yaşanabilecek en ufak bir hava kaçağının arızalanmasına, uçağın düşmesine, mal ve can kaybına neden olacağı riskinin dikkate alınarak amacına uygun kullanılmayacağının değerlendirildiğini, dava konusu emtiaların taşınması davalı ... tarafından üstenilmiş olup Türk Ticaret Kanunu’na göre davalı zarardan sorumludur denmekte olduğunu, emsal Yargıtay kararlarında da konşimento ve gümrük beyannamesinde açıkça emtia tutarlarına yer verilmiş olması nedeni ile davalılar hasarın tamamından sorumlu olduğunu, sınırlı sorumluluk halinin mevcut olmadığını, meydana gelen hasar sonrası, müvekkili şirketin sigortalısı tarafından ihbar yapılmasına müteakip yaptırılan ekspertiz raporunda, hasar miktarının 258.048,46-USD olduğunun belirlendiğini, müvekkili şirket, ekspertiz raporunda tespit edilen 258.048,46-USD’yi 21.07.2023 tarihinde ödeyerek, T.T.K. 1472. Madde hükmü gereğince sigortalısının haklarına halef olduğunu davalılara yapılan rücu başvuruları ve zorunlu arabuluculuk faaliyetinin neticesiz kaldığını ve 258.048,46-USD rücuen tazminat alacağının 21.07.2023 ödeme tarihinden itibaren döviz mevduat hesabına işleyecek en yüksek banka faiziyle birlikte, davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı ...firmasına ait 1 kap 1 adet uçak motoru parçası ... konşimento numarası ile ...'dan Türkiye'ye müvekkili şirketçe taşındığı esnada 23.03.2023 tarihinde ...Geçici Depolama Alanı'nda hasarlandığını, hasar tutanağında sadece dış ambalaj hasarı meydana geldiğinin yazıldığını, hasar nedenine ilişkin herhangi bir açıklama bulunmadığını, eksper raporunun ekinde bulunan fotoğraflardan anlaşılacağı üzere, son derece hassas olduğu iddia edilen uçak motoru parçasının herhangi bir basit koruyucu önlem dahi (ör: patpat naylona sarılmak) alınmadan alelade bir karton kutuya yerleştirildiğini, Montreal Protokolü madde 18/2-b maddesi uyarınca müvekkili şirketin sorumluluğunun ortadan kalktığını, zira taşıyıcının kargonun ambalaj itibariyle taşımaya uygunluğu noktasında denetleme görevi olmakla birlikte bu denetim ambalajın genel görünüşü ile sınırlı olduğunu, davacı ile sigortalısı arasında düzenlenen nakliyat emtia sigorta poliçesinin ... hükümleri temelinde teminatlar içerdiğini, bu kapsamda ambalaj hatasından kaynaklanan hasarların sigorta teminatı kapsamında olmayacağını, bu halde yapılan ödemenin hukuki zeminin olmadığını, davacının dava dışı sigortalısına yaptığı ödeme gratis ödeme olup talep edilemeyeceğini, özel fayda beyanında bulunulmamış olduğunu ve ek ödeme yapılmamış olduğunu, davacı tarafından ek fayda beyanında bulunulduğu iddia edilmekte ise de dilekçe ekinde sunulan konşimento incelendiğinde, bedelin, ... için bildirilen değer kısmına girildiğinin açıkça görüleceğini, her şeyden öte davacı tarafından ek ödeme yapıldığı savunulmadığı gibi navlun faturasında da bu yönde bir kayıt/ödeme bulunmamakta olduğunu, bu halde değer bildiriminde bulunulduğu ve dolayısıyla sınırlı sorumluluk hükümlerinin aşılabileceğinin kabul edilmeyeceğini, somut olayda, dava dışı sigortalı tarafından özel fayda beyanında bulunulmadığını, ek bir navlun ücreti ödenmediğini, her ne kadar davacı tarafından hava konişmentosunda ve gümrük beyannamesinde mal değerinin belirtildiği iddia edilmişse de, söz konusu bedellerin gümrük bedelleri olduğunu, bunun gümrük işlemlerinin tamamlanması, gümrük idaresince tahsil edilecek vergi ve harçların tespitine hizmet ettiğini, konişmentoda gümrük değerinin yazılmasının özel fayda beyanı anlamına gelmediğini, ...’nün 01.10.2010 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanıp yürürlüğe girmesinden sonra, kargo (yük) taşımalarında taşıyıcının zarar verme kastıyla hareket etmesi halinde dahi sorumluluğunun sınırlı olduğunu, Yargıtay ve BAM'ın kökleşmiş içtihatları da; taşınan eşyanın hasarlanması, kaybolması, gecikmesi veya alıcı ya da göndericinin başka bir sebeple zarar görmesi hallerinde taşıyıcının sorumluluğunun yalnızca kilogram başına 22 SDR olduğu yönünde olduğunu, her şeyden öte eksper raporunun 8. sayfasında müvekkil şirketin azami sorumluluğunun 18 kg * 22 SDR * 1,3459 USD = 532,97 USD olduğu açıkça tespit edildiğini, müvekkili şirketin sorumlu olduğu düşünülse bile dava dışı sigortalının müterafik kusurunun olduğunu, davanın usul, esas ve husumet yönlerinden reddine karar verilmesini savunmuştur. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, somutlaştırılan vakıa ve delillere göre davacı olan sigorta şirketinin, dava dışı sigortalı nedeniyle halef olmasının şartlarının doğup doğmadığı, bu noktada emtianın kullanılamayacak derecede ve davalının kusuru ile hasar gördüğünün somutlaştırılan delillerle anlaşılır nitelikte olup olmadığı, olayda Montreal sözleşmesinin uygulanması kabiliyetinin olup olmadığı, var ise bu sözleşmenin 18/2-b hükmü davalı aleyhine uygulanmasının mümkün olup olmadığı, buna göre davalının sorumluluğuna gidilip gidilemeyeceği, Montreal Sözleşmesinin yabancı hukuk niteliğinde olması da gözetilerek somut olayda uygulanabilir ise ortada bagaj ve yolcu değil yük taşımasının bulunması nedeniyle davalının sınırlı olarak sorumlu tutulması şartlarının davalı lehine oluşup oluşmadığı, buna göre dava konusu yük için varış yerinde tesellüm aşamasında menfaat olduğuna dair özel bir bildirim ve ilave bir ödeme yapıldığının sigortacılık uygulamaları açısından anlaşılır olup olmadığı, dava dışı sigortalının bu noktada müterafik kusurunu gerektirir bir hal olup olmadığı, buna göre emtianın niteliği ve fiyata dair belgeler, dahi dikkate alındığında davacının sigortalısına yapması gereken ödeme miktarının ne olduğu, bu ödemenin kaç TLsinin davalıdan talep edilebileceği noktalarında toplanmaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın uluslararası hava taşımacılığından kaynaklandığı, hasarın oluştuğunun tartışmasız olduğu, davacının sigorta şirketi olduğu, dava dışı şirkete ödeme yapıldığı, davalının taşıyıcı konumunda olduğu tartışmasızdır. Taraflar yargılama aşamasında ... 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E.sayılı dosyası üzerinden birleştirme kararı verilmesini talep etmiştir. ''Davaların birleştirilmesi'' başlıklı HMK.m.166. hükmüne göre; (1) Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar. (2) Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren, bununla bağlıdır. (3) Birleştirme kararı, derhâl ilk davanın açıldığı mahkemeye bildirilir. (4) Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır." Halihazırda mahkememiz dosyasında gözüken aynı davacının yine aynı davalı durumundaki taşımacılık şirketi aleyhine ve yine aynı dava dışı sigortalı olan aynı bakım merkezi tarafından ithali gerçekleştirilen uçak motoru parçaları emtiasının, yine aynı davalı şirketin sorumluluğu altında ve nakliye edilmesi aşamasında zarar gördüğü iddiasına dayanıldığı, bu çerçevede her iki dosyada da hasar meydana geldiği ve bu hasar nedeniyle poliçe kapsamında aynı dava dışı sigortalıya ödeme yapıldığı iddiasına dayanıldığı, her iki dosyada da taşıma konusu olan uçak motoru parçasının hava alanındaki yere teslimi sonrası ambalajda hasar olduğu iddialarına yine dayanıldığı, yine bu çerçevede aynı kanun maddesi, aynı maddi hukuk, aynı Yargıtay uygulamasına dayanıldığı ve bu çerçevede bu hükümlerin tartışılacağı açıktır. Bu itibarla her iki dava dosyasındaki tarafların, toplanacak delillerin, inceleme konularının, savunma içeriklerinin aynı ve bağlantı içinde olması bir tarafa gerek doktrin gerek Yargıtay uygulaması da gözetildiğinde mahkememizde sonradan açılan davanın daha önce açılmış olan dava ile birleştirilmesinde de gereklilik olduğu, her iki dosyanın da tahkikat ve bilirkişi inceleme aşamasında bulunduğu, esasen aksi halde tarafları, konusu, sebebi benzer olan dosyalarda farklı raporların ve kararların gündeme gelmesi ihtimalinin de söz konusu olabileceği açıktır. Çelişkili kararların ortaya çıkmasının engellenmesi ve gerekirse genel dava şartlarının da değerlendirilmesi açısından birleştirme kararı verilmesinde gereklilik bulunduğu anlaşılmıştır. Esasen her iki taraf vekili dahi birleştirme talep etmiştir. Hal böyle olunca mahkememizin 2024/240E.sayılı dosyası ile ... 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E.sayılı dosyasındaki tarafların aynı, dava konusunun benzer olup, her iki davada aynı delillere dayanıldığı, her iki davada davacının dayanmış olduğu delillerin ayniyet ve benzerlik taşıdığı, aralarında bu şekilde fiili-şahsi bağlantı bulunduğu, delillerin birlikte takdirinin uygun olduğu, birleştirme kararı verilmesinin para-emek ve zaman tasarrufu sağlayacağı, usul ekonomisi yönünden gerekli olduğu gibi bilakis birleştirme kararı verilmemesinin her iki dosya yönünden en son Yargıtay aşamasında dahi bozma nedeni teşkil edecek nitelikte olabileceği, esasen gerek doktrin gerekse Yargıtay uygulamaları açısından her iki davanın birlikte görülmesi gerektiği anlaşılmakla mahkememiz dosyasının, daha önce açılan ve yine dava dosyamızda olduğu üzere bilirkişi incelemesi devam eden ... 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E.sayılı dosyasıyla birleştirilmesi gerekmektedir. Yapılan açıklamalar karşısında Mahkememiz dosyasının, ... 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E.sayılı dosyası ile birleştirilmesine, yargılamaya ... 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E.sayılı dosya üzerinden devam olunmasına, harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin asıl dosya ile birlikte hüküm altına alınmasına, dosyanın kaydının bu şekilde kapatılmasına, birleştirme kararının HMK m.166/f.3 hükmü gereği ilk davanın açıldığı mahkemeye bildirilmesine dair karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Mahkememiz dosyasının, ... 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E.sayılı dosyası ile BİRLEŞTİRİLMESİNE, 2-Yargılamaya ... 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E.sayılı dosya üzerinden devam olunmasına, 3-Harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin asıl dosya ile birlikte hüküm altına alınmasına, 4-Dosyanın kaydının bu şekilde kapatılmasına, 5-Birleştirme kararının HMK m.166/f.3 hükmü gereği ilk davanın açıldığı mahkemeye bildirilmesine, Dair kararın asıl dosyada verilecek hükümle birlikte istinaf kanun yolu açık olmak üzere vekillerin huzurunda ve oy birliği ile karar verildi. Başkan Üye Üye Katip